Albistea entzun

Alarde parekideen aldeko aldarria. 25 urte

Instituzioak eta politika, herrenka

Ez aldarri parekidea babesteko, ezta andrazkoen eskariak jasotako ukazio irmoaren ondorioz sortutako gatazka bideratzeko ere; instituzioak eta alderdi politikoak ez dira kapaz izan alardeen auzia konponbidean ipintzeko. Jomuga horietara so, 25 porrot urte izan dira.

Txaro Arteaga 1997an Hondarribian, desfile parekidean.
Txaro Arteaga 1997an Hondarribian, desfile parekidean. J. MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Iraola -

2021eko irailak 7

Ororen gainetik giza eskubideak defendatzeko konpromisoa izan behar dute erakunde guzti-guztiek, baita Irun eta Hondarribiko udalek ere». EAE Euskal Autonomia Erkidegoko arartekoa izan zen Iñigo Lamarca 2004 eta 2015 bitartean, alardeen auzia oso hurbiletik jarraitzea tokatu zitzaion sasoi hartan, eta horren harira Alardeak, ukatutako plazara libururako egin zituen adierazpenetako bat da hori, 2018. urtean jasoa, eta gizarte osoarentzat artegagarria izan behar lukeen salaketa batekin osatua: «Alkateek, gobernu batzordeek, erantzukizun handia daukate. Batetik, ez dutelako alarde parekidea babestu. Bestetik, bizikidetzaren arloan ez dutelako ezer egin. Gogorra da hori esatea, baina horrela izan da». Eta zinetan etsigarria da ikustea instituzioak eta talde politikoak ez direla kapaz izan mende laurdenean aldarri parekideari merezi duen babesa eta onespena emateko, eta, areago, aldarri horren ukazioak ekarritako jazarpen eta erasoen aurrean irmo erantzuteko. Herren eta motz ibili dira.

Udalen jarrera sarri salatu da, eta badira motiboak horretarako. Agerikoak batzuk: Irun eta Hondarribiko alkateek, adibidez, ez diete inoiz ere harrera ofizialik egin desfile parekideei, eta, aldiz, beti egin dituzte keinuak jaiaren hautu baztertzaileari onespena erakusteko. Andreen eskearen kontrako jarrera irmotzen lagundu du horrexek bi herrietan. Ezin da ahantzi auzia lehertu zenetik talde politiko biren esku egon dela alkatetza bi udalerri horietan —PSE-EE, Irunen; EAJ, Hondarribian—, eta aparteko ardura dutela bi alderdi horiek auzi honetan. Eta paradoxikoa izan da taldeon jarrera. Izan ere, Eusko Jaurlaritzan eta Eusko Legebiltzarrean ere talde horiexek izan dute urteotan guztiotan agintea eta gehiengoa, eta urtero egon dira, adibidez, EAEko Arartekoa eta Emakunde Irun eta Hondarribian desfile parekideari babesa erakusten. Urteroko argazkia izan da: etxekoen faltan, administrazio urrunagokoen babesa.

Atzera begira jarrita, badira kontu bitxiak. Esaterako, 1996an, gatazka lehertu berritan, legebiltzarreko talde politiko guztietako ordezkari andrazkoak izan ziren Hondarribian, emakumeei sostengua erakusten. Ordutik, ez da berriz halakorik errepikatu. Eta izan dira, auziaren oinarrian aldarri parekide bat dagoela kontuan hartuta, ulertzen zailak diren erabakiak ere. 2015ean, Gipuzkoako Aldundian aurrez Bilduk urratutako bidean atzera egin, eta EAJren eta PSE-EEren agintepean, Berdintasun Zuzendaritzatik atera eta Giza Eskubide eta Bizikidetza Zuzendaritzara pasatu zen auzia. Hor jarraitzen du, eta «jaia ulertzeko bi moduen» gaineko mezuak gailentzera egin da, modu horietako baten izaera baztertzailea ezkutatzera.

Ikusi gehiago:

Ixabel Alkain eta Mertxe Tranche. Alarde parekideen sustatzaileak: «Harrotasuna da gailentzen den sentipena: harrotasun kolektiboa».

Ikusi gehiago:

Txaro Arteaga: «Koldarkeria handia egon da, eta ezjakintasuna»

Maribel Castello: «Egon da iruzur instituzional bat»

Maite Asensioren analisia: Anakronismoa kronifikatzen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©JON URBE / FOKU

«Feminismoaren zati batek amatasunaren biologia ukatu du»

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Lagoma Pombarrek eta Fernandez Maritxalarrek 11 amaren eta bi aitaren bizipenak bildu dituzte 'M ama* eme* ume*' liburuan. Uste dute guziek «arrakalatzen» dituztela amatasunaren instituzioak «inposatutako» ereduak.
UEUko zuzendariak omendu zituzten, UEUko kide guziei emandako omenaldi gisa. ©BOB EDME

Euskal unibertsitatea obretan, baina irekia

Ekhi Erremundegi Beloki

Udako Euskal Unibertsitateen 50. urteurrena ospatu dute Miarritzen, aurtengo ikastaroei hasiera emateko ekitaldian. Urteetan UEU egin dutenak omentzeko eta etorkizunerako erronkez mintzatzeko aukera izan da.
Ukrainako errefuxiatuak, Euskal Herrian. / ©Ane Maruri Aransolo, Busturialdeko Hitza

Ardura osoa herritarren gain utzita

Ibai Maruri Bilbao, Bizkaiko Hitza

Gerratik ihesi etorri diren ukrainarrei lagundu dieten familiek salatu dute ez dutela administrazioaren laguntzarik. Espainiako Estatuari eskatu diote legea bete eta errefuxiatuen kargu egiteko.

Euskara aurrera, milaka lagun Donostian euskararen alde

Milaka lagunek hartu dituzte Donostiako kaleak euskararen alde

Julen Aperribai

Ohikoan baino nabarmen handiagoa izan da gazteen presentzia, manifestazioan zein aldarrikapenetan. Euskal Herrian euskaraz bizitzeko dauden oztopoengatik «kezka» agertu dute antolatzaileek

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.