Bazuen Iruñeak festarako egarria. Urtebetez zain egon osteko premia larria. Eta Clint Jean Louis Fernandezek eta Araceli Sergiok «gora San Fermin!» oihukatzearekin eta suziria Udaletxe plazako zeruan lehertzearekin batera hasi dira iruindarrak egarri hori asetzen. Larrialdietako Zuzendaritzaordeko kide dira Jean Louis eta Sergio, eta haiei egokitu zaie metxa piztea. Joseba Asiron alkatearekin batera atera dira balkoira, eta ohiko formula erabili dute 2026ko festari hasiera emateko, gaztelaniaz eta euskaraz: «¡Pamplonesas, pamploneses, viva San Fermin! Iruindarrok, gora San Fermin!». Horren ostean, Iruñeko txistularien banda atera da, festaren lehen konpasak musikaz janztera.
Txupinazo jendetsua izan da aurtengoa ere. Goizean goizetik eguzkiak berotuta, festazaleek Alde Zaharreko karrikak hartu dituzte hamarretakoa egiteko, eta 12:00etarako ordubeteren faltan, leporaino beteta ageri ziren Udaletxe plazaren ingurumariak. Turistak ere erruz ikus zitezkeen Gazteluko plazan, Estafetan eta San Nicolasen, bidai agentzien eta tour operatzaileen promozioko kamisetetan bilduta eta plastikozko sangria botilak eskuetan, epel. Arropa zuri dotoreak arrosa kolorez tindatu dira, goizak aurrera egin ahala.
Ikurrina, presoak, Israel
Urtero legez, elkartasunak, lurraldetasunak eta bestelako mezu politikoek ere lehentasunezko tokia izan dute plazan. Aurten, plazaren alderik alde zintzilikatu dituzte ikurrin erraldoi bat eta Independentzia! leloa zeraman Nafarroako bandera bat. Horrez gain, euskal presoak etxeratzearen aldeko bandera ere jarri dute, eta beste pankarta erraldoi batek ere alderik alde zeharkatu du plaza: Euskal Herria irakur zitekeen letra larriz, eta aldamenean, ingelesez: Freedom for the Basque Country.
EHKS Euskal Herriko Kontseilu Sozialistak ere bi pankarta handi hedatu ditu eztandarako ordu laurden bat falta zela: Sozialismoa eraiki irakur zitekeen batean, eta Destroy Israel, bestean. Izan ere, Palestinaren aldeko mezuak ere usu ikusi ahal izan dira aurtengo txupinazoan. EHKSren pankartaz gain, sandia itxurako baloi erraldoi bat ere atera dute plazara —Palestinaren askatasunaren aldeko nazioarteko ikur bihurtu da angurria—, eta Free hitza (aske) irakur zitekeen bertan.
Poliziaren presentzia ere nabaria izan da Alde Zaharrean. Udaltzainek hesia osatu dute Udaletxe plazarako sarbideetan, eta atzera eginarazi diete botilak, arrautzak edo janaria zeramatzatenei. Espainiako Poliziak ere kontrol zorrotzak ezarri ditu udaletxearen atzealdean, Kale Nagusian, San Frantzisko plazan eta beste hainbat puntutan.
Aranzadiren suziria, Oinez txokoan
Udaletxe plazatik jaurtitakoa ez da sanferminen hasierako txupinazo bakarra. Nafarroako Ikastolek ere suziri propioa jaurtitzen dute urtero, Taconera parkeko gunetik. Aurten, Aranzadi Zientzia Elkarteak eman dio hasiera Oinez Txokoaren programazioari, ikastolen txupinazo alternatiboaren metxa piztuta. Ehunka lagun bildu dira —Udaletxe plazan baino giro dezente lasaiagoan—, eta antolatzaileen arabera, «zientzia, euskara eta auzolana» izan dira ekitaldiaren ardatz nagusiak.
Porrotx pailazoak egin ditu aurkezle lanak: Behin betiko abestiarekin egin die ongietorria bertaratutakoei, eta horren ostean, Aranzadi elkartearen lana eskertu du, «azken urteotan euskal historiari eta hizkuntzaren jatorriari egindako ekarpena» nabarmenduta.
Porrotxek gogorarazi du Aranzadiko kideek «lurra goldatzen» dutela Euskal Herriaren iraganaren aztarnak aurkitzeko, eta ikastolek, berriz, «euskararen haziak ereiten» dituztela etorkizuna eraikitzeko. Irudi horren bidez azpimarratu du bi erakundeek helburu bera dutela: herri baten memoria eta etorkizuna zaintzea. «Pausoz pauso, mugarik gabe, bidean bat gara», adierazi du, aurtengo Nafarroa Oinez-en leloa gogora ekarriz.
Ondoren, Aranzadi Zientzia Elkarteko ordezkariek hartu dute hitza. Mattin Aiestaran eta Leire Malkorraren esanetan, zientzia eta euskara ez dira bi mundu bereizi, «iturri beretik edaten duten» bi ezagutza bide baizik: «bata mundua ulertzeko tresna da, eta bestea, mundu hori gure hizkuntzan kontatzeko modua». Irulegiko eskuak, sorioneku inskripzioak eta berriki azaleratu dituzten zeramikazko ontziek euskararen historiari egin dioten ekarpena ere gogorarazi dute hitzaldian.
