AEB Ameriketako Estatu Batuek eta Iranek bake ituna adostu dutela jakinarazi du bart Pakistanek. Bi aldeek baieztatu dutenez, datorren ostiralean sinatuko dute memoranduma, Suitzan. AEBetako presidente Donald Trumpek adierazi du akordioak bide emango duela Ormuzko pasabidea irekitzeko —Iranek itxi zuen, otsailaren 28an AEBek eta Israelek erasoaldia abiatu zutenean, eta bertatik igarotzen da munduko petrolioaren %20—, eta jakinarazi du AEBek Irango portuei ezarritako blokeoa kenduko dutela. Teheranek ere akordioa egitea lortu dutela berretsi du bart. Itunak 60 eguneko denbora tarte bat zabalduko du.
«Egina dago akordioa Irango Errepublika Islamiarrarekin. Zorionak denoi!». Hitz horiekin eman du AEBetako presidenteak bi aldeen itunaren berri, Truth Social bere sare sozialean. «Munduko itsasontziak, piztu motorrak! Irten dadila petrolioa!», gaineratu du, itunaren gaineko xehetasun gehiago eman gabe. Jakinarazpen horren ostean, JD Vance AEBetako presidenteordeak elkarrizketa bat eman du bart Fox News katean, eta adierazi du Iranek ez duela inoiz arma nuklearrik izango. «Baieztatu dezakegu Iranek ez duela arma nuklearrik izango, eta hori ospatu egin beharra daukagu. Lan asko daukagu egiteko, baina garaipen handia lortu dugu», adierazi du —IAEA Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziak hainbatetan esan du ez daukala Iran arma nuklearrak garatzen ari den seinalerik—. Horrez gain, Vancek esan du ostiralean Suitzara joateko asmoa daukala, sinadura ekitaldira, eta ez du baztertu Trump ere joatea —Irango atzerri ministro Abbas Araghtxik larunbatean esan zuen modu digitalean sinatuko zutela, eta ez aurrez aurreko bilera batean—.
Irango Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko Idazkaritzak agiri baten bidez jakinarazi du bart «berehala» amaituko direla gerra eta fronte guztietako operazio militarrak, baita «Iranen aurkako itsas blokeoa» ere. Gainera, oharrean zehaztu du behin betiko akordioa lortzeko elkarrizketak aurrerago egingo direla, «beste aldeak memorandumean adostutako betebeharrak betetzen dituenean». Ez du zehaztu, ordea, betebehar horiek zeintzuk liratekeen, baina jakina da bi aldeek 60 egun izango dituztela auzi nuklearraren gainean eztabaidatzeko.
Irango kantzilerorde Ali Gharaibabadik albistea berretsi du, eta adierazi laster zabalduko dela akordioa, Irango herriak «eskuratutako lorpenak» kontsulta ditzan. Hala ere, ohartarazi du Iranek «gogor» erantzungo duela Washingtonek hitza betetzen ez badu. Hori zabaldu du Irango Fars agentziak, gaur.
Libanorako ere bai
Pakistango lehen ministro Shehbaz Sharifek, berriz, X sare sozialean jakinarazi du ostiralean memoranduma sinatu ostean abiatuko dituztela akordioa ezartzeko «elkarrizketa teknikoak» —bitartekari aritu da Pakistan, Qatarrekin batera—. Era berean, bitartekariek aste honetan bilera batzuk egingo dituztela ere azaldu du. Horrez gain, adierazi du bi aldeek erabaki dutela operazio militarrak «fronte guztietan» amaitzea, baita Libanon ere, «berehala eta modu iraunkorrean».
Libanoko auziak tenkatu du bi aldeen arteko soka azken asteetan. Teknikoki, su etena indarrean dago Libanon apirilaren 16az geroztik, eta 45 egunez luzatzea adostu zuten maiatzaren 15ean. Baina Tel Avivek egunero urratu du menia hori, Hezbollah bertako talde xiitaren aurkako erasoak zirela argudiatuta. Martxoaren 2an egin zuen Israelek lehen erasoa Libanon, eta, geroztik, 3.783 pertsona hil ditu eta 11.700 zauritu, gutxienez, Libanoko Osasun Ministerioak jakinarazi duenez.
Israel Katz Israelgo Defentsa ministroak ostiralean adierazi zuen Israel ez dela akordioaren parte, eta Israelgo armada ez dela aterako Libano hegoaldean dauzkan «segurtasun guneetatik». Bada, ostiralean esandakoa berretsi du gaur, Reutersek zabaldu duenez. Eta gaineratu du Israelgo armada Libanon egiten ari den operazioagatik Iranek Israeli eraso egiten badio «errepresaliak» hartuko dituela. Itamar Ben Gvir Israelgo Segurtasun Nazionalerako ministroak ere bide beretik jo du. Gaur X sare sozialean adierazi du akordioak ez duela Israel ezertara behartzen: «Israel ez dago AEBen menpe. Herrialde independentea eta burujabea gara. Gu Israelgo herritarrei, Israelgo armadari eta herri juduari zor gatzaizkie».
Libanoko Albiste Agentziak gaur goizean zabaldu duenez, Israelek erasoak egin ditu azken orduetan Libano hegoaldean, bi aldeek akordioaren berri eman ostean. Informazio horren arabera, droneekin egin du eraso Israelgo armadak, Khiam eta Nabatieh hirien aurka, eta zenbait pertsona zauritu ditu. Atzo, berriz, hainbat eraso egin zituen Israelgo armadak Libanon, eta Trumpek Truth Social sare sozialean idatzi zuen horrek ez lukeela gertatu beharko. Horregatik, erasoak «bertan behera uzteko» eskatu zien Etxe Zuriko maizterrak Israeli eta Hezbollahri. «Bakea oso gertu dago», gaineratu zuen.
Akordioaren harira, Antonio Guterres NBE Nazio Batuen Erakundeko idazkari nagusiak bi aldeak zoriondu ditu X sare sozialean zabaldutako ohar batean, bart, eta adierazi du «urrats erabakigarria» dela gatazkak «konponbide baketsu bat» izan dezan. «Zorionik beroenak AEBei eta Irani behin betiko su etena eta Ormuzko pasabidearen irekiera jasotzen dituen bake akordioa adosteagatik». Era berean, eskerrak eman dizkie Ekialde Hurbileko beste hainbat herrialdetako gobernuei, negoziazioetan egindako lanagatik.
