Albistea entzun

Koronabirusa. ZIENTZIAREN TALAIATIK

COVID-19aren ezohiko sintomak

Bi herritar, atzo, Donostian.
Bi herritar, atzo, Donostian. JUAN CARLOS RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Miren Basaras Ibarzabal - Mikrobiologiako irakasle titularra EHUn

2020ko maiatzak 16

COVID-19 gaixotasun berri honekin kutsatutako pazienteek arnasbideko sintoma klinikoak pairatzen dituzte nagusiki; horien barnean, sukarra, eztul lehorra eta aire falta, arnas ezintasunarekin batera.

Hala ere, ohiko sintoma horiek beti ez dira agertu behar, eta, batzuetan, ezohiko sintomak ager daitezke, bakarrik edo aurreko batzuekin batera. Horien artean arrunta bihurtzen ari da anosmia edo usaimenaren galera kutsatutako pazienteetan. Izatez, azken astean Espainiako Estatuan argitaratu den seroprebalentziaren aurretiko ikerketak agerian utzi du kutsatutakoen %43k sintoma hori pairatu dutela. Horrekin batera, disgeusia edo dastamenaren galera ere lotua dago. Londresko King's Collegen eta Massachusettseko Ospitalean egindako beste ikerketa batean ere ikusi zuten kutsatutako pazienteen bi herenek sintoma horiek izan zituztela. Anosmia, batez ere, gaixotasunaren hasierako faseetan ikusi izan da, eta, horrela, birusaren eramaileak antzemateko erabilgarria izan daitekeen datua litzateke, nahiz eta beste sintomarik ez izan.

SARS-CoV-2 birusak bi proteina erabiltzen ditu gure zeluletara sartzeko: AC2 (angiotentsina 2 bihurgailu-entzima) eta TMPRSS2 (serina proteasa 2). Bi proteina horiek arnasbideko zeluletan daude, baina badirudi usaimen-epitelioan dauden zelula batzuetan ere aurki daitezkeela, eta, horregatik, birusak, proteina horietara lotzen denean, usaimen-neuronetan kaltea eragiten du, eta usaimena desagertu egiten da. Zorionez, desagerpen hori ez da iraunkorra, eta usaimena berreskura daiteke, nahiz eta batzuetan bi hilabete itxaron behar izan. Dastamenari dagokionez, uste da proteina horiek daudela mihian kokatutako dastamen-papiletan ere, eta baliteke birusak dastamen-papila horiek kutsatzea, sudurrean gertatzen den bezala.

Sintoma horiez gain, gaixotasun honetan larruazaleko sintomak ere antzeman dira. British Journal of Dermatology aldizkarian argitaratutako lan batean aipatzen da SARS-CoV-2 birusak gaixotutako pazienteen larruazalean kalteak ager daitezkeela. Horien barnean, gaixotutako paziente larrien erdietan lesio makulopapulotsuak ikus daitezke, hau da, orban zirkular edo obalak iletsuen inguruan, edo maiztasun baxuagorekin urtikaria —azkura handia emanez— gorputz enborrean. Gazteagoak diren eta gaixotasuna arinagoa duten pazienteetan, aldiz, eskuetan eta oinetan agertzen diren erupzioak ikusi ziren, ospelen antzekoak. Lesio horien guztien iraupena gehienetan hamar egunetik gorakoa da.

Aipatzen da COVID-19 gaixotasuna pairatzeak beste gaixotasun larriak izateko arriskua ere handitzen omen duela; horien artean, iktusak, bihotzeko infartuak eta tronboak dira larrienetariko batzuk.

Beraz, ezohiko sintomak agertzen direnean, bereziki gaixotasunaren hasierako faseetan, nahiz eta ohiko sintomak ez izan, kutsaduraren aurreikuspen faktore gisa kontsideratu beharko lirateke, eta arretaz kontuan hartu.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Barakaldon eraso matxisten aurka egindako elkarretaratze bat, aurtengo martxoan. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Gizon bat espetxeratu dute, neska lagun ohia hiltzen saiatzea egotzita

Jon O. Urain - Maddi Ane Txoperena Iribarren

Labanaz eraso dio andreari, eta emakumea larri dago, Gurutzetako ospitalean. Basauriko kartzelan sartu dute gizona. Mugimendu feministak elkarretaratzera deitu du gaur arratsalderako Barakaldon

Osasun zentro bateko sarrera, artxiboko irudi batean. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Bere burua hiltzen saiatu direnen arreta hobetzeko prozedura, abian

Oihane Puertas Ramirez

Oraintsuko Suizidio Ahaleginaren Kodea Osakidetzako sare osoan dago erabilgarri
LABeko suhiltzaileen atalaren prentsaurrekoa, atzo, Iruñean. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

LABek Nafarroako Barne zuzendariaren dimisioa eskatu du

Joxerra Senar

Sindikatuak salatu du urteetako gabeziak «inoiz baino nabarmenago» geratu direla, eta ez dela egon ez aurreikuspenik, ez alerta gaitasunik

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...