Espainiako presidente Pedro Sanchezek Espainiako Gorteetarako hauteskundeak azaroaren 29ra aurreratzea erabaki izanak ez ditu ezustean harrapatu euskal alderdiak, eta, lehenengo erreakzioetan, gehienek azaldu dute prest daudela erronkari oratzeko. Inkesten arabera, PP eta Vox harrotuta iritsiko dira bozetara, eta Euskal Herriko alderdiek «ultraeskuinari ateak ixteko» deia egin dute.
EAJren EBBko presidente Aitor Estebanek esan du jeltzaleak «lehenagotik» zeudela prest hauteskunde demari heltzeko, eta iragarpenak ez dituela ezustean harrapatu. Iragarri du «Euskadiren interesak defendatzea» izango dela EAJren lehentasuna: «Espainiako Gobernuaren etorkizuna ez da Euskadin erabakitzen. Madrilek bere borrokak izango ditu, baina Euskadik bere interesak defendatu behar ditu. Eta guztiok, euskal gizarteak eta hara doazen ordezkariek, kontuan izan behar dugu interes horiek defendatzea dagokiela. Ez dagokigu blokeak defendatzea».
Espainiako eskuinak gora egiteko arriskua aipatu ez badu ere, «autogobernuaren kontra Madrildik etor daitezkeen erasoez» ohartarazi du Estebanek, eta horiei «EAJren eredu arrakastatsuaren bidez» aurre egitera deitu.
EH Bilduren Nazio Idazkaritzak arratsaldean egingo du bilera, eta, horren ostean, Arnaldo Otegi idazkari nagusiak egingo du balorazio ofiziala. Dena den, EH Bilduko Harreman Politikoetarako idazkari Gorka Elejabarrieta Naiz irratian egon da, eta han aurreratu du koalizioa «dena emateko» eta «partida irabazteko» asmoz aterako dela hauteskunde lehiara: «EH Bildu prest dago, eta Euskal Herria ere bai, asteburuan mobilizazio jendetsuen bidez erakutsi bezala».
Elejabarrietaren ustez, badago iritzi ildo bat edo «interes» bat adierazten duena gertaera «geldiezina» dela Espainiako Gobernua PPk eta Voxek gidatzea, baina EH Bildukoek ez dute etsi nahi: «Guk planto egiten dugu. Uste dugu partida jokatzeko dagoela, eta aukera badagoela eskuinari ateak ixteko, nazioaniztasunean aurrera egiteko eta demokratizazioan eta agenda sozialean sakontzeko».
«Aukera leihoa»
PSE-EEri dagokionez, Eneko Andueza idazkari nagusiak esan du hauteskundeak aurreratzeak «aukera leiho bat» ireki duela «herritarrek adieraz dezaten norekin egon nahi duten: babesten dituztenekin, edo putre funtsekin». Haren iritziz, etxebizitzaren arloan «sozialisten lidergoa» nabarmendu da Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan: «Espero dut euskal gizarteak berriro ere ezetz esango diela eskuinari eta eskuin muturrari».
Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza sailburu Denis Itxasok adierazi du azaroaren 29koa «galdeketa bat» izango dela, hauteskunde bozketa arrunta baino gehiago, eta lehia horretan «irabazteko» eta «erasoan aritzeko» asmoz parte hartuko dutela: «Herritarrek gauza askoren inguruan erabakitzeko aukera izango dute, nazioartean eskuin muturra dena suntsitzen ari den honetan».
PSNko Antolakuntza idazkari Esther Isok ere bi aukera kontrajarri ditu azaroaren 29ari begira: «Zerbitzu publikoak eta eskubideak defendatuko dituen gobernu batekin aurrera jarraitzea, edo eskuin muturrak herrialdearen norabidea ezar dezan uztea».
Alderdi politikoak ez ezik, ordezkari instituzionalak ere hasi dira iritzia ematen hauteskundeak aurreratzeari buruz. Nafarroako lehendakari Maria Txibitek sare sozialetan esan du sozialistak «mobilizatu» egingo direla eta berriro aginduko dutela bozen ostean: «Gehiengo progresista zabalago bat behar dugu, eskubideetan, feminismoan, bakean eta oparotasun elkarbanatuan aurrera egingo duena». Haren iritziz, Nafarroaren ikuspegitik «aurrera egiten jarraitzea edo zuri-beltzera itzultzea» da auzia.
