Hezkuntza Unibertsalerako Zentroaren (CUE) ikerketa handi batek agerian utzi du AA adimen artifizialak hezkuntza-munduan duen ondorio handienetako bat hezkuntza-sisteman dagoen konfiantza higatzen ari den modua dela.
Badirudi AAren garaian irakasleen eta ikasleen artean konfiantza galtzen ari dela. AEBetako eskola publikoetako irakasleen erdiek baino gehiagok jakinarazi zuten AAk ikasleen lanaren osotasunarekiko mesfidantza handiagoa sortzen ziela. AAk irakasleen gaitasuna ere konprometitzen du, ikasleen ezagutzak, trebetasunak eta gaitasunak eraginkortasunez ebaluatzeko. Gainera, AAk irakasleen gaitasuna ahultzen du ikasleen ikasteko zailtasunak identifikatzeko, ikasleek aurrera egiteko behar duten heziketa esanguratsua eta pertsonalizatua diseinatzeko eta beharrezkoak diren oinarrizko trebetasunak eskuratu dituztela ziurtatzeko. Hori guztia ezin da egin ikasleen benetako ezagutzak ezagutzen ez direnean.
Lanen benetakotasuna zehazteko ahaleginek gaizki-ulertuak eta tirabirak sortzen dituzte, eta botere-borroka bat sortzen dute. Ikasleek frustrazioa adierazten dute salaketa faltsuen aurrean, eta elkarrizketatutako zuzendari batek zioen plagioa detektatzeko tresnek maiztasun handiarekin positibo faltsuak ematen dituztela. Politika formalik gabe, ikasleek AA inpunitatez erabil dezakete. Irakasleek, berriz, erantzuteko gai ez direla sentitzen dute eta horrek konfiantza are gehiago higatzen du eta zalantzan jartzen du kalifikazioen legitimitatea.
Baina mesfidantza elkarrekikoa da, ikasleen eta gurasoen erdiek zalantzan jartzen dute AA erabiltzen duten irakasleak beren lana betetzen ari diren ala ez. Irakasleek eta ikasleek uste dute beste aldeak AA erabiltzea «arreta eta zaintza gutxiago emateko» modu bat dela, eta lanbide-erantzukizunekiko konpromisorik eza. Gainera, erabilera onargarriko politikarik ez izateak eta AAk sortutako produktuak kalitate gutxiagokoak direlako pertzepzioak bi taldeak AAren erabilera ezkutatzera bultzatzen ditu.
Irakasleek ere frustrazioa adierazten dute, AAk haien ezagutza eta eragina ahultzen dituelako, eta ChatGPTri autoritate terminoetan aurre egiten ziotelako. Irakasle batzuen arabera, ikasleek «AA irakasleek baino autoritate handiagoz» hautematen zuten, eta «konfiantza zuten tresnetan, baina ez pertsonetan».
Politika formalik gabe, ikasleek AA inpunitatez erabil dezakete. Irakasleek, berriz, erantzuteko gai ez direla sentitzen dute eta horrek konfiantza are gehiago higatzen du eta zalantzan jartzen du kalifikazioen legitimitatea
AAk konfiantzan eta hezkuntza-inguruneetako harremanetan duen eraginak kontraesan nahasgarriak erakusten ditu. Azterketan parte hartu zuten gehienek mesfidantza handia adierazi zuten AAren tresnen kalitateari buruz, baina erabiltzaile sutsu gisa agertu ziren.
Ikerketa honetarako elkarrizketatutako ikasleek mesfidantza handia adierazi zuten AAren sistemekiko, «haluzinatzeko» joera zutelako. OpenAIk bere arrazoibide-ereduei buruz egindako azterketak kezka hori berretsi zuen, %33 eta %79 bitarteko haluzinazio-tasak dokumentatu baitzituen. Hala ere, paradoxikoki, badirudi ikasleek AAren emaitzak ikuskapen eskasarekin erabiltzen dituztela, nahiz eta eszeptizismo aitortua izan. Kontraesan hori oso kezkagarria da AAk haluzinazioen bidez desinformazioaren hedapena handitzen duen heinean, ikasleek informazioa akritikoki kontsumitzeko joera baitute, eta askok, berriz, ez dakite ingurune digitaletan gizakiekin edo txatbotekin elkarreraginean ari diren.
Ikerketak azpimarratzen du ikasleak elkarreraginean aritu daitezkeela AArekin, «giza adimenera hurbiltzen den zerbaitekin erlazionatzen direla sinetsita, baina patroiak ezagutzeko sistema sofistikatu bat erabiltzen ari dira». Gizakiak gauzak antropomorfizatzeko duen joerak, programen lausenguarekin, konplexutasun teknikoarekin eta AAn alfabetatze-ikastarorik ez izatearekin batera, bertan behera utz dezake AAren erantzunen edozein azterketa zehatza. Horrek honako ondorio hauek dakartza: AAk konfiantza handiagoa izatea gizakiekin alderatuta, AAren emaitzak gutxiago gainbegiratzea, ikasleek AAren gorabeherekiko esposizio handiagoa izatea, eta AAren tresnen manipulazioarekiko eta mendekotasunarekiko ahultasun handiagoa izatea. Irakasleek sistematikoki ikusten dute ikasleek AAren emaitzetan konfiantza dutela espiritu kritikorik gabe.
Gainera, AAren esku gero eta lan kognitibo gehiago uzten duten heinean, ikasleek zein irakasleek autokonfiantzaren funtsezko higadura izan dezakete, beren gaitasun intelektualen segurtasuna murriztuz. Ikerketek iradokitzen dute ikasleek ez dutela AAren erabilera adierazten, «alfer», «tonto» edo «zentzugabe» gisa epaituko dituzten beldur direlako, eta AAren erabiltzaileekiko eszeptizismoa arrunta dela.
