Espainiako Kongresuan bihar eztabaidatu eta bozkatuko dira alokairuen legediari buruzko bi dekretuak, eta osoko bilkura horri begira, EH Bilduk EAJri eskatu dio bi neurrien alde bozkatzeko. Koalizio subiranistaren arabera, egungo «etxebizitza larrialdiari» aurre egiteko beharrezko tresnak dira, eta jeltzaleek alde bozkatu beharko lukete. Nerea Kortajarena EH Bilduren Programa idazkari eta Donostiako alkategaiak ohartarazi du abstentzioa ez litzatekeela nahikoa izango: «Uneak arduraz eta erantzukizunez jokatzeko eskatzen du».
EH Bildurentzat, berez, dekretuak ez dira nahikoak, baina horien alde bozkatuko duela iragarri du. EAJk, berriz, oraindik ez du botoa zehaztu, ezta Juntsek ere. Podemosek, berriz, alde bozkatuko duela jakinarazi du gaur.
Maitane Ipiñazar alderdiaren EAJren Euzkadi Buru Batzarreko eledunak gaur goizean esan du jeltzaleak «xehe» ari direla aztertzen bi testuak, eta «laster» jakinaraziko dutela euren erabakia. Ipiñazarrek ohartarazi du EAJk ez duela onartuko neurriek «funts putreak eta jabe txikiak parekatzea». Haren arabera, Espainiako alokairu merkatuan dauden etxebizitzen %90 jabe txikien esku daude: «Jende arrunta da, etxebizitza bat oinordetzan jaso ahal izan duena; zentzugabea da pertsona horiek funts putreekin parekatzea».
«Jabe txikiak jende arrunta da, etxebizitza bat oinordetzan jaso ahal izan duena; zentzugabea da pertsona horiek funts putreekin parekatzea»
MAITANE IPIÑAZAREAJren EBBko eleduna
Bestelakoa da EH Bilduren ikuspegia. Kortajarenak nabarmendu du dekretuek ez dutela jabe txikien aurkako neurririk jasotzen. «Neurri hauek espekulazioari aurre egiteko diseinatu dira. Etxejabe txikiek dagoeneko badituzte babes mekanismoak Jaurlaritzaren eskutik, besteak beste, Bizigune programaren bidez. Hogei urte baino gehiago dira programa hori martxan dagoela, eta etxebizitza alokairuan jartzeko bermeak eskaintzen ditu», gogorarazi du Kortajarenak.
«Milaka herritarrek zailtasun handiak dituzte etxebizitza eskuratzeko, eta egoera horrek politika publiko ausartak eta erabaki argiak eskatzen ditu», gaineratu du EH Bilduko ordezkariak. Bere ustez, dekretuetan jasotzen diren neurriak Europako beste hainbat herrialdetan arrakastaz erabiltzen ari dira; horien artean dago epe luzeko alokairu kontratuen figura. «Alemanian, Austrian, Suedian edo Herbehereetan aplikatzen ari diren neurriak dira», azaldu du.
«Milaka herritarrek zailtasun handiak dituzte etxebizitza eskuratzeko, eta egoera horrek politika publiko ausartak eta erabaki argiak eskatzen ditu»
NEREA KORTAJARENAEH Bilduren Programa idazkaria
LAB sindikatuak ere EAJri eskatu dio «norabidea aldatzeko» eta bi dekretuen alde bozkatzeko. Endika Perez sindikatuko Gizarte Ekintzako arduradunaren arabera, jeltzaleen etxebizitza politikek «errentista den negozio eredu bat» elikatzen dute. Halaber, kritikatu egin du EAEko erakundeetan jeltzaleek bultzatutako politika, eta salatu du eraikuntza sustatu eta etxebizitzaren erosketa laguntzeko neurriek bankuen negozioa indartzen dutela. Horren ordez, «egiturazko neurriak» behar direla defendatu du.
Podemos, alde
Bestalde, Podemosek baieztatu egin du dekretuen alde egingo duela. Ione Belarra Podemosen idazkari nagusiak goizean iragarri du bere alderdiak etxebizitzari buruzko bi dekretuak babestuko dituela biharko bozketan. Belarrak TVE Espainiako telebista katean egindako elkarrizketa batean azaldu du Etxebizitza Maizterren Sindikatuen Konfederazioak eskatutakoa kontuan hartuta erabaki dutela alde bozkatzea. Gaur goizean bildu dira bi aldeak, eta sindikatuek dekretuen alde bozkatzea eskatu dio Podemosi.
Hala ere, Podemoseko buruzagiaren iritziz, Espainiako Gobernuak onartutako neurriak ez dira aski. Haren esanetan, dekretuek dakartzaten «apurrak ezer baino hobeak» dira, baina «apurrekin ezin da alokairua ordaindu».
«Dreketuek dakartzaten apurrak ezer baino hobeak dira, baina apurrekin ezin da alokairua ordaindu»
IONE BELARRAPodemoseko idazkari nagusia
Belarrak nabarmendu du Podemos «maizterren sindikatuen esku dagoen tresna» dela, eta, horregatik, mugimendu horrek egindako eskaerei erantzungo dietela. Hala ere, ohartarazi du neurriak indarrean jarri eta hilabetera alokairuen prezioek oso altu jarraituko dutela, jendea etxetik kaleratzen jarraituko dutela eta etxebizitzaren negozioak «oso oparo» jarraituko duela, tartean funts putreek inbertitzen jarraituko dutelako.
Kontratuak luzatzeko aukera
Bestalde, Stop Kaleratzeak plataformak bi dekretuen alde egiteko eskatu die Hego Euskal Herriko alderdi politikoei, eta nabarmendu du «gutxieneko» neurri multzoak izanagatik ere, etxebizitza arazoari «irtenbideak» ematen dizkiola. Bereziki, kontratua amaitzen zaien maizterrentzat aurreikusitako luzapenei erreparatu die. Neurri horren arabera, 2026ko urriaren 1etik 2028ko abenduaren 31ra bitartean kontratua amaitzen zaien maizterrek bi urteko luzapen berezia eskatu ahal izango dute, baldin eta ezarritako baldintzak betetzen badituzte.
Dekretuek aldi baterako kontratuak eta logela kontratuak ere arautzen dituzte. Stop Kaleratzeak-ek azpimarratu du kontratu mota horiek maiz erabili izan direla eremu tentsionatuetan alokairuen prezioei ezarritako mugak saihesteko. Araudi berriak, besteak beste, kontratu horiek etxebizitza ohiko gisa erabiltzea mugatzen du.
Bestalde, dekretuek babes handiagoa ematen diete egoera zaurgarrian dauden eta etxegabetze prozedurei aurre egin behar dieten maizterrei. Kasu jakin batzuetan, prozedurak 2030eko abenduaren 31ra arte etetea aurreikusten dute, baldin eta administrazioek ez badiete kaltetuei bizitzeko alternatibarik eskaintzen. Stop Kaleratzeak-ek azaldu duenez, kolektibo horretan ugari dira seme-alaba adingabeak dituzten guraso bakarreko familiak, adingabeak dituzten bikoteak eta adineko pertsonak.
Eremu tentsionatuak
Bestalde, EH Bilduk iragarri du Araba, Bizkai eta Gipuzkoa osorik eremu tentsionatu izendatzeko eskatu diola Eusko Jaurlaritzari. Kortajarenaren arabera, beharrezko izapide guztiak abiatu beharko lituzke Jaurlaritzak, Nafarroako Gobernuak egin duen bideari jarraituz. Izan ere, eremu tentsionatuek aukera ematen dute alokairuen prezioak mugatzeko eta kontratuen luzapen bereziak aplikatzeko, besteak beste.
Bihar eztabaidatuko den dekretuetako batek jasotzen du eremu tentsionatu izendatutako udalerrietan hiru urteko luzapen berezia eskatzeko aukera egongo dela, baldin eta kontratua 2026ko urriaren 1ean indarrean bazegoen. Stop Kaleratzeak-en arabera ere, berebiziko garrantzia du horrek EAEn, aurten 26.000 alokairu kontratu inguru amaituko direlako Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Dekretua indarrean sartuz gero, kontratua amaitu zaien eta etxebizitza alternatibarik ez duten maizterren egoera arinduko litzatekeela iritzi dio elkarteak.
