Feminismoak biktima jartzen du erdigunean. Biktimari entzuten dio, biktima zaintzen du, eta biktimak markatu nahi duen erritmoa errespetatzen du. Noski, biktima gehiago egon ez dadin hori posible egiten duen sistema aldatzeko ahalegin betean aritzearekin batera egiten du. Baina morboa saihestuz, eta biktimak babestuz.
Feminismoa, antipunitibista da. Berriro ez gertatzea da helburua. Ez erasotzailea plaza publikoan urkatzea —nahiz eta gogorik ez zaion faltako askotan—. Biktima zaintzea, eta hari osatzen laguntzea da helburua. Biktimak berak behar duenaren arabera.
Batzuek gertatutakoa publiko ez egitea nahi izaten dute. Eta mugimendu feministari hori errespetatzea dagokio. Baita biktima horiekiko begirunea duen edonori ere.
Kukairen auziak kasu horietako bat izan nahi zuen, baina ez da hala izan. Dagoeneko jakina da: Jon Maia Kukaiko zuzendari ohiaren kontrako salaketa batzuk egon dira, sexu erasoak egotzita. Bere momentuan erasotzaileak eta biktimek erabaki zuten kasua isilean bideratzea. Ez egitea publiko. Publiko egiteak ez baitio garrantzia ematen edo kentzen auziari. Dimentsioa bai, aldatzen du, baina garrantzia ez.
Prozedura hori egiten ari ziren Errenterian, bakoitzak bere konpromisoak zituen betetzeko eta bere bideak egiteko. Hobeto edo okerrago, prozedura hori egiten ari ziren. Baina, duela hilabete inguru, biktimen nahia hautsi zen.
Xabier Oleaga-Arondo Kukai elkarteko Gida Batzordeko kideak izen abizenez sinatutako ohar bat kaleratu zuen. Gaia «arazo nahasia» bihurtzen ari zela iritzita, «beharrezko azalpena» zela iritzita, nahiz eta aitortzen zuen «tartean zeuden emakumeen erabakiz» erabaki zuela mugimendu feministak gaia publiko ez egitea. «Gertutasuna» adierazten die «jokabideen jasotzaile izan diren emakumeei», baina, gertutasun hori puskatu zuen haien diskrezio nahia hautsiz. Tartean, lan gatazka bat izan dela ere azaltzen du Oleagak, testu horretan. «Anonimotasunean ezkutatu gabe, gardentasun osoz» azalpenak emateko prest agertuz, gainera. Errematatzeko, errenteriarrei eskatzen die «gatazka hau dimentsio publikoan modu egokian» kudeatzeko laguntza; «mami faltsuzko zaratak kalte handiagoak» dakartzala argudiatuz.
Erabat hautsita utziz biktimen konfidentzialtasunerako nahia.
Orduan hitz egin zuen Oreretako Mugimendu Feministak, herri inguruetan zabaldu zen ohar batean. Han, argi esplikatzen zuten, salaketak jarri zituzten emakumeek «konfidentzialtasun erabatekoa» eskatu zutela. Eta baietz, beraiek ere entzun dituztela herrian zurrumurruak «norabide askotakoak» eta «askotariko epaiketak eginez», baina, emakume horien errespetu erabatekoari eutsiz, isilik mantendu direla. Oleagak guztia publiko egin izana salatu zuten, dena plazara atera izana: «Orain, nork zainduko ditu plaza publiko horretan benetan zaintza hori behar dutenak?».
Herri ingurutik harago, hautsak ez ziren gehiegi harrotu orduan, eta hortxe geratu zen gaiak publikoki egindako bidea. Baina, orain bigarrenez puskatu da diskrezioaren langa.
Asteazkenean PSE-EEk herriko udal batzarrera eraman zuen. Xenpelar bertso eskolan gertatutako erasoak salatzeko egindako osoko bilkurara Kukaiko erasoen gaia eraman zuen PSE-EEk. Zertarako, eta udalak gai honetan izan duen jarrera salatzeko. Erasoak «benetan larriak» direla salatu eta «elkartasun eta babes osoa» adierazi zien eraso sexista horien biktimei. Babesa adierazi bai, baina babesa praktikatu ez. Beraiek erabateko konfidentzialtasuna eskatu badute, zer babes klase da gaia udaleko osoko bilkurara ematea, noiz, eta bertso eskolako salaketa bat landuko dela jakinda komunikabideek fokua han jarriko dutela dudarik ez dagoenean? Zer babes klase da, diskrezioa eskatu duten biktimen gaia komunikabide nazionaletara bidean jartzea? Zer babes klase da, halako auzi bat alderdiek arteko ika-mika publikorako erabiltzea? Agian uler daiteke beraien artean gaiari buruz hitz egitea, kezkak konpartitzea eta abar, baina osoko bilkurara eramatea? Non geratzen dira biktima horiek?
Errenterian mugituta daude urak. Bertsozale elkarteak eta Mugimendu feministak aste honetan salatu dituzte Xenpelar bertso eskolako irakasle baten erasoak, eta hain juxtu bihar dago horiek salatzeko elkarretaratzea. Kasu hori bideratzen urte askotako lana egin dute publiko egin aurretik. Maiaren auzia ere halaxe zeramaten, gaiari arduraz helduta, biktimak zainduta, eta haiek errespetatuta. Zergatik ez dute gauza bera egin beste batzuek?
