Asun Balzola Elorza (Bilbo, 1942 – Madril, 2006) ilustratzaile eta idazle ezaguna izan zen, eta Espainiako zein Euskadiko sari garrantzitsu ugari jaso zituen bere ibilbidean. Badira denborak betetzen ez dituen hutsuneak; beste modu bateko presentzia bihurtzen dira. Hori gertatzen da Asunekin ere: hogei urte igaro diren arren, bere begiradaren indarra, izaera eta zaurgarritasuna sormen bihurtzeko zuen gaitasuna bizirik daude gure oroimenean.
Bilbotarra eta kosmopolita zen, eta bere bizitza markatu zuen hogeita bi urterekin izan zuen istripuak, elbarrituta utzi baitzuen. Baina ez zuen amore eman: kolpe hura borondate sendo baten eta gainezka egiten zion sormenaren abiapuntu bihurtu zen. Urteetako diziplina eta errehabilitazioaren ondoren, askok ezagutu genuen artista bihurtu zen: nazioarteko ospea lortu zuen ilustratzailea, idazle berezia, eta 90eko hamarkadako haur literaturaren berrikuntzan funtsezko figura.
Gure adiskidetasuna denborarekin sendotu zen: elkarlanean egindako liburuak, solasaldi luzeak, konfidentziak, bidaiak eta barre ugari. Asunek bazuen eguneroko zailtasunen gainetik mantentzen zuen konplizitate alai bat, eta haren presentziak ingurukoak aberasten zituen.
Ilustratzaile gisa egin zuen lana berritzailea eta pertsonala izan zen. Bere akuarelek —iradokitzaileak, irekiak eta finak— deskribapen hutsetik ihes egiten zuten, giroak sortu eta irakurlearekiko elkarrizketa isil bat sorraraziz. Bere pertsonaiek begirada garbi eta hunkigarria erakusten dute, eta belaunaldi oso baten iruditeria markatu zuten. Gainera, ondorengo ilustratzaile askorentzat maistra eta erreferente izan zen.
Euskal haur literaturan ere paper garrantzitsua izan zuen. Erein argitaletxearen hastapenetan parte hartu zuen, euskarazko edizioa lehen urratsak ematen ari zen garaian. Garai hartako sortzaileekin elkarlanean aritu zen, euskal kulturari ekarpena egiteko bide sendo bat eraikiz. Nire testu batzuei forma eman zien, Iholdi protagonista dutenei, tartean; eta lan horietan, isiltasunek ere hitz egiten dute.
Idazle gisa, ilustratu nahi zituen testuak sortzeko beharrak eraman zuen idaztera. Album ilustratuaren alorrean aitzindaria izan zen Espainian, eta testuaren eta irudiaren arteko elkarrizketa eraberritu zuen. Munia eta ilargia bere lanik ezagunenetako bat bihurtu zen. 1985ean Ilustrazio Sari Nazionala jaso zuen, eta Indiana Jonesen zamarra lanarekin Haur eta Gazte Literaturako Euskadi Saria ere eskuratu zuen.
Bere lanik pertsonalen artean dago Txoriburu, haurtzaroaren autobiografia. Memoriatik eta begirada kritiko batetik eraikia, Bilbo gris bat irudikatzen du, baina baita izan zen neska harritua ere. Sentimentalismorik gabe, zazpi urte zituela hil zitzaion aitaren galera zintzotasun hunkigarri batez kontatu zuen, gaur egun ere irakurlea hunkitzen jarraitzen duen modu batez.
Donostia Kulturak bultzatuta, Yolanda Arrieta idazleak eta Oihana Egaña ilustratzaileak Asun Balzola Elorza: Koloreekin pentsatzen zuen neskatoa albuma sortu dute, Denonartean argitaletxeak plazaratua. Lan hau ez da soilik omenaldi bat; belaunaldi berrientzako gonbita ere bada, Asunen unibertso sortzailea berriro dastatzeko.
Asun, gainera, irakurle sutsua, solaskide aparta eta zinema zein musikaren maitalea izan zen. Gaur hura gogoratzea haren ausardia aitortzea eta eman zigun guztia eskertzea da. Eta, agian, hori da Asun Balzola gertu sentitzen jarraitzeko modurik onena: haren lana berriz bisitatzea, koloreen eta isiluneen artean utzi zigun mundu hori berriro deskubrituz.
