«Amaitu dela uste dut». Donald Trump AEBetako presidentearen arabera, duela hiru aste Iranekin sinatutako bake hitzarmena jada ez dago indarrean. «Iran zaborra da. Ez dut eurekin negoziatu nahi. Denbora galtzen ari gara, gezurtiak dira». Gogor mintzatu da gaur Ankaran, NATOren goi bileran emandako prentsaurreko batean. Aurrez, Teheranek Washingtoni leporatu dio memoranduma urratzea, gaur goizaldean Iran hegaoldean egindako bonbardaketengatik. Horiei erantzunez, Irango Guardia Iraultzaileak AEBek Persiar golkoan dituzten instalazio militarrei eraso egin die. Bahrainek eta Kuwaitek salatu dute misilak eta droneak atzeman dituztela beren aire eremuan.
AEBetako armadaren arabera, Irango Guardia Iraultzaileak hiru merkataritza ontziri eraso egin die azken egunetan Ormuzko itsasartean. Gaurko bonbardaketak justifikatzeko, Washingtonek esan du Iranek itsasontzi komertzialen aurkako erasoak egiteko ahalmena murrizteko egin dituela. Irango laurogei helburu militar baino gehiago jo dituela jakinarazi du Washingtonek. Irango hedabideen arabera, herrialdearen hegoaldean egin dituzte bonbardaketak, tartean, Buxeher probintziako bi base militarrean eta Bandar Mahxahr portu hirian. Azken horretan, Guardia Iraultzailearen itsas armadako kide bat hil dutela jakinarazi du Tasnim berri agentziak.
«Irango jende arriskutsuari» eraso egin dietela adierazi du Trumpek Mark Rutte NATO IparAtlantiko Itunaren erakundeko buruarekin batera egindako agerraldian. Azken oldarraldia hasi baino lehen, Washingtonek bertan behera utzi zuen Iranek nazioartean petrolioa saltzeko baimena. Trumpen gaurko adierazpenek segutuan izan dute eragina merkatuetan. Petrolio upelaren prezioak %6 egin du gora, eta gas naturalarenak %5,3.
Ruttek ere AEBetako armadaren azken erasoak zuritu ditu: «Iranen egindako azken erasoak erabat beharrezkoak ziren». Teheran bake akordioa urratzen ari dela ziurtatu du NATOko idazkari nagusiak, aliantza militarreko liderren bilera hasi aurretik.
Irango Atzerri Ministerioak guztiz bestelako ikuspegia du, eta AEBei leporatu die hitzartutako memoranduma urratzea. «Memorandumaren lehen paragrafoan agintzen da operazio militar guztiak eten behar direla», oroitarazi du ministerioak, gaur kaleratutako ohar batean. Gainera, azpimarratu du Persiar golkoko herrialdeek ekidin egin behar dutela beren lurraldea eta azpiegiturak erabiltzea Iranen aurkako erasoak egiteko. Hori egin ezean, Iranen aurkako «krimenetan» parte hartzen ari direla uste du Teheranek.
Horregatik, Guardia Iraultzaileak jakinarazi du eskualdean zehar AEBen instalazio militarren aurka 85 eraso egin dituela. Bahrainek eta Kuwaitek salatu dute eraso egin dietela, eta beren subiranotasuna arriskuan jartzea egotzi diote Teherani. Kuwaiten AEBen Ali Al-Salem aireko basea izan dute jomugan, eta Bahrainen AEBetako armadaren Bosgarren Flotaren basea.
Negoziazioak, airean
Duela hiru aste sinatu zuten Iranen eta AEBen arteko hamalau puntuko bake hitzarmena, Islamabadeko memoranduma. Hala, bi herrialdeen arteko erasoak etetea adostu zuten, baita negoziazioetarako tarte bat zabaltzea ere. Ordutik, bi elkarrizketa saio egin dituzte aldeek: lehen saioan aurrez aurre batzartu ziren bi herrialdeetako ordezkariak, Suitzan; bigarrengoan, aldiz, zeharkako negoziazioak izan ziren, Qatarren. Akordioa sinatu zutenetik, baina, hainbatetan egin diote eraso elkarri. Trumpek akordioa amaitu dela esan ostean, ikusteko dago aurrerantzean nola jokatuko duten.
Bien bitartean, Iranen eta Iraken Ali Khamenei lider gorenaren hileta ekitaldiak egiten ari dira. Ostegunetik Irango hainbat hiri igaro ditu lider gorenaren hilkutxak. Astelehenean, Teheranen milioika herritar atera ziren Khameneiri azken agurra ematera; atzo, Qom hirian ibili zuten; eta, gaur, Nayafen (Irak). Bihar hilobiratuko dute bere jaioterrian, Maxaden.
