Ezinbestekoa eta premiazkoa da Sektore Elektrikoari buruzko 24/2013 Legearen 4. artikulua, Plangintza elektrikoa izenekoa, aldatzea, honela baitio lehenengo puntuan: «Sistema elektrikoaren beharrak aurreikustea izango da plangintza elektrikoaren helburua, epe luzerako energia-hornidura bermatzeko, bai eta energia elektrikoa garraiatzeko instalazio berrietan inbertitzeko beharrak definitzea ere, hori guztia gardentasunaren eta sistema osoarentzako gutxieneko kostuaren printzipioen arabera».
«Sistema elektrikoaren beharrak aurreikustea». Horixe egin zuen Irujo jaunak zuzentzen duen Industria Sailak, Nafarroako sistemarako beharrezko eskaerak Madrilera bidali zituenean.
«Epe luzerako energia-hornidura bermatzeko». Horixe egin zuen Irujo jaunak zuzentzen duen Sailak.
«Energia garraiatzeko instalazio berrietan inbertitzeko beharrak definitzea». Horixe egin zuen Irujo jaunak zuzentzen duen Sailak.
Eta, hala ere, joan den abenduaren 16an, zoritxarrez, hainbat alegazio aurkeztu behar izan zituen proposamen-fasea izeneko epean eskatutakoaren zati handi bat berriro ere eskatzeko, Madrilen ez zietelako jaramonik egin Nafarroako eskaera gehienei.
«Ezin gara Estatuaren aldebakarreko prozeduren menpe egon»; «ezin gara Madrilen megawatt eskean ibili, gure etorkizun industriala jokoan dagoelako», adierazi zuen orduan sailburuak.
Eta hori errepikatzen dut nik, hemen eta orain, Geroa Bairen izenean: «Ezin gara egon Estatuaren aldebakarreko prozeduren mende»; «ezin gara Madrilen megawatt eskean ibili, gure etorkizun industriala jokoan dagoelako».
Zain gaude. Tentsiopean.
Zain Madrilen norbaitek erkidego honi, Nafarroari, bere kabuz, ausaz, behar duguna emateko lana har dezala.
Ez da apeta bat, ez, premia bat baizik, premia larri bat.
Hasi naizen 4. artikulu horretan bertan, 2. puntuan, honako hau jasotzen da: «Plangintza elektrikoa estatuko administrazio orokorrak egingo du». Estatuko administrazio orokorrak. Bera, bere buruarekin.
Hala ere, egia da ez dudala ezer alde batera utzi nahi, bitxia bada ere, «Autonomia Erkidegoen parte-hartzearekin» gaineratzen du. Benetan? Zer parte-hartze? Protokolozko bilera soil bat, irailaren 18an zer onartu zuten eta zer ez jakinarazteko? Informazioa ez da parte-hartzea. Informazioa ez da negoziazioa.
4. artikulu horren hirugarren puntuan, plangintzak barne hartu behar dituen alderdi batzuk jasotzen dira; eta, laugarrenean, garraio-sarea garatzeko planei buruzko gai batzuk.
Zain gaude, tentsiopean, idatzi dut gorago, Madrildik gure alegazioei buruz erabaki dezaten. Gainera, ez dakigu noiz egingo duten, legeak ez baitu eperik ezartzen. Hamaika alegazio guztira, hiru eremutan banatuta.
«Autonomia Erkidegoen parte-hartzearekin» gaineratzen du. Benetan? Zer parte-hartze? Protokolozko bilera soil bat, irailaren 18an zer onartu zuten eta zer ez jakinarazteko? Informazioa ez da parte-hartzea. Informazioa ez da negoziazioa
Lehenengoa, «Banaketari laguntzea», hainbat azpiestaziori buruzko neurriekin: Lizarraldea; Zangoza-Tafalla; edo Sakana, besteak beste.
Bigarrena, «Garraioari zuzenean lotutako subjektuei» buruzkoa, azpiestazio batzuk zabalduz: Serna, Olite, Orkoien edo Muruarte.
Aipagarria da Nafarroa dela industria-sektoreak bere BPGan pisu erlatibo handiena duen erkidegoa. Enpresa askok dagoeneko hasiak dituzte deskarbonizazio-prozesuak, edo planifikatuak dituzte. Ezinbestekoa da sare elektrikoak prestatzea jarduketa horiek gauzatu ahal izateko. Eta sare bidezko azpiegitura bat izatea funtsezkoa da energia segurtasun- eta fidagarritasun-baldintzetan eskuratzea bermatzeko.
Era berean, garraio-sarea saretzeari esker, sorkuntza berriztagarria integratzeko gaitasuna «azaleratuko» da, eta horrek indarberritzeko proiektuak planteatzea ahalbidetuko du, egungo gaitasuna handituta.
Ikuspegi ekonomikotik, 13.500 milioi euro inguruko inbertsioa egin lezakete hainbat enpresak, dagoeneko prestatuta dauden proiektuekin, eta kualifikazio handiko 3.000 lanpostu sor ditzakete.
Hori guztia zain dago. Tentsiopean... asko dagoelako jokoan Nafarroarentzat.
Are gehiago kontuan hartzen badugu elektrizitatea energia-kontsumo osoaren %21 dela gaur egun, eta helburua 2030ean %30era iristea dela.
Are gehiago kontuan hartzen badugu gure industriak kontsumo elektriko osoaren %38 kontsumitzen duela.
Are gehiago kontuan hartzen badugu erkidego honetako koroako bitxiek –automobilgintzak, nekazaritzako elikadurak, energia berriztagarriek, IKTek, osasunaren industriak edo mendebaldeak– etorkizunean garapena kolokan jar dezaketela.
Eta etorkizunean itxaronaldiak eta tentsioak saihesteko, laugarren artikulu hori aldatzea eskatzen dugu, objektibatzeko moduko hainbat elementu sartuz.
Geroa Bairen iritziz, funtsezkoa da artikulu horri printzipio objektibagarriak emango dizkioten hainbat baldintza sartzea, hala nola: alde batetik, lurraldetasuna; eta, bestetik, elementu objektiboak, hala nola industriak autonomia bakoitzaren BPGan duen pisu portzentuala; industria intentsiboak bere industria osoan duen pisu portzentuala; edo energia berriztagarriaren ekoizpenak erkidego bakoitzeko energiaren azken kontsumo gordinarekiko duen pisu portzentuala.
Gure ustez, justizia hutsezko eskaerak dira, bidezko banaketakoak, ikasle ona saritzekoak, kasu honetan Nafarroa deitzen dena.
Hein handi batean, gure erkidegoan dugun ongizate-estatua gure industriaren indarraren ondorio da, foru-ekonomia osoan duen pisuaren ondorio.
