Artista beteranoen iraganeko pasadizoak eta hasiberrien lehen azalpen zalantzatiak nahastu dira gaur Gasteizko Artium museoan. Izan ere, orotariko 21 euskal artistaren 33 lan erosi dituzte Araba, Bizkai eta Gipuzkoako arte garaikideko museoek, Eusko Jaurlaritzaren Bilduma Partekatua programaren eskutik. Eta Artiumen egindako ekitaldian aurkeztu dituzte guztiak, bildumara gehitutako obrak ikusgai jarri dituzten areto berean, egileetako hamabost bertan zirela. Haien ahotik lanen inguruko azalpenak entzuteko aukera izan da ekitaldiaren ondoren egin duten bisita gidatu polifonikoan.
Lara Almarcegui, Gustavo Almarcha, Jose Ramon Amondarain, Angel Bados, Estanis Comella, Mar de Dios, Miren Doiz, Mikel Eskauriaza, Maria Luisa Fernandez, Usoa Fullaondo, Izaro Ieregi, Gema Intxausti, Gabriela Kraviez, Idoia Leatxe, Imanol Marrodan, Diego Matxinbarrena, Xabier Morras, Manu Muniategiandikoetxea, Francisco Ruiz de Infante, Amaya Suberbiola eta Susana Talavero sortzaileek ondutako lanak gehitu dituzte oraingoan funtsetara. Eta horietako batzuek beren obren nondik norakoak azaldu dituzte bisita gidatuan. Xabier Morras artistak, esaterako, bere koadroaren aurrean jarrita, gaztetan Londresen ikasle zela sentitu zituen lilura eta beldurra deskribatu ditu bere artearen motibazioak aztertzerakoan. Bildumara gehitutako guztiak ez dira margolanak, dena dela. Mar de Diosek edo Idoia Leatxek, esaterako, beren instalazioak aurkeztu dituzte. 33 obrak laster izango dira museoetan ikusgai.
Eusko Jaurlaritzak 2020an jarri zuen martxan Bilduma Partekatua proiektua, koronabirusaren pandemia betean. Arte garaikideko museoekin elkarlanean abiatutako programa da, euskal artistei sostengua emateko eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoako instituzioen jabetzako ondare publikoa handitzeko helburuarekin. Gasteizko Artium museoa, Bilboko Guggenheim eta Arte Ederren museoak eta Donostiako Tabakalera zentroak parte hartzen dute proiektuan, eta haien aholkuari jarraituz aukeratzen dituzte erosi beharreko lanak. Martxan jarri zutenetik urtero egin izan dute bildumara gehitutako artelanak aurkezteko ekitaldia, eta aurten ohi baino erakundeetako ordezkari gehiago bildu ditu ekitaldiak.
«Anbizioa» eta «nazioartekotzea»
Aurrekoa aldietan Artium museoko biltegietan egin izan dute aurkezpena, baina A4 areto zabalean elkartu dira aurten parte hartzaileak. Instituzioetako zein museoetako ordezkarien talde esanguratsua bildu da bertan, hala nola Ibone Bengoetxea lehen lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburua, Andoni Iturbe sailburuordea, Ramiro Gonzalez Arabako ahaldun nagusia eta Irene Larraza Etxepare Institutuko zuzendaria.
Bengoetxea izan da lehena hitza hartzen, eta «elkarlana» eta «anbizioa» izan ditu batez ere ahotan. Eusko Jaurlaritzak «Artearen Euskal Sistemarekin duten konpromisoa» azpimarratu du. Halaber, haren hitzetan, Euskal Herriko artista garaikideek «lan komunean» eta «esperientzia partekatuetan» oinarrituriko «ekosistema» bat osatzen dute, eta erakundeen erantzukizuna da «sare hori sostengatu eta elikatzea». Bide horretan azken urteetan egin den lana goraipatu du, baina euskal arte garaikidearen etorkizuneko erronkak «anbizio gehiago izatea eta nazioartekotzea» direla ere adierazi du. Eta azken horri lotuta, Madrilen laster egingo den Arco arte garaikidearen azokan jarri du begirada.
Alta, Artearen Euskal Sistema «titular bat baino gehiago» dela nabarmendu du Bengoetxeak, eta erakundeek «sistema hori sostengatzeko eta laguntzeko konpromiso berritua» dutela adierazi du. Sailbururekin bat etorri da Ramiro Gonzalez, eta berretsi du «ondare komuna indartzea» eta hiritarrei «arte garaikidera sarbide zabala» eskaintzea instituzio publikoen betebeharra direla. Bi agintarien iritzian, ahalegin horren «funtsezko osagaia» da Bilduma Partekatua.
Zentzu berean mintzatu dira museotako arduradunak ere. «Uzta oparoaren» metafora erabili du Bilboko Arte Ederren museoko zuzendari Miguel Zugazak programaren aurtengo aldia definitzeko. Programaren oinarria adostasuna izatea goretsi du Zugazak, eta, bestelako metafora bat erabilita, horrekin bat etorri da Artiumeko zuzendari Beatriz Herraez ere: «elkar trukeen barne kateaz» mintzatu da Herraez, eta euskal museok elkarren artean eraiki duten «elkar elikatzen duten ontzi komunikatuen sistemaz». Tabakalerako zuzendari nagusi Edurne Ormazabalek, berriz, programak «artista gazteei emandako bultzada erabakigarria» nabarmendu ere. Hiru ordezkariak bat etorri dira «elkarlana» eta «ikuspegi partekatua» goraipatzean.
