Dena ez da poza Iberdrolaren urtebetetzean

Iberdrolak 125 urte beteko ditu aurten, eta hainbat ekitaldi eta ikuskizun antolatu ditu ospatzeko. Iragan astean urteurren ekitaldi instituzionala egin zuen Bilboko dorrean, eta ekainaren 12rako musika jaialdia antolatu du Bizkaiko hiriburuan. Urteko ekitaldirik garrantzitsuena, dena den, ostiralean du, akziodunen batzarrean, eta Iberdrola dorrera gerturatzen direnek zarata handia entzun beharko dute, langile batzordearen gehiengoa protestan ari baita lan hitzarmena berritzeko arazoengatik.

Bi mobilizazio egongo dira. UGTk eta CCOOk bost eguneko kanpaldia egin dute Euskadi plazan, Iberdrola dorrearen aurrean. Gau eta egun izan dira bertan, aldarriz beteriko pankarten artean. Bihar amaituko dute, eguerdirako deituriko elkarretaratzearekin. Gorabehera askoko astea izan dute gainera, Ertzaintza kanpaldia desegiten saiatu baitzen herenegun. Iberdrolak erakustoki bat jarri nahi zuen langileak zeuden tokian, eta haiek ez zuten amore eman. Erakustokiaren alboan jarraitu dute protestan.

«Soldata eguneratzeko alde bakarreko sistema bat da, helburukako sistema baten mozorroa duena, ez baita helburu bat, aurreikuspen bat baizik, eta hori enpresak ezartzen du»

ISMAEL MANZANAL Iberdrolako langile batzordeko kidea (UGT)

ELAk, berriz, greba egunera deitu du gaurko, eta manifestazioa egingo dute. Iberdrolak langile batzorde bakarra du Espainian, eta Hego Euskal Herriko ordezkaritza bertan txertatzen da. Batzordeak hamahiru kide ditu, eta UGTren eta CCOOren artean gehiengoa dute, UGTk lau ordezkari baititu, eta CCOOk hiru . ELAk bakarra du, baina Hego Euskal Herrian hark du gehiengoa (%51).

Hamasei hilabete dira batzordeak eta enpresak lan hitzarmena berritzeko bilerak hasi zituztela. Zientoka aldiz bildu arren, akordioa urrun dago. Korapilorik handiena soldatak eguneratzeko sistema da, ez baitu bermatzen KPIaren araberako eguneratzerik. «Guztiz aurkakoa da», laburbildu du Ismael Manzanal Iberdrolako langile eta UGTko ordezkariak: «Sistema honekin ez dago aukerarik soldata KPIaren arabera eguneratzea lortzeko. Beraz, gertatzen dena gertatzen dela, erosteko ahalmena galtzea saihetsezina da».

%0,7ko igoera

Baina zein da sistema hori? Bada, helburuen araberakoa; baina helburuen langa enpresak jartzen du urte bakoitzaren hasieran. «Soldata eguneratzeko alde bakarreko sistema bat da, helburukako sistema baten mozorroa duena, ez baita helburu bat, aurreikuspen bat baizik, eta hori enpresak ezartzen du». Urte hasieran, enpresak Ebitda iragarpen bat egiten du —ustiapenaren emaitza gordina—, eta hura lortzearen araberakoa da soldata eguneraketa. 2015etik duten sistema da, eta azken bost urteetan erosahalmenaren %18,4 galdu dute langileek.

«Horrez gain, %0,7ko igoera finkatzen da bakarrik; izan ere, enpresak jarritako helburua hobetzen bada, aparteko ordainketen bitartez saritzen da. Aldiz, ez bagara %80ra iristen, igoera zero da, eta helburua %80 eta %103 artean lortzen bada, %0,25», azaldu du Gorka Lopez del Corral Iberdrolako langile eta ELAko ordezkariak. Zein da horren ondorioa? Bada, azken bost urteetan Iberdrolako langileen soldatak %2,8 igo direla bakarrik —%0,7 bider lau—, KPIa %20,4 igo den arren.

Erosahalmenaren galera hori enpresaren emaitzen aurkako norabidean doa. Iberdrolaren mozkina %12 handitu zen iaz —6.285 milioi euro irabazi zituen—, eta azken lau urteetan pilaturiko irabazia 24.924 milioikoa izan da. Espainiako negozioak irabazi horren %46 eragin du, eta enpresak inoizko dibidendu banaketa handienak egin ditu. Azkenik, Ignacio Sanchez Galan presidentearen soldata 13,2 milioitik 14,1 milioira igaro da (+%6,45). «Guri, aldiz, %0,685 handitu digute soldata aurten. Ozta-ozta iritsi ginen enpresak urte hasieran eginiko Ebitda datura», azaldu du Lopez del Corralek.

Helburua: KPIa

Sindikatuek argi dute sistema aldatu nahi dutela, eta galdutako erosahalmenaren zati bat berreskuratu. Diotenez, baina, enpresa ezezkoan dago. Prest dago portzentajeak malgutzeko, baina ez eguneratze sistema malgutzeko. «Eta horrela ezinezkoa da KPIa lortzea eta langileak ez pobretzea», ondorioztatu du Manzanalek. Zehaztu du tarteko eskaintza asko egin dizkiotela enpresari, baina hala ere ez dutela baiezkorik lortu. Irmoagoa izan da ELAko kidea: «Ez dugu onartuko KPIa bermatzen ez duen sistemarik».

«Enpresa galtzen ari da Euskal Herriarekin duen lotura. Azken urteetan, ardura postu asko Madrilen bete dituzte»

GORKA LOPEZ DE LA CALLE Iberdrolako langile batzordeko kidea (ELA)

Iberdrolak 1.900 langile ditu Hego Euskal Herrian, eta sindikatuek diote azpikontrataturikoak are gehiago direla —mantentze lanak, saltzaileak...—. Enpresaren datuen arabera, 30.000 lanposturen iturburu da Araba, Bizkai eta Gipuzkoan. Soldatari dagokionez, batez beste 50.000-53.000 euro gordin da urtean, eta teknikariena, 35.000-38.000. Sindikatuek darabiltzaten kopuruak dira; enpresak, berriz, batez besteko soldata 88.000 euro dela esan ohi du. Datu horiek asko aldatu daitezke antzinatasunaren eta ezohiko ordu eta lanen arabera.

Horiek horrela, ulertzekoa da langile batzordearen haserrea eta sistema aldatzeko nahia. Diotenez, gatazkarako prest daude, baita lantaldea ere. Lopez del Corral: «Langileak ikaragarri gogotsu daude. Guk grebara deitu dugu, baina beste sindikatuek ez dute deitu nahi izan estatu mailan». CCOOk eta UGTk ekainaren 19rako deitu dute grebara, baina Manzanalek dio eragina mugatua dela. «Deialdia gehiago da mediatikoa eraginkorra baino. Iberdrola enpresa pribatua da, baina ematen duen zerbitzua, oinarrizkoa. Gutxieneko zerbitzuak oso handiak dira, jaiegun batetik gorakoak. Langile gehienak lanera behartuta daude. Greba, batez ere, bulegoetakoek egingo dute». Dena den, aurreratu du kanpaldiarena bezalako beste protesta molde batzuekin jarraitzeko asmoa dutela.