Iranek baditu AEBez ez fidatzeko arrazoiak. Azken urtean bi aldiz, Washingtonek, aldebakarrez, bertan behera utzi zituen Teheranen programa nuklearrari eta balistikoari buruzko aldebiko negoziazioak, eta Iran bonbardatzea baimendu zuen: iazko ekainean Israelek, eta aurten, otsailaren 28tik aurrera, Israelek eta AEBek, elkarrekin. Orain, aurrekari horiek eta azken egunetako gertakariak kontuan hartuta, Teheranek oraindik ere ez du argitu ea datozen orduetan AEBekin eseriko den Islamabadeko negoziazio mahaian. Pakistango hiriburuan duela hiru egunetik dago dena prest horretarako. Horiek horrela, Donald Trumpek jakinarazi du apirilaren 8an —Euskal Herriko 02:00etan— indarrean sartutako bi asteko su etenaren epemuga 24 orduz luzatu duela; hau da, Euskal Herriko osteguneko 02:00ak arte.
Hori adierazi zion atzo gauean Bloombeg berri agentziari, eta akordiorik lortzen ez badute «ziurrenik» ez duela luzatuko —otsailaren 28tik bost ultimatum utzi ditu bertan behera azken unean— . Hori gertatuz gero, esana dauka berriro hasiko direla Iran bonbardatzen. Dena den, Iranek ere esan du erasoei erantzun egingo diela, eta mezu hori bera plazaratu du gaur armadak. «Indar armatuak prest daude modu azkar eta erabakigarri batean erantzuteko etsaiaren ekintzei», nabarmendu du ohar batean Khatam al Anbiya jeneralak.
Bien bitartean, AEBetako presidenteorde JD Vance gaur da Pakistanerantz abiatzekoa, eta bihar goizean da Islamabadera heltzekoa —hamahiru ordu inguru behar dira Washingtondik, hegazkinez—. Hori kaleratu du Al Jazeera hedabideak, bitartekariaren iturri ofizialak aipatuz. Trumpek atzo esan zuen Vance bidean zela; Etxe Zuriko maizterraren negoziatzaileak izango ditu ondoan, Steve Witkoff eta Jared Kushner. Horiek bildu ziren Irango ordezkariekin Islamabaden apirilaren 11n, elkarrizketen lehen saioan.
Pakistan mugakide du Iranek. Hiru ordu ere ez daude hegazkinez bi hiriburuen artean, eta Iranek ez du erabaki bat hartu oraingoz, baina esan duenez, ezezkoan dago, iruditzen baitzaio Trumpek finean eskatzen diona amore ematea dela. Azken egunetako gertakariek, gainera, ez dute laguntzen irtenbide bati begira.
Hilabete eta erdiz ia guztiz blokeatuta eduki ondoren, Iranek Ormuzko itsasartea ireki zuen ostiral arratsaldean. AEBek erabaki zuten, baina, Irani ezarritako itsas blokeoari eustea. Hortaz, hurrengo egunean, artean 24 ordu pasatu ere ez zirela, Iranek atzera itxi zuen pasabidea. Pakistanek AEBei eskatu die bidea berriro ireki diezaiela Iran irteera edo helmuga duten ontziei, hori lagungarria izango litzatekeela elkarrizketei begira. Hori argitaratu du Al Jazeerak, negoziazioetako iturriak aipatuz.
IEA-rentzat, oraingo energia krisia «inoizko handiena» da
IEA Nazioarteko Energia Agentziaren zuzendari Fatih Birolek ohartarapen bat egin du: Israelek eta AEBek Iranen aurka duela hilabete eta erdi hasitako erasoaldiak eragindako energia krisia «inoizko» handiena da. Hori nabarmendu du gaur, France Inter irrati katean egin dioten elkarrizketa batean. Eta gaineratu du Ormuzko itsasartea irekita ere —munduan kontsumitzen den petrolioaren %20 inguru handik pasatzen da— «denbora asko» beharko dela «normaltasunera» itzultzeko: «Persiar golkoko petrolio eta energia instalazioak, baita beste azpiegitura batzuk ere, oso kaltetuta daude».
Horrekin lotuta, EB Europako Batasunaren abisua: uda «zaila» izango da kontinentean, Ormuz hilabete eta erdiz itxita egoteak eragindako erregai gabeziarengatik. Hori azpimarratu du Dan Jorgensen Energia komisarioak Madrilen egindako agerraldi batean, eta gaineratu talde komunitarioa horri aurre egiteko neurriak prestatzen ari dela. Eta Apostolos Tzitzikostas Garraio komisarioa areago joan da gaur, prentsaurreko batean: nabigazio askatasunik gabe ondorioak «katastrofikoak» izango direla.
Blokeoa nahikoa ez, eta AEBetako armadak Irango Touska zamaontzia atzeman zuen igandean. Irango Atzerri Ministerioak salatu du gaur ohar batean AEBak nazioarteko zuzenbidea urratzen ari direla eskifaiako kideak «gatibu» hartuz, eta iruditzen zaio modu horretan menia ere urratu dutela. Teheranek gertatutakoari buruz galdetu die Antonio Guterres NBE Nazio Batuen Erakundearen idazkari nagusiari eta NBEren Segurtasun Kontseiluko kideei. Irango Atzerri ministro Abbas Araghtxik «probokazio» ekintzatzat hartu zuen atzo.
Israelen erasoak Libanon
Libanon ere hamar eguneko su eten bat dago ezarrita aurreko ostiraletik, baina bai Israelek eta bai Hezbollah milizia xiitak aitortu izan dute urratu dutela, eta, gaur, Israelek herrialdearen hegoaldea okupatzeko ahaleginean jarraitu du. Libanoko albiste agentzia nazionalak argitaratu duenez, artilleria erabili du horretarako; etxebizitzak eta azpiegiturak txikitu ditu.
Hain zuzen, Israel Katz Israelgo Defentsa ministroak Naim Qassem Hezbollahko liderra mehatxatu du, beste hainbatetan bezala; sare sozialetan esan du hil egingo dutela. Katzek berak adierazi zuen, martxo amaieran, bere asmoa dela Libano hegoaldean Gazan bezala jokatzea. Israelgo eta Libanoko ordezkariak ostegunean dira berriro Washingtonen biltzekoak.
