Noiz sortua: 2020-03-20 00:30:00

Koronabirusa. ZIENTZIAREN TALAIATIK

COVID-19a: kontrako txertoa noizko

Miren Basaras Ibarzabal - Mikrobiologiako irakasle titularra EHUn

2020ko martxoak 20

Gaixotasun bat prebenitzeko mekanismorik garrantzitsuenetariko bat txertaketa da. Baina, zoritxarrez, txertoen garapena ez da erraza, ezta arina ere. Lehenengo ikerketak laborategian egiten dira immunogenoak diren molekula aproposenak bilatzeko. Ondoren, animalietan probatzen dira immunogenizitate hori konprobatzeko, hau da, erantzun immunea sorrarazteko gai ote den ziurtatzeko. Lehenengo pauso hauek urteak eraman ahal dituzte molekularik egokiena bilatu arte.

Hurrengo urratsa gizakietan probatzea da. Gizakietan entsegu klinikoak egiten dira, lehen, bigarren eta hirugarren fasekoak. Lehen fasekoetan, boluntario oso gutxitan probatzen da, printzipalki segurtasuna bermatzeko, eta, aldi berean, txertoaren zenbat dosi beharrezkoak diren jakiteko. Bigarren fasean, boluntario kopuru handiagoa erabiltzen da txertoaren eraginkortasuna eta segurtasuna aztertzeko. Hirugarren fasean, milaka boluntariotan eraginkortasuna eta albo ondorioen agerpena kontrolatzen da. Aurreko fase horietan guztietan emaitzak esperotakoak badira, medikamentuen nazioarteko agentziak onartu egiten du txertoa eta komertzializatu egiten da, eta, horren ondorioz, laugarren fasea hasten da, zeinetan albo ondorioen presentzia ikusten den behin merkatuan dagoenean txerto hori, urteak aurrera joan ahala.

Txinak koronabirus berri honen sekuentzia partekatu zuenetik 60 egun pasatu ondoren, jadanik lehen txertoaren proba hasi da gizakietan. Izugarrizko lorpena da hori zientzian.

COVID-19aren kontrako txertoaren bilaketa arin horretan, Ameriketako Estatu Batuetako Seattle hirian jadanik lehen fasean dagoen txerto bat probatzen ari dira lau boluntariotan, eta hurrengo hilabeteetan 45 boluntario biltzea espero dute. Txerto hori mRNA motakoa da, birusaren kode genetikoa du, eta haren xedea birusaren gainazaleko proteina bat blokeatzea da, haren erreplikazioa inhibituz. Boluntarioek txerto esperimental honen bi dosi jasoko dituzte hilabeteko tarteaz.

Txinan ere entsegu kliniko ezberdinak jarriko dira martxan boluntarioekin hurrengo hilabetean. Kasu honetan, aurreratuagoa duten txertoa gripearen birusaren bektoreekin egindakoa da eta. Kasu honetan, 108 boluntario biltzea da helburua ondorengo hilabeteetan.

Kasu horiez gain, beste hainbat ikerketa daude laborategi eta enpresa ezberdinetan: txerto errekonbinaturikoak, modu intranasalez ematekoak... Dudarik gabe, osasun krisialdi honek nazioarteko kolaborazioa ahalbidetu du, ahalik eta arinen txerto hori bilatzeko.

Baina argi geratu behar dena da nahiz eta hasierako proba horiek guztiek emaitza egokiak eman, segurua eta eraginkorra izan litekeen txerto hori populazio guztira ailegatzeko, oraingoz, 18 hilabete itxaron beharko ditugula, gutxienez. Horregatik egun txertoa denok gara, eta bakoitzak hartzen dituen babes-neurriak guztion mesederako dira.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Apirilaren 7an eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 12.401 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 790 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 4.149 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Saltoki txikiak itxita Iruñean. ©Iñigo Uriz / Foku

Kontrolak indartuko dituzte Aste Santuan

Berria

Martxoaren 21az geroztik SARS-CoV-2 birusaren kasu berri gutxien atzeman duten eguna izan da atzokoa Euskal Herrian. Testa egin gabe ari dira sendagiria ematen gaitzak jotako osasun langileei.

Urkullu lehendakaria eta Artolazabal Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburua ©Irekia
Lanbidek Bilbon duen buego bat, aurreko astean ©Luis Tejido (Efe)

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna