«Bertso irakasle batek bere posizioa eta erreferentzialtasuna baliatu ditu modu sistematizatuan botere harremanak garatzeko eta erasotzeko. Behin eta berriz egin ditu erasook bertso eskoletan, Errenteriako (Gipuzkoa) Xenpelar bertso eskolarekin lotutako eremu informaletan eta bertso mundutik haratagokoetan». Salaketa hori egin dute Bertsozale Elkarteak, Oreretako mugimendu feministak eta Oiartzungo feministen asanbladak.
Ohar bateratu baten bidez egin dituzte adierazpenak, eta zehaztu salatutakoak ez direla «kasu bakanak». Are, kontua ez da berria: 2018an pertsona horri salaketa bat jarri zioten Bertsozale Elkartean. «Orduko hartan, Bertsozale Elkarteak neurri batzuk adostu zituen erasotzailearekin, bertsolaritzaren esparru formal zein informaletik desagertzea zekartenak, betiere bertsolaritza erasoa jasandakoentzat leku seguru izateko asmoz eta horrelako gertakariak berriz ez gertatzeko helburuz», adierazi dute.
Ordea, pertsona horrek adostutako neurriak hautsi zituela jakin zuten 2024an, eta Bertsozale Elkarteak indarkeria matxisten kasuen kudeaketarako barne protokoloa aktibatu zuen. Gizonak erasoak onartu zituen, eta helburuak betetzeko konpromisoak jasotzen zituen agiria sinatu. «Halaber, Xenpelar bertso eskolako zuzendaritzako ordezkaritzak konpromiso horiek beteko zituela bermatuko zuela hitzeman zuen», gehitu dute.
Aurten, baina, bertze hainbat sexu eraso eta jazarpen psikologikoko kasu egon direla jakin du elkarteak. Finean, oharrean salatu dutenez, pertsona horrek ez ditu bete Bertsozale Elkartearekin egindako lanketan hartutako konpromisoak, eta, gainera, «behin eta berriz aritu da neska gazteekiko jazarpenean eta manipulazioan». «Autodefentsa eta saretze feministari esker jakin da ekiteko dinamika bera erabili duela: bertsolaritzan eta herrian daukan botere posiziotik botere harremana garatzen du, manipulatu egiten du, eta zapaldu; eraso egin», erran dute. Nabarmendu dute pertsona horrek «konplizeak» izan dituela, baina argi utzita bertso eskolako kide guztiek ez dutela jarrera hori izan.
Gogoratu dute elkartearen zein mugimendu feministara hurbildu diren emakumeen eskaera argia dela: «Urteetan bertso irakasle horrek egin dituen erasoak eta betikotu dituen botere dinamikak publikoki salatzea, baita horretarako babes izan zitzakeen konplizitateak, inpunitatea eta aliantza patriarkalak salatzea ere». Hala, larunbatean, 12:30ean, elkarretaratzea eginen dute Errenterian. «Autodefentsa, saretzea eta aliantza feminista da bidea», borobildu dute.
