Ikastolek gailu digitalen erabilera murriztuko dute eskoletan, eta pantailak ikasgeletan sartzea atzeratu

Euskal Herriko Ikastolek gaur aurkeztu dute estrategia digital berria. Irakasleek ez dute pantailarik erabiliko HHn eta LHko lehen bi mailetan, eta ikasleak LH5en hasiko dira gailu digitalekin.

Ikastolen estrategia digital berriaren aurkezpena, gaur, Gasteizko Armentia ikastolan. RAUL BOGAJO / FOKU
Ikastolen estrategia digital berriaren aurkezpena, gaur, Gasteizko Armentia ikastolan. RAUL BOGAJO / FOKU
14789412 kepa
2026ko urriaren 26a
11:00
Entzun 00:00:00 00:00:00

«Mundu digital batean bizitzeko, digitalki ahaldunduak diren herritarrak hezi behar ditugu». Hori uste dute Euskal Herriko Ikastolen arduradunek. Aitortu dute ikastetxe bakoitzak «era batera edo bestera» jokatzen zuela orain arte, eta irizpide berbera ezarri nahi dute ikastola guztietan. Bada, atzeratu egingo dute pantailak ikasgeletan sartzea, eta jada erabiltzen ziren lekuetan murriztu. Horiek horrela, HHko irakasleek eta LHko lehen bi mailetakoek ez dute gailurik erabiliko eskolak emateko. Ondorengo bi mailetan, berriz, online jarduerekin hasiko dira eskola umeak, irakasleak gidatuta. Eta urtebete geroago ekingo diote gailu digitalak erabiltzeari; LH5en, alegia. DBHko ikasleei dagokienez, pantailen erabilera «etiko, arduratsu eta jasangarria» sustatzen hasiko dira datorren ikasturtean.

Aktualitatearen lehen lerroan izan da digitalizazioaren auzia azkenaldian, bereziki azken PISA txostenaren ondorioak aurkeztu zirenetik. Azterketa horren arabera, Hego Euskal Herriko ikasleek behera egin dute zientzietan, matematikan eta irakurketan. Beherakada orokorra da, eta bat dator mundu osoko joerarekin. «Hala ere, gizartean lehenagotik ere bazegoen digitalizazioaren eta hark dakartzan ondorioen inguruko hausnarketa eta eztabaida sakona, batez ere hezkuntza komunitateetan», esan dute Euskal Herriko Ikastolek.

Eztabaida horri «erantzun sendo bat emateko eta norabide propio batekin erantzuteko» asmoz landu dute estrategia digital berria. Hain zuzen, gaur aurkeztu dute, Gasteizko Armentia ikastolan egindako agerraldi batean. Nabarmendu dutenez, bi urteko lan sakon eta bateratuaren emaitza da estrategia, teknologia erabiltzeak dituen askotariko ondorioak aztertzen dituena eta horiei parez pare erantzuten diena.

URRATSAK

  • HH eta LHko lehen bi mailak. Ez da gailurik erabiliko ohiko jardunean. Eta ezohiko jardueraren batean gailuren bat erabili behar bada, irakasleak erabiliko du, ez haurrek.
  • LHko hirugarren eta laugarren mailak. Online jarduerak egiten hasiko dira, betiere irakasleak dinamizatuta eta ikasleen erabilera gidatuta.
  • LHko azken bi mailak. Konpetentzia digitalaren lanketa sistematizatuko da.
  • DBH. Gailu digitalen erabilera «etiko, arduratsu eta jasangarria» sustatuko da.

Zigor Ibarzabal Euskal Herriko Ikastolen hezkuntza zuzendariak gogora ekarri du «duela hamarkada eta erdi» gailu digitalak etxe guztietara iritsi gabeak zirela, eta adierazi du ikastolak «aitzindari» izan zirela «ikaskuntza prozesuetan baliabide digitalak sartzeko orduan». Gaur, ordea, errealitatea erabat bestelakoa da: euskal gizartea gizarte «hiperdigitalizatua» da, eta, horri erreferentzia eginez, argi mintzatu da Ibarzabal: «Errealitate horrek bultzatu gaitu hezkuntzaren eta eremu digitalaren arteko harremana birpentsatzera, eta berriz ere zehaztera gailu eta lanketa digitalek zer eremu izan behar duten hezkuntza prozesuetan».

Aurkezpenean, hezkuntza zuzendariak lagun izan ditu Nekane Artola Ikastolen Elkarteko lehendakaria eta Amaia Arroyo Mondragon Unibertsitateko Huhezi fakultateko ikertzailea. Gainera, Stefano Kluzer adituak ere parte hartu du, bideokonferentzia bidez; Europako konpetentzia digitalen Dig Comp 3.0 markoaren sortzaileetako bat da.

Zer, noiz eta nola

Ikastolen proposamenak bi alderdi ditu: «Batetik, konpetentzia digitala eta ahalduntze digitala lantzeko marko teknopedagogikoa; eta, bestetik, burujabetza teknologikorako bide orria», esplikatu du Ibarzabalek. Lehenengoan zehazten du zer, noiz eta nola landu behar den ikasgelan. Bigarrenean, berriz, erabaki horiek hartzeko «autonomia» lortzea da xedea, «kanpoko hornitzaileenganako menpekotasuna murrizteko eta teknologia hezkuntza proiektuaren zerbitzura jartzeko».

Gehitu duenez, «ebidentzia zientifikoetan» oinarritzen da estrategia. Hain zuzen, Mondragon Unibertsitateko Huhezi fakultatearekin eginiko ikerketak eta zenbait unibertsitatetako ikerlarien ekarpenak ditu oinarri, baita hezkuntzaren arloko askotariko profesionalenak ere. Bada, Arroyok aurkeztu ditu egindako ikerketa lanaren gako nagusiak: «Ondorio nagusia argia da. Teknologiak ikaskuntza aberastu dezake, baina ez beti eta ez edozein modutan. Testuinguru, baliabide eta momentu egokietan erabiltzen denean du balioa. Gailu bat ez da, berez, ikaskuntza tresna bat: pedagogiak markatzen du erabilera».

«Errealitate horrek bultzatu gaitu hezkuntzaren eta eremu digitalaren arteko harremana birpentsatzera, eta berriz ere zehaztera gailu eta lanketa digitalek zer eremu izan behar duten hezkuntza prozesuetan»

ZIGOR IBARZABALEuskal Herriko Ikastolen hezkuntza zuzendaria

Hori horrela, hiru erabaki orokor hartuko dituztela iragarri dute Euskal Herriko Ikastolek: batetik, hezkuntza eremuan pantailen erabilera murriztea. Bestetik, ikasgeletan geroago hastea pantailak erabiltzen: hasierako etapetan ahal den neurrian ez erabiltzea, eta konpetentzia digitala modu analogikoan lantzea. Eta azkenik, «ahalduntze digitala» modu espezifikoan eta tarte jakin batzuetan lantzea —asteko ordutegian berariaz denbora tarte bat hartuta—. Horretarako, baliabide espezifikoak sortuko dituzte.

Hori praktikan jartzeko, berriz, hiru maila zehaztu dituzte: «Lehenik, teknologia ezagutu behar da. Gero, tresna gisa erabili. Eta, azkenik, haren aukeren, mugen eta eraginen inguruan hausnartu eta boteretu».

12 urtetik aurrera

Horrenbestez, ohiko jardunean ez da gailurik erabiliko ez Haur Hezkuntzan eta ez Lehen Hezkuntzako lehen bi mailetan ere. Eta ezohiko jardueraren batean gailuren bat erabili behar baldin bada, irakasleak erabiliko du, ez haurrek. Era berean, konpetentzia digitalaren eta pentsamendu konputazionalaren lehen oinarriak modu analogikoan landuko dira: jolasaren, esperimentazioaren eta irakaslearen gidaritzaren bidez.

Lehen Hezkuntzako hirugarren eta laugarren mailetan, online jarduerak egiten hasiko dira, betiere irakasleak dinamizatuta eta ikasleen erabilera gidatuta. Bosgarren eta seigarren mailetan, konpetentzia digitalaren lanketa sistematizatu egingo da. «Helburua ez da gailu digital gehiago erabiltzea; ikaskuntza prozesuari ekarpen esanguratsua egiten dion erabilera aukeratzea baizik», azpimarratu dute.

DBHn, 12 eta 16 urte arteko gazteen artean alegia, gailu digitalen erabilera «etiko, arduratsu eta jasangarria» sustatuko da. Hain zuzen ere, Ibarzabalek baieztatu du horretarako espezifikoa den ikaste esperientzia bat definitu eta garatzen ari direla: «Azken finean, teknologiari buruzko hausnarketa eta boteretzea dira lanketaren helburu nagusiak». Datorren ikasturtean jarriko dute martxan DBHn.

«Teknologiak ikaskuntza aberastu dezake, baina ez beti eta ez edozein modutan. Testuinguru, baliabide eta momentu egokietan erabiltzen denean du balioa. Gailu bat ez da berez ikaskuntza tresna bat: pedagogiak markatzen du erabilera»

AMAIA ARROYOMondragon Unibertsitateko Huhezi fakultateko ikertzailea

Ikastolak utzitako ordenagailu eramangarriak ikastetxetik kanpo erabiltzen direnerako, ikasleen segurtasun eta eskubideak errespetatzen direla bermatzeko bideak eta aukerak arakatu eta aktibatuko dituzte, ikasmaila guztietan. Osterantzean, gailu digitalak ikastolan utzi beharko dira.

Baina ikasleek ikastolatik kanpo ere erabiltzen dituzte beste gailu batzuk, eta harreman zuzena dute teknologiarekin; horregatik, familien eta ikastolen arteko «koherentzia» ezinbestekoa da, Ibarzabalen arabera. Eta beraz, estrategia digital berriaren eragina ez dagokio soilik hezkuntzaren eremuari. Estrategiaren barruan, besteak beste, familientzako lan saioak eta dinamikak proposatzen dituzte, eta irakasleentzako prestakuntza planak ere bai.

Irakasleentzako prestakuntzari dagokionez, «bi arlotan» garatuko da: batetik, konpetentzia digitalak indartuko dira; eta, bestetik, «gelaratze estrategia eta sekuentziazioa» landuko dira. «Helburua da komunitate osoak begirada bateratu bat eraikitzea», adierazi du Ibarzabalek.

Burujabetza teknologikoa

Konpetentzia digitala lantzeko, «teknologiak aukeratzeko irizpideak eta baliabide egokiak» behar dira, aurkezpenean nabarmendu dutenez, «ez baita gauza bera edozein plataforma erabiltzea edo komunitatearen balioekin koherentea dena aukeratzea».

Zortzi helburu estrategikotan ardazten da: autonomia estrategikoa lortzea, ikastolen arteko elkarlana sustatzea, software librea eta kode irekia lehenestea, prestakuntza indartzea, segurtasun digitala eta datuen babesa bermatzea, iraunkortasuna eta ekologia digitala sustatzea, tokiko hornitzaileak eta kooperatibak lehenestea, eta teknologia pedagogiarekin koordinatzea.

Kazetaritza etikoaren arabera sortua

Nola bermatzen dugun edukien kalitatea

Iruzkinak
Ez dago iruzkinik

Ordenatu
0/500
Interesgarria izango zaizu
Nabarmenduak
Zure babes ekonomikoari esker egiten dugu kazetaritza konprometitua. BABESTU BERRIA