Ane Muguruza. Egiari Zor-eko kidea

«Ez dugu dirurik nahi, guztiei tratu bera ematea baizik»

Muguruzaren ustez, Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren epaia «mingarria» izan da BVE eta GALen biktimen senideentzat. Bide judiziala itxi arren, aitortza eta erreparazioa eskatu dituzte.
MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maider Galardi F. Agirre -

2019ko uztailak 19

Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren epaiak «bigarren mailako biktima» gisa utzi ditu GALek eta BVEk hildakoen senideak, Ane Muguruza (Bilbo, 1989) Egiari Zor fundazioko kidearen arabera. «Babesgabe» gelditu direla salatu du Muguruzak, eta eskatu du giza eskubideen urraketak jasan dituzten guztiek «erreparazio bera» izan dezatela.

Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren epaia «eskandaluzkoa» dela salatu duzue.

Hala da. 2013an abiatu genuen bidea, pentsatuz azkenean nonbait emango zigutela arrazoia. Guretzat pentsaezina zen biktima gisa kalte-ordaina ukatzea, poliziaren zenbait txostenetan oinarrituta esaten zutelako gure senideek, eta baita guk ere, ETArekin zerikusia genuela. Hori nahikoa arrazoi zen kalte-ordaina ukatzeko. Guretzako mingarria da, eta amorratu egiten gaitu ikusteak sei urtean egindako lana Estrasburgora iritsi dela eta atea itxi digutela, muinean sartu gabe, gainera.

Europako Giza Eskubideen Hitzarmenak 8. artikuluan dio posible dela kalte-ordaina ukatzea eskatzaileak bortizkeriazko delituen egileak badira. Baina Estrasburgora jo dutenen kasuan ez dago ETAko kide zirela frogatzen duen epairik, ezta?

Polizien txostenetan eta prentsan oinarritu ziren ETAko kideak zirela esateko, baina ez dago epai juridikorik. Gure kasuan, argudiatu zuten aita eta ama epaituak izan zirela, nahiz eta ondoren absolbitu zituzten, eta, nire kasuan, diote Bilboko Kaskagorri konpartsako kide nintzela, eta garai batean identifikatu nindutela argazki batzuetan. Hori argudio gisa erabiltzen dute kalte-ordaina ukatzeko. Surrealista da. Gure biktima izaera gezurtatzeko, gai dira puntu horretara ailegatzeko.

Errugabetasun printzipioa urratzen dela salatu dute senideek Estrasburgon, baina auzitegiak ezetz dio. Uste duzue epaimahaia ez dela auziaren muinean sartzen?

Airean uzten gaitu, eta Espainiaren esku gelditzen da, berriro ere, guri izaera hori aitortzea ala ez. Badakigu Espainiaren aitortza zein den. Ez dute onartu estatu terrorismoa egon denik, eta ez dute onartuko. Estrasburgok hori esanda, oraindik eta aukera gutxiago ikusten ditut. Ikusi dugu bide judizialetik ez dugula ezer lortuko.

Epaiak esan du ez direla senideen eskubideak urratzen.

Babesgabe uzten gaitu. Estrasburgok dio gure eskubideak ez direla urratuak izan, bada, primeran. Non gelditzen gara gu, orduan?

Mailakatu egiten dira biktimak?

Hori da. Kalte-ordainarena gutxienekoa da guretzat. Guk ez dugu dirurik behar; guk zera eskatzen dugu, biktima guztiei tratu bera ematea. Giza eskubideen urraketa jasan dugun guztiok aitortza bera izatea. Hori jarri behar da mahai gainean, eta ikusi dugu ez daudela prest horretarako, eta zuzenbide sistemak ere ez dituela erraztasunak jartzen. Gelditzen zaiguna da Euskal Herrian abian jartzen ari diren hainbat egitasmo; egiten ari dira legeak biktimen aitortzarako, gizarte zibila abian da, Egiaren Mapa osoa... Argi dago Espainiatik ez dela ezer etorriko, eta Estrasburgotik ere ez. Pentsatzen dugu Estrasburgok beti ematen digula arrazoia, baina ez da beti horrela.

Bide judizialik ezean, zer bide jorratu egiarako eta erreparaziorako?

Izandako gatazkari aurre egiteko prest gaudenak euskal herritarrak gara. Hemen jendea prest dago benetako aitortza bat emateko biktima guztiei. Herritik sortuko dira aitortza eta erreparazioa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©ARITZ LOIOLA / @FOKU

«Batek daki zein izango den bilakaera datozen hilabeteetan»

Igor Susaeta

Aurrekontuak egotea «garrantzitsua» dela uste du, baina legegintzaldiari egonkortasun «makal bat» emango diotelakoan dago. «Mugimenduen arabera, gauzak asko alda daitezke».
1 ©EZEZAGUNA / EZEZAGUNA

BUELTAN ETORRI ZITZAION

Gotzon Hermosilla - Iñaki Petxarroman

Duela 50 urte, frankismoak epaitegi militar baten aurrera eraman zituen hamasei euskal ekintzaile, eta heriotza zigorra eskatu zuen haietako seirentzat. Epai zentzagarria eman nahi zuen erregimenak, baina kontrakoa lortu zuen: herritarren protestek eta nazioarteko elkartasunak ataka estuan jarri zuten diktadura.

«Batez ere, inpunitatea izaten zen gogorrena»

Gotzon Hermosilla

Roberto Perez Jauregi gazte eibartarra hilik suertatu zen Burgosko Prozesuaren kontrako protestetan. Haren lagun eta burkide izandako Begoña Vesgak dioenez, urte askoan «ahaztutako biktima» izan da.

Askotariko bideen abiapuntua

Iñaki Petxarroman

Burgosko Prozesua igaro ostean, auzipetuek hainbat ikuspegi eta lekutatik bizi izan dituzte Euskal Herriaren egoera politikoaren nondik norakoak. Askotan, kide izandakoak ideologikoki erpin ezberdinetara urrundu ziren. Hona hemen haien ibilbideak, laburtuta.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.