Albistea entzun

Klima larrialdia

Deforestazioaren aurkako araudia adostu dute Europar Kontseiluak eta europarlamentuak

Egitasmoaren helburua da baso suntsitzearekin lotutako salgaiak Europako Batasunaren merkatutik kanporatzea. Produktu jakin batzuk merkaturatzen dituzten enpresek ziurtatu beharko dute beren ekoizpen kateek ez dutela deforestazioa eragiten.

Kolonbiako eremu deforestatu bat.
Kolonbiako eremu deforestatu bat. Mauricio Dueñas Castañeda/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Berasategi Otamendi -

2022ko abenduak 6 09:31

Deforestazioaren kontrako araudi bat adosteko azken negoziazioetan murgilduta zeuden EB Europako Batasuneko erakundeak azken asteetan, eta akordioa lortu dutela jakinarazi dute gaur, hain justu, Kanadan egitekoa den COP15 biodibertsitateari buruzko Nazio Batuen Erakundearen goi bileraren bezperan. Araudiaren helburua da EBk munduko basoen soiltzean duen ardura gutxitzea, eta, modu horretan, ekarpen bat egitea biodibertsitatearen galera eta berotegi gasen isuriak apaltzeko. Egitasmoak batasunaren merkatutik kanporatu nahi ditu deforestazioarekin estuen lotuta dauden produktuak.

Araudia zazpi produktu gakoren gainekoa izango da: palma olioa, behiak, soja, kafea, kakaoa, egurra eta kautxua. Baita horietatik eratorritako salgaien gainekoa ere; besteak beste, ikatz begetala, altzariak eta txokolatea. Produktu horiek EBn merkaturatzeko, enpresek ziurtatu beharko dute horien ekoizpen kateak ez duela deforestazioa eragiten. Horretarako, salgaien jatorria arakatu beharko dute, eta ekoitziak izan diren lur eremuei buruzko informazio geografikoa bildu. EBk aintzat hartuko ditu 2021etik deforestatuak izan diren lurrak, baso soiltzea legez kanpokoa ala legezkoa izan den bereizi gabe.

Gaur-gaurkoz, EB da munduko «deforestazio inportatzailerik» handienetan bigarrena, WWF Naturarentzako Mundu Funtsa erakundearen ikerketa baten arabera. Soilik Txinak gainditzen du nazioarteko merkataritzarekin lotutako baso suntsitzean. Hark inportatzen dituen produktuek eragiten dute deforestazioaren %24, EBri dagokio %16, eta atzetik dira India (%9), AEBak (%7) eta Japonia (%5). FAO Nazio Batuen Elikadura eta Nekazaritzako Erakundearen esanetan, munduko deforestazioaren %90 nekazaritza industrialak eragindakoa da, eta baso suntsitzearen bi heren sojarekin eta palma olioarekin daude zuzenean lotuta.

Ikusi gehiago: «Jokoan dagoena da lehengaiak ekoizteko paradigma aldatzea»

Pozez hartu dute akordioaren albistea zenbait elkarte ekologistek. Esaterako, Together4Forests (Elkarrekin basoen alde) kanpainaren sustatzaileen artean izan den WWFk. Ohar bidez adierazi duenez, araudiaren gaineko adostasuna «pizgarri bat da COP15arentzat». Elkartearen iritziz, goi bilera «une egokia da Txina, India, AEBak eta Japonia konprometitu daitezen antzeko araudiak onartzera».

Adostu den testuak Europako Batzordeak hasieran egin zuen proposamena hobetzen duela nabarmendu du WWFk. «Negoziazio gogor baten emaitza izan da. Europako Parlamentuak babestu du anbizio handieneko jarrera». Hasierako proposamenari gehitu zaizkion hobekuntzen artean aipatu ditu araudiaren peko produktuen zerrendan kautxua, eta ikatz begetala gehitzea eta baso degradazioaren hasierako definizioa zabalagoa egitea.

Ikusi gehiago: Deforestazioaren aurkako EBren araudia, azken negoziazioetan

Hala ere, ohartarazi du akordioak kanpoan utzi dituela «gai oso garrantzitsuak». Horien artean, araudiaren babesa basoak ez diren «bestelako eremu oihantsuetara» hedatzea; sabanetara, hezeguneetara eta zohikaztegietara, kasu. «Horrek esan nahi du babes gabe geldituko direla zuhaitz estaldura urriagoa duten ekosistemak, baina sekulako garrantzia dutenak biodibertsitatearen eta klima aldaketaren ikuspegitik, eta tokiko biztanleriak bizirik iraun dezan». Adibide adierazgarriak dira Brasilgo El Cerrado sabana eta Brasilgo, Paraguaiko eta Argentinako lurretan hedatzen den El Chaco eremua. Eskualde horiek ez babesteak «presioa oihanetatik gune horietara lekualdatzea eragingo du», WWFren iritziz.

Europarlamentuaren eskarien artean bazen ere, akordioak jaso gabe utzi du finantza erakundeei zuzendutako puntua. Parlamentuaren proposamena zen erakunde horiei baldintza batzuk ezartzea berma dezaten beren inbertsioek ez dutela deforestazioa sustatzen.

Araudia onartzen denean —urtea amaitzerako onartu nahi duela esana du Bruselak—, urte eta erdiko epea izango dute enpresek eskakizun berrietara egokitzeko. Tarte handiagoa aitortuko zaie enpresa txiki eta ertainei.

WWFren iritziz, EBko estatu kideek eman beharko dute hurrengo pausoa, araudia betetzen dela zaintzeko erakunde ikuskatzaileak eratuta. Beharrezko «baliabide ekonomiko, humano eta teknikoak» bideratzeko eskatu die, araudia benetan eraginkorra izan dadin.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Zelenski eta Von der Leyen, iazko apirilean, Kieven ©EFE

Ukrainak bi urteko epean sartu nahi du EBn

Igor Susaeta

Erdoganek adierazi duenez, Suediarekin eta Finlandiarekin batera negoziatu beharrean, bakarka negoziatuko du bi herrialde horiek NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundeko kide bihurtzeari buruz.

Poliziaren indarkeriaren kontrako manifestazio bat, atzo, Atlantan, Georgia estatuko hiriburuan. ©ERIK S. LESSER / EFE

Poliziak Nicholsi eman zion jipoiak protestak piztu ditu AEBetan

Gorka Berasategi Otamendi

Ostiralean publiko egin zituzten bost poliziak gazte afro-amerikarrari eman zioten jipoiaren irudiak. Grabazioetan ikusten denez, bortizki jo zuten, baita aurre egiteko aukerarik ez zuenean ere

Joan den urtarrilaren 26an Boluarteren aurka Liman egindako manifestazio bat. ©EFE

Bozak aurten egiteko, Boluartek konstituzioa erreformatzea planteatuko du

Igor Susaeta

Kongresuak hauteskundeak aurten egitea onartzen ez badu, presidentearen lege proiektuetako baten helburua da urriko bigarren iganderako deitzea.

 ©EMILIA GUTIERREZ / LV

«Ezohiko egoera bat sortu dugu: epaileek iritzia ematen dute guztiaren inguruan»

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Espainiako botere judizialak joera erreakzionarioa hartu duela uste du Pedro Vallinek, eta hori ez dela kasualitatea. Azaldu du Espainiako Estatuak bere iraupena arriskuan ikusten badu demokrazia «etsaitzat» eta «mehatxutzat» har dezakeela.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.