Erreakzio sorta zabala eragiten ari da 2025 urteko PISA txostena. OCDE Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundeak asteartean egin zituen publiko mundu osoko ikasleen gaitasunak ebaluatzen dituen azterlanaren azken emaitzak, eta beherakada agerikoa izan da neurtzen dituen aldagai nagusietan. Oro har, mundu osoan ikusi da okertzea. Hego Euskal Herrian ere propio ikasleen gaitasunen apaltze handia erakutsi dute datuek. Hor atzean dagoena azaltzen saiatzeko ahalegina egin nahi izan du Steilas sindikatuak ere, eta ohartarazpen bat egin nahi du: PISA txostenaren atzean «munduko elite ekonomikoen» ikuspegia dago. «Beraz, sailkapeneko postuetatik harago proba bera eta proba antolatzen duen erakundea aztertu beharko lirateke», abisu eman du, prentsa ohar baten bidez.
OCDEk «politika neoliberal basatiak» bultzatzen dituela esan du Steilasek, eta hezkuntza sistemek, hein handi batean, erakunde horrek ezartzen dituen irizpideen araberako antolaketa ereduak eta helburuak ezarri dituztela urteotan. Orain, esaterako, PISA azterketaren azken emaitzen harira, ikasketa prozesuen digitalizazio gehiegizkoak ekar ditzakeen ondorioen gaineko kezka ozentzen ari da, baina digitalizaziorako urratsak OCDEk berak bultzatuta hartu zirela esan du sindikatuak. «Gogotsu bultzatu du gure ikastetxeetako digitalizazio prozesua eta digitalismoa». Gaitasunetan oinarritutako ikasketa prozesuak ere OCDEk ezarritako irizpide «neoliberalen» ondorioa direla adierazi du Steilasek: «lan mundurako prestakuntza hobe baterako» ezarri zirela esan du.
OCDEk egiten duen ebaluazioak, halaber, ikasleen lagin «txiki» baten gaitasunak erakusten dituela esan du sindikatuak. Propio salatu du, gainera, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak 2025eko probak egiteko hautatutako ikasleen lagina «nabarmen» txikiagotu zuela: «Akaso beldurraren eraginez». Izan ere, aurreko PISA ebaluazioetan ere —hiru urtean behin egiten da proba— ikusten zen ja datuak okerrera ari zirela. Laginaren murrizketa hori ez da egokia sindikatuarentzat: «Lagin zabalago batek hobeto islatuko luke gure errealitate gero eta konplexuagoa». Azterketa 15 urteko ikasleei egiten zaie, eta neurtzen du matematiketan, zientzietan eta irakurketan ikasle nerabeek duten gaitasuna.
