Albistea entzun

Energia

Puntako orduetan argindar gastua %5 txikitzeko neurriak eskatu dizkie Bruselak gobernuei

Elektrizitate eta hidrokarburo konpainien aparteko irabaziak zergapetzea proposatu du Europako Batzordeak, eta kalkulatu du horien bitartez 140.000 milioi euro bil ditzaketela.

Kadri Simson eta Franz Timmermans komisarioak, gaur, Estrasburgon.
Kadri Simson eta Franz Timmermans komisarioak, gaur, Estrasburgon. Christophe Petit Tesson / Efe Tamaina handiagoan ikusi

Iker Aranburu -

2022ko irailak 14 09:19

Kolore urdin-horiz tindaturiko neurriak proposatu ditu Europako Batzordeak argindarraren prezioa arintzeko. Ukrainako banderaren koloreak dira horiek, eta kolore horietako jantziekin azaldu dira gaur Europako Parlamentura Ursula von der Leyen Batzordeko presidentea eta emakumezko komisarioak, orain arte arbuiatzen zutena derrigorrezkoa dela adierazteko: gerrak behartuta, argindarraren merkatuan esku hartzeko ordua dela uste du Bruselak.

Gasa erabiltzen ez duten argindar enpresen eta petrolio konpainien gehiegizko irabaziak zergapetzeko eskatu du Batzordeak, eta derrigorrezkoa egin nahi du puntako orduetan argindar kontsumoa %5 txikitzea.

Ohiko janzkerarekin azaldu zen hedabideen aurrera Franz Timmermmans Batzordeko lehendakariordea, baina horrela jantzita ere argi utzi nahi izan du zertara datorren Bruselaren ziaboga. «Putinen gerra» izan da erantzulea, ordura arte ongi funtzionatzen zuen argindar merkatua «sabotatu» duelako. Horren aurrean esku hartu behar dela defendatu zuen, «milioika europar ezin direlako neguan hotzez egon».

«Premiazko neurriak» aurkeztu ditu orain Bruselak, eta asmoa da hilaren 30erako gobernuek oniritzia ematea. Luzeago joko dute, berriz, gasari gehienezko prezio bat jartzeko aukerak —Alemania eta beste herrialde batzuk aurka daude, Errusiak gas esportazio guzti-guztiak etengo dituela uste dutelako—, eta, batez ere, argindarraren prezioa finkatzeko sistema berriak. Sistema hori iritsiko dela agindu du Timmermansek, «erregai fosil merkeen garaia amaitu» delako, eta hurrengo negua ere «gogorra» izango delako.

Hori egin bitartean, hauek dira Batzordeak proposatu dituen neurriak:

Kontsumoa jaistea. Udan, EBko estatu kideek hitzartu zuten modu boluntarioan gas kontsumoa %15 txikituko zutela. Orain, ordea, Bruselak behartu nahi ditu martxorako %10 gutxitzera argindar kontsumoa. Aurrezkiak %5ekoa izan beharko du puntako orduetan, horietan erabiltzen delako gehien gasa argindarra sortzeko eta, ondorioz, horiek direlako ordurik garestienak.

Timmermans eta Kadri Simson Energia komisarioak azaldu dutenez, estatu kide bakoitzari dagokio erabakitzea zeintzuk diren puntako orduak, eta zer neurri hartuko dituen.

Euskal Herrian bada aldea Hegoaldearen eta Iparraldearen artean. Espainiako REEren arabera 10:00etatik 15:00etara eta 20:00etatik 22:00etara izaten da kontsumorik handiena; lehenengoan, ordea, prezioak ez dira hainbeste igotzen, fotovoltaikoak orduan egiten baitu ekarpenik handiena —%20 ingurukoa azken egunotan—. Iluntzean eta gauaren hasieran, ordea, ekarpen txikia egiten du eguzki energiak, eta orduan erretzen da gas gehien.

Frantziako RTEk ere 10:00etatik 14:00etara neurtzen du kontsumorik handiena, baina han afari garaiko igoerak 19:00an jotzen du goia, eta 20:00ak aldera amaitzen da.

Argindar konpainien gaineko zerga. «Garai hauetan ez da zuzena [energia enpresek] aparteko irabazi errekorrak jasotzea gerratik, kontsumitzaileen bizkar». Von der Leyenen esaldia gauzatzeko, Bruselak proposatu du berriztagarriak, nuklearra eta lignitoa baliatzen dituzten argindar konpainiek estatuei ematea megawatt-orduko 180 eurotik gorako prezioan jasotako irabazi guztiak. Kopuru handia da, argindar megawatt-ordu batek iaz arte izandakoa halako lau, baina horrekin energia berriztagarrietan inbertsioak egiteko adina diru lortuko luketela argudiatu du Batzordeak.

2023ko martxoaren 31 arte izango litzateke neurria indarrean, eta gobernuei eskatu die elkartasunez jokatzeko, argindar asko inportatzen duten herrialdeek ere dirua jaso dezaten. EBk espero du 113.000 milioi lor ditzakeela horrela. Diru hori baliatu beharko da herritarren eta enpresen argindar fakturak arintzeko eta zaurgarrienak laguntzeko.

Hidrokarburo konpainien gaineko zerga. Bruselak uste du 25.000 milioi euro bil daitezkeela baldin eta estatu kide guztietan tasa berezi bat ezarriko baliete erregai fosilak ustiatzen dituzten enpresei. Batzordeak proposatu duenez, 2022ko irabaziak zergapetuko lituzkete, betiere 2019-2021eko batez besteko irabazien gainetik %20 geratuko balira. %20tik gorako horrek «gutxienez» %33ko tasa bat pagatuko luke.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Janari banaketa Rio de Janeiroko kale batean. Gaur egun, 33 milioi pertsonak pairatzen dute gosea Brasilen. ©ANDRE COELHO / EFE

Desberdinkeriaren Brasil

Irune Lasa

Suspertu ezinik zebilen ekonomiak kolpe handia hartu du pandemiarekin, eta nazioarteko testuinguruak gauzak zaildu ditu. Pobrezia eta gosea handitu egin dira.
Autobus bat Brasilgo autobide batean, Rio de Janeiro eta Sao Paulo artean. ©ANDRE COELHO / EFE

Aukera beste zailtasun

Aitor Biain

Herrialdearekiko interesa apur bat apaldu egin den arren, erreferentziazko merkatua da Brasil oraindik ere euskal enpresentzat. Hala, askok zabaldu dituzte ekoizpen lantegiak han.
Lanaldean-eko langile talde bat, enpresak Bilbon duen bulego baten aurrean atzo eginiko elkarretaratze batean. ©M. D. V. / FOKU

«SOS Deiak, bai esan?»: 1.000 euroko soldata

Imanol Magro Eizmendi

Lanaldean telemarketin enpresako langile batzuek mobilizazioak hasi dituzte baldintzak hobetzeko. Gutxieneko soldataren mugan daude, eta, besteak beste, Segurtasun Sailaren, Kutxabanken eta Iberdrolaren lehen ahotsa dira.

Liz Truss Erresuma Batuko lehen ministroa, Downing Streeten. ©NEIL HALL / EFE

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...