AEB Ameriketako Estatu Batuen eta Iranen arteko memoranduma sinatuta —bart sinatu du Donald Trump AEBetako presidenteak, Versaillesen (Frantzia), eta atzo bertan sinatu zuen Masud Pezexkian Irango presidenteak ere, Iranen—, Islamabadek jakinarazi du akordioa indarrean sartu dela, eta Ormuzko pasabidea «berehalakoan» irekiko duela Iranek. Hala ere, ikusteko dago bi aldeak bihar Suitzan biltzekoak diren edo ez. Izan ere, Pakistango lehen ministro Shehbaz Sharifek X sare sozialean jakinarazi du Trumpek ituna sinatu duela, goizaldean, eta ordu batzuk geroago txioa moldatu du: eguneratutako bertsioan ezabatu egin ditu biharko sinadura zeremoniaren gaineko aipamenak.
Hasi da hirurogei eguneko atzerako kontaketa. Bi aldeek memoranduma sinatu dute, eta egin dute dagoeneko lehen urratsa. Orain, ordea, gairik arantzatsuenari aurre egin beharko diote. Teheranek eta Washingtonek hirurogei egun izango dituzte Irango programa nuklearraren gainean eztabaidatzeko. IAEA Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziako zuzendari nagusi Rafael Grossik begi onez ikusi du bi aldeek sinatutako memoranduma, eta azaldu orain lanean hasteko ordua dela, Reuters albiste agentziak gaur zabaldu duenez. «Berri ona da memoranduma mahai gainean egotea. Orain, lan teknikoa egiten hasi behar dugu», esan du, Irango programa nuklearraren gaineko elkarrizketei erreferentzia eginez.
Pakistanen arabera, Ormuzko itsasartea «berehala» irekiko du Iranek, edo hori adierazi du Islamabadek, behintzat. Washingtonek azken egunetan adierazi duenez, Iranek inolako diru saririk ezarri gabe zabalduko du itsasartea datozen hirurogei egunetan.
Behin hirurogei egun horiek amaitzen direnean, ordea, ikusteko dago nola jokatuko duen. Mohammad Ghalibaf Irango Parlamentuko presidentearen arabera, prozedurak ez ditu «nazioarteko itsas arauak» urratuko. Elkarrizketa egin diote bart Irango telebistan, eta adierazi du Ormuzko itsasartea ez dela berriro «gerra aurreko egoerara» itzuliko. «Iranek eskubidea dauka itsasartean subiranotasuna erabiltzeko, eta, noski, tasak kobratuko ditugu emango dugun zerbitzuaren truke», gaineratu du.
Irango Fars albiste agentziak astelehenean eman zuen Iranen asmoen berri, eta gaineratu Iranen eta Omanen esku egongo dela erabakitzea pasabidearen etorkizunak nolakoa izan behar duen. Gaur-gaurkoz, 11 ontzik igaro dute Ormuzko pasabidea igandeaz geroztik, Irango Press Tv telebista katearen arabera.
israelek harremanak eten ditu kaja kallasekin
Israelgo Atzerri Ministro Gideon Saarrek gaur jakinarazi du Israelek «eten» egin duela Kaja Kallas EB Europako Batasuneko diplomaziaburuarekin daukan harremana, azken honek Israel Hegoafrikako Apartheidarekin alderatu ostean. X sare sozialean zabaldutako mezuan, Saarrek adierazi du Kallasek «obsesiboki eta modu bidegabean» jokatzen duela Israelekin, eta horregatik hartu dutela harremana eteteko erabakia.
Orain, ikusteko dago bi aldeak bihar Suitzan elkartuko diren edo ez. Sharifek X sare sozialean idatzitako mezutik kendu baditu ere bilera horren inguruko erreferentziak, Suitzako Atzerri Ministerioak ohar batean adierazi du biharko aurreikusita zegoen bilkura egin egingo dutela. «Gauzak dauden bezala, bere hartan eutsiko zaio planari. AEBak eta Iran Burgenstocken bilduko dira bihar, akordioaren gaineko lehen negoziazioetarako, Pakistan eta Qatar bitartekariekin eta tartean dauden beste herrialde batzuekin batera». Reuters albiste agentziak zabaldu du berria, eta adierazi duenez, ministerioak ez du beste xehetasunik eman biharko egitarauaren inguruan.
Irango Atzerri Ministerioaren bozeramaile Esmail Baqaeik, berriz, ez du argitu AEBekin elkartuko diren edo ez, baina egoera aztertzen ari dela jakinarazi du, bi aldeek ituna sinatu ostean emandako prentsaurreko batean. «Suitzan beste elkarrizketa sorta bat egiteko aukera aztertzen ari gara oraindik», adierazi du.
Gainera, Baqaeik esan du gertutik erreparatuko diola AEBen jarrerari, eta ohartarazi du Teheranek ez dituela beteko «hartutako konpromisoak» baldin eta AEBek dagozkien betebeharrei «izkin egiten» badiete. Eta Libanoko auziaren inguruan, Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak adierazi du Iranek erakutsi izan duela lagunak ez dituela «alde batera» uzten. «AEBen betebeharra da Israel konpromisoak betetzera behartzea», gaineratu du.
Beste hildako bat Libanon
Atzo gauean eman zituen Washingtonek hamalau puntuko memorandumaren inguruko xehetasunak, eta argi gelditu da Libanoko auzia barne hartzen duela. Itunean agintzen da «operazio militarrak fronte guztietan amaitzeko», berehala eta modu iraunkorrean». Israelek, ordea, ez du ezer jakin nahi Iranek eta AEBek adostutakoarekin.
Izan ere, Israelgo armadak pertsona bat hil du gaur goizean Libanon, droneekin egindako eraso batean. Kfar Tebnit hiritik gertu egin du eraso Tel Avivek, Libano hegoaldean; droneak auto bat jo du, eta pertsona bat hiltzeaz gain, beste bat «larri» zauritu du, Libanoko albiste agentzia nazionalak jakinarazi duenez.
Bestalde, Israelgo armadak jakinarazi du soldadu bat hil dela Libanon, eta beste hiru zauritu dituztela.
