Milaka lagunek ozendu dute Eitzagan mezua: «Zaldibar argitu orain!»

Iritsi dira zabortegian jazo dena guztiz argitzeko eskatzen duten hiru protestak helmugara

Zaldibarko ezbeharraren kudeaketa salatzeko manifestazioa, gaur.
Zaldibarko ezbeharraren kudeaketa salatzeko manifestazioa, gaur. Juan Carlos Ruiz / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2020ko otsailak 15

Jendetsu abiatu dira Zaldibarko zabortegian egunotan gertatzen ari direnak argitzeko eskatzeko hiru protestak: Eibartik, Ermutik eta Elgetatik abiatu ere. Eitzaga auzoan elkartuko dira denak, hantxe baitago hondakindegia. Ibilbideek bat egin ahala, ozendu egin da protesta. «Urkullu non zaude» eta «Zaldibar argitu» leloak nagusitu dira toki askotan. Ikusi dira errausketaren aurkako hainbat mezu ere.

Zabortegia amildu zenetik desagertuta dauden langileak izan dituzte gogoan protestan, eta senideei lekua egin diete aurrean. Eusko Jaurlaritzak orain arte auzia bideratzeko hartu dituen erabakiak dudatan jarri dituzte hainbat karteletan. Ermuan, udaletxe aurretik pasatu direnean, ate joka hasi dira zenbait herritar. Ahoa estalita daramate protestan parte hartzen ari diren pertsona askok, kutsadurarekin dituzten arazoak gogorarazteko.

Zutabeetako bidea egiten ari dira oraino zabortegian piztuta dauden garretatik ateratzen den keari begira.

Izan ere, egoera nahasia bizi izan dute azken egunetan Zaldibarko zabortegiaren inguruko herrietako bizilagunek. Atzo jakinarazitako aire neurketetan furanoa eta dioxina aurkitu izanak are gehiago asaldatu ditu animoak. Osasunean izan ditzakeen eraginen gaineko kezka azaldu dute herritarrek, baita erakunde publikoen gardentasun falta ere. Horietako batzuen testigantzak jaso ditu BERRIAk.

Eibarko bizilaguna da Leire Narbaiza, eta lanera bidean egunero igarotzen da Zaldibarko hondakindegiaren albotik. Kea ikusten du goizez igarotzean, sua iluntzean. Egunotan hirian sortutako egoerak sentimendu sorta bat eragin diola azaldu du. «Ondoeza, egonezina, haserrea...», baina guztien gainetik «inpotentzia». Inpotentzia, haren esanetan, ordezkari publikoek «histeriko sentiarazi» dutelako jendea: «Dena ondo dagoela esan digute, esajeratzen dugula».

Zabortegia dagoen eremutik nahiko urrun bizi da Narbaiza, baina azaldu du egunotan eztarrian «gustu kimiko moduko bat» sentitu duela eztarrian. Usain txarrik ez, ordea. Atzo lasaitasuna berreskuratzen ari zela adierazi du, eta horregatik irekita utzi zituela etxeko leihoak egun osoz, lehen aldiz aste honetan. Horregatik, adierazi du hasieran ez zuela sinistu inguruotako airean dioxina eta furanoa aurkitu izana. Horrekin batera iritsi zen etxeak itxita mantentzeko gomendioa.

Usai txarrak eta arnasteko zailtasunak nabariagoak izan dira, ordea, Zaldibarren. Gainera, bereziki egun txarra izan zen atzokoa, haizeak herrirako norabidea hartu baitzuen. Herriko Eitzaga auzokoa da Oskar Morales, eta «ulertezintzat» jo du atzo arte airearen eta uraren kalitatearen inguruko informaziorik ez izatea. Azaldu du horrek agintari politikoenganako «mesfidantza handitu» duela. Izan ere, horietako batzuekin bilduta zeudela izan zuten aireko azken neurketen berri: «Orain arte ona zela esan ziguten, ba».

Horrek guztiak «kezka» eragin dio Haritz Gallastegiri. Elgetakoa da, eta azaldu du azken egunetan usain txarra nabaritu duela. Adierazi du ezin duela ziurtasunez zabortegiarekin lotu, baina sortu den «ezjakintasunak» harekin lotzera bultzatzen duela. Haren esanetan, kaleko elkarrizketetan «lehentasunezko gai» bihurtu da ezbeharra, jendeak «informatuta egoteko gogoa» baitauka.

Inguruko jendeak galdera asko ditu, Narbaizaren esanetan, eta politikariek «gaizto» jokatu dute horiei erantzuteko orduan. «Non daude politikariak aurpegia emateko?», kexu da: «Desagertuta daude». Ezinegon horren ondorioz, asteburuan herritar asko kanpora joango direla uste du, «egun-pasa bada ere». Izan ere, egunerokoan eragina izan du ezbeharrak. Eguraldi eguzkitsuarekin jende andana gerturatu ohi da Aixolako urtegira, besteak beste, inguruan lasterka egitera, baina, Moralesen esanetan, «gaur ez dira hamar lagun ere pasatu». Autorik ere ez omen zen inguruan.

Moralesen ustez, erakunde publikoek ez dute egoeraren jarraipen on bat egin, «gain hartu die». Hori arrazoitzeko ere hainbat adibide eman ditu: «Inguruko baserritar bati zisterna bat jarri zioten atzo, haren baserri inguruko ura edan ezin delako, baina oraindik konektatu gabe du».

Denek ere presente dituzte oraindik zabortegian desagertuta dauden bi langileak. «Ez da gurea bakarrik, bi langile daude hondakinetan», esan du Gallastegik.

Protesta, dantzan

Eibarko inauterien barruan, ohitura dira koko dantzak. Urtero eremua txandakatuz, baserriz baserri joan ohi dira dantzariak. Zabortegiko ezbeharrak, ordea, ia ikuskizun gabe utzi ditu baserritarrak. Oier Araolaza dantzariak azaldu du egitasmoa bertan behera uztekotan egon zirela, baina baserritarrekin «elkartasunez» eta «begirunez» aurrera egiteko erabakia hartu dutela: «Protesta zentzua ere eman nahi izan diogu aurtengoari. Kritika sozial eta politikoa beti egon da inauterietan».

Arrate inguruko baserrietan aritu dira dantzan, Zaldibarko zabortegitik nahiko urrun, baina han ere antzeman dituzte ezbeharraren ondorioak. Araolazaren esanetan, baserritarrek euren kezta azaldu dute, haraino ere iritsi baitira «kiratsa eta kea». Izan ere, «haiek ez dute aire zabalean egon eta lan egitea beste erremediorik».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Iruñeko alde zaharreko terraza bat, hutsik. ©JESUS DIGES / EFE

Nafarroa itxi egin dute

Joxerra Senar

Bihar gauerditik ezingo da ez sartu eta ez irten, funtsezko arrazoiengatik ez bada. Ostalaritzak ateak itxiko ditu, eta jarduera oro 21:00etarako amaitu beharko da

PCR probak egiten, Ordizian, uztailaren hasieran izandako agerraldian. ©Juan Herrero / Efe

Jaurlaritzak ez du beharrezko ikusten herriak ixtea

Irati Urdalleta Lete

«Transmisio handia» dagoela aitortu du, baina ez du itxierarik egingo. Baheketak egingo dituzte Ordizian eta Durangon

Nafarroako erietxeko oheak garbitzen, iragan apirilean. ©Iñigo Uriz / Foku

«Berriz hura bada?»

Arantxa Iraola

Nafarroako Ospitale Guneko hiru solairu daude COVID-19a dutenez beteta. Langileek diote oraingoan lana «progresiboki» ugaritu dela

Jendea maskarak jantzita Alemanian. ©RONALD WITTEK / EFE

40 milioi lagunetik gora kutsatu ditu COVID-19ak munduan

Maria Ortega Zubiate

Mundu osoko kasuen erdiak baino gehiago AEBetan, Brasilen eta Indian zenbatu dira. Europan eta Amerikan izan du gorakadarik handiena pandemiaren bigarren olatuak

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna