Biztanleria aktiboaren azken bi inkestetako emaitza txarrek ez dute segidarik izan apirilean. Langabezia jaitsi egin da, eta gora egin du berriro langileen kopuruak. Are gehiago, marka bat hautsi den hilabetea izan da, 1.354.649 afiliatu baititu Gizarte Segurantzak Hego Euskal Herrian, martxoan baino 4.705 gehiago eta inoizko kopururik handiena.
Espainiako Lan Ministerioaren arabera, Hego Euskal Herriko lau lurraldeetan 132.708 langabe erregistratu zeuden apirilaren amaieran, hilabete lehenago baino 4.201 gutxiago. 2015era arte egin behar da atzera apiril batean halako jaitsiera bat ikusteko.
Lurralde guztietan apaldu da langabeen kopurua. Kopuru osoetan, Bizkaiak ikusi du jaitsierarik handiena (-1.767), eta Gipuzkoak zenbaki proportzionaletan (-%3,52).
Aurreko urtearekin alderatuta, 3.541 langabe gutxiago daude. Joera horrek hurrengo hilabeteetan jarraituz gero —eta udaberrian ohikoa da langabeen kopurua apaltzea—, oso litekeena da maiatzean edo ekainean 130.000 langabe erregistratu baino gutxiago egotea.
Halakorik ez da ikusi 2008ko neguaz geroztik. Urte hartan gogor jo zuen finantza krisiak, eta hilabete gutxian 100.000 langabe izatetik 150.000 izatera igaro zen. Atzeraldi Handiaren garaiko langabeziak 2013ko martxoan jo zuen goia, 235.827 lagunekin.
Emakumeak, pixka bat hobeto
Sektore guztietan apaldu da langabeen kopurua, baina batez ere zerbitzuetan aritzen direnen artean (-3.578). Horrek mesede txiki bat egin die emakumeei, sektore horretako ia hamar langiletik sei baitira. Ondorioz, emakumeen artean gehiago jaitsi da langabe kopurua (-2.500 gutxiago) gizonen artean baino. Edonola ere, arrakalak oso handia izaten jarraitzen du, langabe erregistratuen %59,1 baitira emakumeak.
Langabezia tasan ere ikusten da aldea: gizonen %7,3 daude lanik gabe, eta emakumeen %11,5.
Mugagabeak, behera
Kontratazioari dagokionez, apirilean egindako kontratuen %23,1 izan dira mugagabeak. 2026. urteko kopururik apalena da hori, eta ziur aski lotuta dago egin diren kontratazioetako asko Aste Santuari eta turismoari lotutakoak izan direla.
Lehen sektorean lan gehien dagoen urtaroa hasi dela ere ikusten da. Gizarte Segurantzako nekazarien erregimenak 528 afiliatu irabazi ditu (+%8) eta antxoaren kostera abiatuta, 37 kotizatzaile gehiago ditu itsasoko langileen atalak.
Eta, azken urteetako joeraren aurka, afiliatuak ugaritu dira etxeko langileen artean (+124) eta autonomoen artean (+268).
Erreakzioak
ELAk Aste Santuari egotzi dio langabeziaren jaitsiera eta enpleguaren igoera, baina «egiturazko hobekuntzarik» ez dagoela esan du, sortutako enplegua «prekarioa eta urtarokoa» baita. «Produkzio ereduan eta enplegu politiketan sakoneko aldaketarik egin gabe, zaila izango da langabeziaren murrizketa egonkorragoa eta kalitate handiagokoa lortzea».
Baikorrago azaldu da EAEko UGT, uste baitu datuek erakusten dutela 2021eko lan erreformak ondorio onak izan dituela enpleguan. Baina aitortu du egiturazko arazoak daudela —emakumeen langabezia handiagoa—, eta kezkatuta azaldu da «nazioarteko gerra panoramak» lan merkatuan izan dezakeen eraginarengatik.
%31,8Zenbat langabek dute langabezia saria. Espainiako Gobernuak nabarmendu du langabeen babesa handitzen jarraitzen duela eta %78,8k badutela laguntza publiko bat. Baina Hego Euskal Herrian zenbakiak askoz apalagoak dira, %43k soilik dutelako babesa: %31,8k dute langabezia sari arrunta eta %11,1k subsidioa.
«Lan merkatuaren etengabeko hobekuntza» ikusi du Alfonso Gurpegi Eusko Jaurlaritzako Enplegu sailburuordeak, eta nabarmendu du langabezia apaldu egin da iraupen laburreko langabeetan ez ezik, baita denbora luzez lanik gabe aritu direnen artean ere. «Agerian uzten du pertsona bat Lanbidera hurbiltzen denean enplegu politika aktiboak azkar abiarazteak laneratzeko gaitasun handiagoa dakarrela».
Enplegua «maila historikoetan» dagoela azpimarratu du, berriz, Carmen Maeztu Nafarroako Gobernuko Gizarte Eskubideen kontseilariak, eta aurtengo apirila 2008az geroztiko «onena» izan dela. Hala ere, onartu du lan egin behar dela emakumeen langabezia tasa handiak jaisteko eta 54 urtetik gorakoen enplegua handitzeko.
