Albistea entzun

Zientzia

Hegaluzeek non hibernatzen duten deskubritu du Azti ikerketa taldeak

Ozeano Atlantikoaren mendebaldean ematen dute negua, sakonera handiko uretan. Ikerlari batek marka elektroniko bat jarri zion hegaluze bati orain bi urte; hala, animaliaren migrazio ibilbidea osoki erregistratu dute estreinako aldiz.

Hegaluzeek non hibernatzen duten deskubritu du Azti ikerketa taldeak
Hegaluzeek non hibernatzen duten deskubritu du Azti ikerketa taldeak

Uxue Rey Gorraiz -

2022ko urriak 4 12:25

Lehenbiziko aldiz, posible da hegaluze baten migrazio ibilbide osoa marraztea. Orain arte, informazio falta zela-eta, nekez zen jakiterik animalia espezie horrek non ematen duen negua. Baina argitu dute erantzuna azkenik: Ozeano Atlantikoaren mendebaldeko zonetan hibernatzen du hegaluzeak, Euskal Herritik «oso urrun», ikerlarien esanetan, eta sakonera handiko uretan murgildurik. Azti ikerketa taldeak egin du aurkikuntza.

«Neguan, hegaluzeak Atlantikoko oso urruneko zonak bisitatzen ditu (mendebaldean), non sakonera handian bizi baita (ehunka metroraino; han, tretza bidez arrantzatzen da); Bizkaiko golkora egiten duen bisitan, berriz, gainazaletik gertu barreiatzen da, eta hor beita bizia, kaza eta arraste pelagikoa erabiliz harrapatzen da», azaldu dute Aztikoek.

Miaketa gailu txiki batek eman dio bide aurkikuntzari. Aztik jakinarazi duenez, orain dela bi urte hasitako ikerketari esker eskuratu dute orain arte falta zuten informazioa. Iñigo Onandia itsas ikertzaileak marka elektroniko bat ipini zion hegaluze bati, erraietan, animaliak ondoko hilabeteetan eginen zuen ibilbidea erregistratzeko. Bizkaiko golkoan jarri zion gailua, hegaluzeak artean 70 zentimetro luze zelarik eta zazpi kilo pisatzen zuelarik.

Lehen urratsa egina zen, beraz, baina konplikatuena falta zen artean: inork aurkitu beharko zuen hegaluze horixe bera handik hilabete batzuetara. Bada, bete zen asmoa: Irlandako hegoaldean hartu zuten arraina, orain dela zenbat hilabete.

Frantziako Vincent Galland ontziak harrapatu zuen, eta, arrainak barrenean zuen marka elektronikoa ikusita, Azti Laborategira bidali zuten gailua. Gailu horrek bildutako informazioa aztertzeko aukera izan du ordutik ikerketa taldeak, eta izan dute, azkenik, ondorioak ateratzea. Bi urteko ibilbidea erakusten dute jasotako datu horiek.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Donostia ospitalea, artxiboko irudi batean. ©Andoni Canellada / Foku

Osakidetzako krisia areagotu du beste bi arduradunen dimisioak

Ion Orzaiz- Paulo Ostolaza

Adolfo Begiristain eta Maite Martinez dira, Donostia ospitaleko kirurgia zerbitzuko zuzendariordea eta mediku zuzendariordea, hurrenez hurren.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

ERAGILE, EGILE ETA ORDEZKARI

Julen Aperrribai

Duela 25 urte sortu zuten Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseilua, euskararen normalizazio prozesua bizkortzeko eta euskalgintzako erakundeak bateratzeko. Hizkuntza politiketara begirako akordio sozial zabalak, plangintzak eta proposamen zehatzak eragiteko gaitasuna izan du hasieratik. Adostasunok galgatu egin dira sarritan pauso berean: maila sozialetik maila politikora eramateko unean.
 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Adostasun politikoek edukia behar dute; ez gaude argazkien garaian»

Maite Asensio Lozano

Lema uztera doala, azken urteetan egindako aurrerapausoak gogoratu ditu, baina aitortu du arazo batzuk «kronifikatzen» ari direla. Hartara, hizkuntza politika «sendoak» eskatu ditu.
Atzo Euskalgintzaren Kontseiluak antolatutako agerraldia; Iratxe Retolazak eta Leire Vargasek irakurri zuten adierazpena. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Euskarak izan behar du hezkuntza sistemako hizkuntza normalizatua»

Imanol Magro Eizmendi - Arantxa Iraola

Euskalgintzako hainbat pertsona ezagun batu ditu Euskalgintzaren Kontseiluak; adierazi dute euskara eta euskal kultura behar dituela ardatz Araba, Bizkai eta Gipuzkoarako ontzen ari diren Hezkuntza Legeak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.