Tren istripuaren erantzukizuna langile baten bizkar utzi izana leporatu diote Espainiako Gobernuari

Gobernuak esan du 69 hildako eragin dituen tren istripua arazo tekniko baten eta giza hutsen ondorio izan dela. Duela bi urte, Tren Istripuak Ikertzeko Espainiako Batzordeak neurriak eskatu zituen giza hutsegiteen arriskua «arintzeko».

Erreskate taldeak Urdan lanean gaur, istripua gertatu zen lekuan. J. J. GUILLEN / EFE
Erreskate taldeak Urdan lanean gaur, istripua gertatu zen lekuan. J. J. GUILLEN / EFE
Igor Susaeta - Aitor Garmendia Etxeberria
2026ko urriaren 29a
20:05
Entzun 00:00:00 00:00:00

Espainian 69 hildako eragin dituen tren istripuaren arrazoia giza hutsegite batetik harago doala salatu dute zenbait alderdi politikok, eta gobernuari exijitu diote erantzukizuna bere gain hartzeko, eta azalpenak emateko. Atzo Urdan (Gaztela Mantxan) gertatutako ezbeharraz gainera, gogoan izan behar da urtarrilean 46 pertsona hil zirela gisa bereko istripu batean, Adamuzen (Andaluzia).

Horregatik, Pedro Sanchez Gobernuko presidenteari «erantzukizun politikoak hartzeko» exijitu dio Alberto Nuñez Feijoo oposizioko buruak. PP Alderdi Popularreko liderra Urdan izan da, eta salatu du Oscar Puente Garraio ministroak Adifeko langile bati egotzi diola istripuaren errua, eta hori «arinkeriaz jokatzea» dela. Irene Montero Podemoseko buruak, bestalde, lotsagarritzat jo du langile bat seinalatzea: «Erantzukizun guztia langile batena dela sinestarazi nahi digute, benetan?». Eta gaineratu du: «Mundu guztiak ikusi du sistemak huts egin duela. Liberalizazioak eta negozioak ondorioak dituzte». Fronte Zabaleko zerrendaburu Ada Colauk gehitu du «inoiz baino beharrezkoagoa» dela garden aritzea.

Aurrez, Oscar Puente Espainiako Garraio ministroak esana zuen, «esplikaezina» dela Adifen kontrolguneko behargin batek hartutako erabakia: jakin arren Iryo enpresako tren bat geldi zegoela arazo tekniko bat zela medio, gutxi gorabehera 25 kilometro atzerago zebilen AVE trenari agindu zion segi zezala ohiko abiaduran; hau da, ez zedila joan, protokoloak halakoetarako zehaztua bezala, orduko 40 kilometroko gehieneko abiaduran. Hamazazpi minutu geroago, AVEak Iryo trena jo zuen atzetik. Espainiako zenbait hedabidek argitara atera dituzte trenbide zerbitzuak kudeatzeko Adif enpresa publikoko teknikari batek AVEko makinistarekin eta Iryo trenaren makinistarekin 20 minutu inguruko tartean edukitako elkarrizketak —audioak dira—, eta erakusten dute arazo teknikoek eta ondorengo giza hutsegiteek eragin dutela mende honetan Europan gertatu diren tren istripu larrienetako bat.

Kazetarien aurrean adierazpen horiek egin zituenean, atzo 15:00 aldera —istripua 09:00 inguruan gertatu zen—, Puentek nabarmendu nahi izan zuen ez ziola erantzukizuna inori «egotzi» nahi, «egiaztatutako gertakariak» kontatzen ari zela. Istripua izan eta gutxira, hainbat hedabidek kaleratu zuten, gobernuko iturriak aipatuz, Madrilgo Atochako Adifen kontrolguneko behargin batek agindu ziola Renfeko trenaren makinistari aurrera segitzeko, Iryoren trena aurrerago bidea oztopatzen egonagatik.

Fatima Bañez Espainiako ministro ohia, hildakoen artean

Fatima Bañez Espainiako Gobernuko ministro izandakoa dago istripuan hildakoen artean. CEOE Espainiako enpresarien patronalak gaur jakinarazi du hil egin dela —horren fundazioaren presidentea zen—. Bañez Lan ministroa izan zen Mariano Rajoy PPkoa gobernuko presidente izan zen garaian (2011-2018), eta hemeretzi urtez izan zen diputatua Espainiako Kongresuan. 59 urte zituen.

Puentek ez du dimisioa emateko asmorik agertu, eta agerraldi bat egingo du asteartean Diputazio Iraunkorrean —Gorteak deseginda daudenez, parlamentu gisa funtzionatzen du organo horrek—, ezbeharraren inguruko azalpenen berri emateko. Arratsaldeko bostetan hasiko da saioa. PPk, bestalde, ez du uste Puenteren agerraldia nahikoa denik, eta Sanchezi ere azalpenak emateko exijitu diote.

Espainiako Gobernuko presidenteak aitortu du ez dela «onargarria» Espainian urte berean gisa horretako bi istripu izatea abiadura handiko trenaren linean; Urdako eta Adamuzeko istripuetan hildakoak batuta, ia 120 pertsona hil dira.

9

Seinaleztatzeari lotutako zenbat hutsegite izan diren Urdako tartean 2024tik. Istripua izan den trenbide tartean seinaleztatzeari lotutako bederatzi hutsegite gertatu dira gutxienez 2024tik, Adifek kaleratutako ohartarazpenak aintzat hartuta. Aurten bertan, bi intzidentzia erregistratu dituzte 69 hildako eragin dituen istripua gertatu den eremuan; horietako bi, kable lapurretagatik. 

Cecopi Ekintzak Koordinatzeko Zentro Integratuaren bilera batean parte hartu du Sanchezek gaur Urdan, eta horren ondoren iragarri du segurtasuna indartuko dutela gisa horretako istripurik izan ez dadin. «Gau eta egun ari gara lanean, tragedia honen azkeneko xehetasuna ere argitzeko ahaleginean». Gorteetarako hauteskundeak egiteko hilabete falta denean gertatu da istripua. Gaurkoa da Espainian ezarritako hiru dolu egunetako aurrenekoa.

Arazo tekniko bat tartean

Zer gertatu den argitzeko ikerketaren harira, Guardia Zibilak eta Tren Istripuak Ikertzeko Espainiako Batzordeak Adifen kontrolguneko teknikari hori galdekatu zuten atzo, eta, hain justu, hipotesi nagusia hau da: arazo tekniko bat egon zela, eta ondoren teknikari batek hutsegite batzuk egin zituela. 

Hedabideek kaleratu dituzten audioak aintzat hartuta, azpiegitura arazoak 08:30 inguruan hasi ziren, LZB sistemak funtzionatzeari utzi zionean. Trafikoa ordenatzeko segurtasun protokolo bat da LZB hori, 1992an instalatua, Madil eta Sevillaren arteko abiadura handiko trenaren linea inauguratu zutenean. Dena den, hura aldatzeko eta ERTMS Trenbideko Trafikoa Kudeatzeko Europako Sistema ezartzeko trantsizioan daude. Espainiako Estatuko abiadura handiko trenen sarean, soilik Madril eta Sevilla arteko zatian erabiltzen dute LZB sistema.

Sistema horiek behar bezala funtzionatzen badute, tren batek ez luke beste bat atzetik jo beharko. Funtzionatzeari uzten diotenean, kontrolguneari dagokio trafikoa ordenatzea. Hedabide batzuek adituen hitzak aipatuz kaleratu dutenez, ez da ohikoa LZB sistema bertan behera geratzea, baina gerta daiteke, eta horri aurre egiteko protokoloak dituzte kontrolguneek. 

 Sanchez, Puente eta Grande-Marlaska, Cecopi Ekintzak Koordinatzeko Zentro Integratuaren bilera batean, gaur, Urdan. fernando calvo / efe
Sanchez, Puente eta Grande-Marlaska, Cecopi Ekintzak Koordinatzeko Zentro Integratuaren bilera batean, gaur, Urdan. fernando calvo / efe

Hain justu, giza hutsegiteak izateko arriskua «arintzeko» neurri teknikoak eskatu zituen Tren Istripuak Ikertzeko Espainiako Batzordeak duela bi urte, txosten batean. Horren berri eman dute Espainiako hainbat hedabidek. 2024ko ekainaren 25ean abiadura handiko linean gorabehera bat gertatu ondoren osatu zuten txostena. Hartan jaso zuten ERTMS sistema aktibatuta zeukan AVE batek gelditzeko zioen seinale bat izanik ere aurrera jarraitu zuela Cuenca inguruan. Kasu hartan, dokumentuak dioenez, hutsegitea makinistarena izan zen, seinaleak adierazitakoa oker interpretatu baitzuen, baina zirkulazio arduradunak beste hutsegite bat egin zuen, aurrera jarraitzeko baimena eman baitzion. ERTMS sistemaren segurtasun tresna batek trena frenarazi zuen automatikoki, nahiz eta ez makinista eta ez zirkulazio arduraduna ez ziren jabetu trenak gainditu behar ez zuen seinale bat gainditua zuela.

Bien bitartean, erreskate taldeak lanean ari dira gorpuak eta gorpuzkiak erreskatatzeko. Emiliano Garcia-Page Gaztela-Mantxa erkidegoko presidenteak ere parte hartu du Cecopiren bileran, eta adierazi du espero duela beste gorpurik ez agertzea. «Halere, zuhurtziaz mintzatu nahi dut». Zehaztu du, bide batez, erkidegoko ospitaleetan 50 bidaiari daudela,  horietatik hamabost larri oraindik ere. 

Kazetaritza etikoaren arabera sortua

Nola bermatzen dugun edukien kalitatea

Iruzkinak
Ez dago iruzkinik

Ordenatu
0/500
Interesgarria izango zaizu
Nabarmenduak
Zure babes ekonomikoari esker egiten dugu kazetaritza konprometitua. BABESTU BERRIA