Hurrengo urteko hauteskunde zikloak markatuko du hasi berri den urte politikoa, eta hori argi geratu da EAJk, urtero moduan, Zarauzko malekoian egin duen ekitaldian. EAJren EBBko presidente Aitor Estebanen hitzetan, bozetan ez dira jarlekuak soilik egongo jokoan: «Hemen gakoa da zer Euskadi nahi dugun hurrengo belaunaldietarako». Eta norabidea finkatzerako orduan, agerian utzi dituzte PSE-EErekin dituzten desberdintasunak.
Izan ere, Estebanek EAJk koaliziokide duen alderdiari zuzendu dizkio kritika gehien, hura zuzenean aipatu ez badu ere. Udako etenaren aurretik, PSE-EEko idazkari nagusi Eneko Anduezak, PPrekin eta Voxekin alderatuta, «lehentasun nazionala» aplikatzea leporatu zien jeltzaleei, eta ideia horretan indar egin zuen aurreko astean ere, Diario Vasco-n argitaratutako iritzi artikulu batean. Estebanen hitzetan, baina, hitz haiek errealitatetik urrun daude.
Txarretsi egin du Anduezak EAJren eta EH Bilduren «herri imajinatuaz» aritu izana, eta erantzun dio Euskal Herria «nazio bat» dela. «Nazio bat garela uste dugulako, eta izateko eta gure burua gobernatzeko eskubidea dugulako», argudiatu du. Haren hitzetan, EAJ «euskal nazioa defendatzeko» sortu zen, eta hori lehentasun bat da alderdiarentzat. Era berean, azaldu du eraikuntza horrek berarekin dakarrela ongizatearen eraikuntza ere: «Ez da existitzen dilemarik eraikuntza nazional eta sozialaren artean. Nazioa eraikitzea ongizatea eraikitzea da». Hala, argudiatu du autogobernuaren bidez garatu direla, besteak beste, Osakidetza eta azpiegitura sareak.
Hain zuzen, auzi horretan PSE-EEk duen jarrera kritikatu du, eta uneoro Espainiako Gobernua defendatzea egotzi, baita euskal autogobernuaren kontra egiten duenean ere. «Non dago Ertzaintza defendatzeko orduan?», galdetu du, Espainiako Poliziak udan egindako polizia operazioen harira sortutako eskumen gatazkari erreparatuta. Haren hitzetan, Madrilen xedea da Ertzaintzari «laguntzaile» rola ematea, «polizia integral» izateko aukera ukatuta. «Lehen terrorismoa zen erabiltzen zen aitzakia. Orain, zergatik? Espainiak polizia behar duelako hemen hanka bat jarrita duela adierazteko?».
Maria Eugenia Arrizabalaga GBBko presidenteak ere kritikatu du Espainiako Poliziak izan zuen jarrera. Hura «kakotx arteko normalizazio operazio baten» pean kokatu du, edo bestela esanda, «asimilazio» asmo baten oinarrian. Eta horren beste bi adibide ere jarri ditu: enplegu publikoan euskara betebehar gisa ezartzearen kontrako epaiak eta futboleko munduko txapelketaren harira «uniforme espainiarra jantziarazi» nahi izana. Horren aurrean, herri langileek euskaraz jakitearen garrantzia eta euskal selekzioa defendatu ditu, baita transmisioaren garrantzia ere: «Transmititu herri honekiko errespetua eta maitasuna».
«Fidagarria»
Arrizabalagak gogoratu du «Euskadi» dela jeltzaleen proiektu politikoa, eta hura indartzeko lan egingo dutela. Era berean, Euskal Herriak «estatu egiturak» izateko beharra defendatu du: «Nazio bat garelako, herri bat garelako. Eta, erronka, arazo eta mehatxuei erantzuteko behar ditugulako».
Erronka eta mehatxu horiei so, Estebanek eta Arrizabalagak nazioarte egoerak eragindako «ziurgabetasunari» heldu diote, eta EAJ jo dute horri aurre egiteko «antidototzat», alderdiaren jardunak «egonkortasuna» ematen duelako.
Izan ere, Estebanen esanetan, jeltzaleek argi dute hartu beharreko norabidea, eta aurrera egiteko gainerakoak entzuteko eta akordioak lortzeko prest daude. Horren adibide bezala jarri du Imanol Pradales Eusko Jaurlaritzako lehendakariak Miramarko agerraldian iragarri zuen bilera erronda. «Hori da gobernatzeko modua, hori da fidagarritasuna ematen duena», gehitu du Estebanek.