Noiz sortua: 2019-03-16 00:30:00

HIL BERRIA. Juan M. Arza

Garai nahasian Nafarroako lehendakari

LANDER FDEZ. DE ARROIABE / FOKU

Joxerra Senar -

2019ko martxoak 16

Atzo hil zen Juan Manuel Arza Muñuzuri, frankismo osteko Nafarroako Gobernuko bigarren presidentea. 1932an sortu zen, Lizarran (Nafarroa). Zuzenbide ikasketak egin zituen, Valladoliden (Espainia). 1973an, frankismoan, familien adarretik Lizarrako hautetsi aukeratu zuten, eta urtebete geroago, alkate. Nafarroako Diputazioko ordezkari ere izan zen Arza.

Diktadura amaituta, 1979an egin ziren lehen foru hauteskundeetan aurkeztu zen, UCDrekin, eta Lizarraldean bozak irabazi zituen. Bost merindadeetan irabazi zuten ordezkariekin osatu zen lehen diputazioa, baina Iruñerriak eta Erriberak bina zituzten: UCDk lau diputatu zituen; ezker abertzaleak, bi; eta PSOEk, bat. Arza presidenteorde izendatu zuten, eta haren gainetik zen Jaime Ignacio del Burgo. Alta, Fasa auziko iskanbilaren ondorioz, UCDko kideek Del Burgoren kargugabetzea bultzatu zuten, eta haren tokia hartu zuen Arzak.

Garai nahasi batean lehendakari izatea egokitu zitzaion, sasoi hartan Nafarroak bere estatutua negoziatu beharra baitzeukan. 1982an jarri zen indarrean Foru Hobekuntza, Espainiako eta Nafarroako gobernuen arten hitzartuta. Ezker abertzaleko kideek salatu zuten elkarrizketa haietatik kanpo geratu zirela. Gainera, Espainiako ordezkarien artean Del Burgo izan zen. Foru Hobekuntza ez zen herritarren artean bozkatu.

Lau urtez izan zen lehendakari Arza. 1983an, hauteskundeak egin ziren, baina, presidentea hautatzeko arazoen ondorioz, beste urtebete iraun zuen karguan. Urralbururi pasatu zion lekukoa.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 1ean eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan ez da inor hil COVID-19 gaitzaren eraginez. Bost positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta 11 gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.309 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.066 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Guardia bat pertsona bezero bati tenperatura hartzen, saltoki baten sarreran, Panama Hirian. ©Bienvenido Velasco / EFE

Munduan sei milioi pertsona baino gehiago kutsatu ditu birusak

Berria

375.000 pertsona hil dira COVID-19aren eraginez. Horien artean 105.000, Ameriketako Estatu Batuetan.

Baionako ostatuetako terrazak, artxiboko argazki batean. ©/ ISABELLE MIQUELESTORENA

Ipar Euskal Herrian bigarren fasean sartu dira gaur

Berria

Besteak beste, ostatuak eta jatetxeak ireki ahal izango dituzte; baita kiroldegiak, jostalekuak, parkeak eta antzerki gelak ere.

Gasteizko Andre Maria Zuriaren plazako tabernetako terrazak, jendez beteta. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Hegoaldea, hirugarren fasearen peskizan

Edurne Begiristain

Datozen egunetan ere datuak onak badira, astelehenean hirugarren fasera pasatuko da Hego Euskal Herria. Erkidegoek kudeatuko dute nolakoa izango den alarma egoeratik ateratzeko azken urratsa

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna