«Ohorea, ardura eta erronka»

Lorea Agirrek zuzenduko du 'Jakin' belaunaldi aldaketa dakarren aro berrian, hamalau laguneko talde baten buru dela

Aldizkariaren lau zuzendari historikoek esker onez hartu dute «trantsizio eder hau»
Atzeko lerroan: Xabier Eizagirre, Joanmari Larrarte, Eguzki Urteaga, Olatz Osa, Imanol Murua, Andoni Olariaga, Patxi Juaristi eta Gexan Sors. Behekoan: Joseba Intxausti, Maialen Lujanbio, Joxe Azurmendi, Lorea Agirre, Joan Mari Torrealdai, Idurre Eskisabel eta Paulo Agirrebaltzategi. Haizea Barcenilla eta Harkaitz Cano falta dira, egunotan atzerrian direlako.
Atzeko lerroan: Xabier Eizagirre, Joanmari Larrarte, Eguzki Urteaga, Olatz Osa, Imanol Murua, Andoni Olariaga, Patxi Juaristi eta Gexan Sors. Behekoan: Joseba Intxausti, Maialen Lujanbio, Joxe Azurmendi, Lorea Agirre, Joan Mari Torrealdai, Idurre Eskisabel eta Paulo Agirrebaltzategi. Haizea Barcenilla eta Harkaitz Cano falta dira, egunotan atzerrian direlako. JON URBE / ARGAZKI PRESS

Juan Luis Zabala -

2014ko maiatzak 16

«Ohorea, ardura eta erronka» izango da Jakin Talde berria osatzen duten hamalau kideentzat Jakin-en gidaritza beren gain hartu eta duela 58 urte sortutako aldizkaria garai berriek eskatzen diotenari egokitzea, Lorea Agirrek, aldizkariaren zuzendari berriak, atzo arratsean talde berri hori aurkezteko Hernaniko Orona Ideo Berrikuntza Gunean egin zen ekitaldian adierazi zuenez. Lorea Agirre Jakin aldizkariko zuzendariarekin, Joan Mari Torrealdai Jakin Fundazioko lehendakariarekin eta Xabier Eizagirre erredaktore buruarekin batera, honako kide hauek osatuko dute talde berri hori: Haizea Barcenilla, Harkaitz Cano, Idurre Eskisabel, Patxi Juaristi, Joanmari Larrarte, Maialen Lujanbio, Imanol Murua Uria, Andoni Olariaga, Olatz Osa, Gexan Sors eta Eguzki Urteagak. Euskal kulturaren munduan «adituak eta arituak» dira denak, Joan Mari Torrealdaik ekitaldian esan zuenez. «Euskal kulturgintza eta herrigintzatik gatoz», adierazi zuen Lorea Agirrek. «Liburu tartetik adina ekintzatik, praktikatik. Taldean gatoz eta taldera gatoz».

«Gatozen talde honetara sartzea ohore bat da», Lorea Agirrek atzo azaldutakoaren arabera. «Esan beharrik ez dago, baina tokatzen da esatea. Jakin azken bost hamarkadetan gidatu dutenek, proiektua sortu, hazi eta sendotzeaz gainera, Jakin ezinbesteko erreferentzia bilakatu dute euskal kulturaren pentsamenduaren baitan. Militantzia lan profesional eskerga egin dute, militante eta profesionala, biak batera, biak gauza bera ez badira izan. Eta hori euskalgintzan beharrezkoa da. Bistan da ez dutela bide errazena aukeratu, jakitun sarritan bide zailena dela benetan merezi duena, beharrezkoena eta ederrena».

Ohore bat izateaz gain, «ardura bat» ere izango da aro berriko Jakin gidatzea taldeko kideentzat, zuzendari berriaren ustez. «Ardura, Jakin-ek iritsi duen mailari eustekoa, baina baita Jakin urrats bat aurrerago eramatekoa ere. Jaso duguna baino aitzinago kokatzea. Sendotzea, berritzea eta berrasmatzea. Hedatzea eta belaunaldi berriei ateak zabaltzea. Euskal kultura elikatzen jarraitzeko eta baita euskal kulturatik Jakin elikatzen jarraitzeko ere».

Pentsamenduaren beharra

Eta, horrez gainera, «erronka bat» ere bada hartu duten erantzukizuna. «Pentsamendua eraikitzea inoiz baino beharrezkoagoa den garaiotan, beharbada inoiz baino zailagoa delako pentsamendua jendearen begien aurrean jartzea».

Jakin-en zuzendaritza historikoari esker ona agertu zion Agirrek bere hitzaldiaren pasarte bat baino gehiagotan , hots, Joan Mari Torrealdai, Joseba Intxausti, Joxe Azurmendi eta Paulo Agirrebaltzategiri. «Gu gatozenak gara, aurretik inork nora etorri lekua egin digulako», esan zuen, «eta zer da bada kultura besteari lekua egitea baino, orain dela ez hainbeste Koldo Izagirrek idatzi zuen bezala. Gatozenak gara bereziki nora etorri eta nondik aritu argitu digutelako, non gauden eta nondik ari garen. Izan ere, Maialen Lujanbiok behin esana parafraseatuz, ez dago hego edo iparrik nondik gabe, alegia nondik beti da zergatik galdetzea».

Talde berriak bere egingo ditu, Agirrek azaldutakoaren arabera, Jakin-ek bere 58 urteko orain arteko historian erakutsi dituen printzipio nagusiak: «zernahi euskaraz ematea; euskarak kultura behar du aurrera egingo badu; kultura horrek modernoa, antidogmatikoa eta irekia behar du izan, belaunaldi berriei transmitituko bazaie; unibertsal izateko modu bakarra partikular izatea da, eta partikular izateko nork bere pentsamendu propioa garatu behar du eta mundua nork bere esperientziatik aztertzeko obligazioa du».

Bost printzipio horiek «jauzi poetiko bat eginez lau hitzera ekarriz» osatutako esaldia zuen idatzia talde berriko kideek opari gisa zuzendaritza historikoko lau kideei eman zieten Ainara Lasak artistak egindako irudiak: «Hitza haize, jakintza aro». Talde berriek ere jaso zuten, gisa berean, zuzendaritza historikoaren oparirik.

«Esku eta buru berriak» izango ditu gidari aurrerantzean Jakin-ek, Torrealdaik adierazi zuenez, eta «pozgarria» da «etenik gabeko erreleboa» gertatu izana. Torrealdaik gogoratu zuen hiru atal nagusi dituela Jakin aldizkariak garai berrietara egokitzeko egin duen aldaketa prozesuak. Jakin Fundazioa sortzea izan da lehena, Jakin-en ondare guztia ?hala materiala nola ez materiala? Jakin Fundazioaren «ondasun propio bezala» geratuko dela bermatzeko, «euskal kulturaren zerbitzuan», eta Jakin-en hurrengo belaunaldietako gidariek ere «identitate bereko printzipioak» manten ditzaten; bigarren aldaketa izan da webguneari paperezko argitalpenari baino garrantzi handiagoa ematea, «ez papera gutxiesten dugulako», Torrealdaik azaldutakoaren arabera, «baizik eta edizio analogikoaren kadentzia edo maiztasuna geldoegi gelditu zaigulako, bizirik eta gaurkoturik mantenduko bagara»; hirugarren aldaketa atzo aurkeztu zen talde berria eratzea izan da. Aldaketa prozesu horretan zer pauso erabaki aurretik arduradunek inkesta zabal egin zuten, eta euskal kulturaren munduko sortzaile eta eragile askoren erantzunak jaso zituzten, eta erantzun horiek aintzat hartuta egin dira aldaketa guztiak.

Ekitaldiaren gidoitik kanpo hartu zuen hitza une batez Joxe Azurmendik, zuzendaritza historikoko gainerako kideen izenean Joan Mari Torrealdairi 40 urtetik gora zuzendari lanetan egin duen lana eskertzeko eta zorionak emateko. Aldizkaria aurrera ateratzen eta hura gizarteratzen egin duen lanarengatik ez ezik «trantsizio eder hau bideratzen egin duenagatik» ere eman zizkion eskerrak eta zorionak Azurmendik Torrealdairi.

Jende ugari ekitaldian

Ehundik gora lagun bildu zuen atzoko ekitaldiak. Haien euskal kulturaren munduko jende ezaguna, hala nola, besteak beste, Beatriz Zabalondo, Martxelo Otamendi eta Iban Arregi (Berria Taldearen ordezkariak); Iñaki Murua (Bertsozale Elkarteko lehendakaria); Paul Bilbao eta Iker Salaberria (Kontseilua); Iñaki Dorronsoro (Eusko Ikaskuntza), Mertxe Mugika (AEK), Nerea Mujika eta Jon Irazabal (Gerediaga elkartea), Joxemari Sors, Jon Jaka eta Mikel Esnal (Elkar); Aurelia Arkotxa, Mikel Zalbide (Euskaltzaindia); Marian Galarraga (Tinko elkartea); Aitor Kaltzakorta (EHE); Xabi Paya (Donostia 2016); Patxi Arrizabalaga eta Ramon Irazu (ELA); Juan Carlos Perez, Kepa Enbeita, Joxe Austin Arrieta, Laura Mintegi, Marian Beitialarrangoitia, Inaki Irazabalbeitia, Felipe Uriarte?

Erakunde publikoetako ordezkariak ere bildu zuen ekitaldiak: Cristina Uriarte Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura sailburua, Patxi Baztarrika Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuordea, Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko lehendakaria, Martin Garitano Gipuzkoako ahaldun nagusia eta Zigor Etxeburua Gipuzkoako Foru Aldundiko Euskara zuzendari nagusia.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Landako Gunea, gaur goizean, azoka noiz zabalduko zain. ©BERRIA

Modu ezohikoan ireki dute Durangoko Azoka ezohikoa

Iñigo Astiz

Ikaslerik gabeko Ikasle Egun batekin hasi da martxan 55. azoka. 1.200 pertsonak baino gehiagok osatu dute egunotan beren «desiren poltsa», eta hasi dira lehen erosketen bidalketak ere. Jende asko dabil denda digitalean, eta ordu batzuetarako eten behar izan dute arduradunek, baina 15:00ak pasatxorako berriz zegoen martxan.

Durangoko Azokako bi langile Landako guneko biltokian lanean. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Mapan urtuko da Durango

Iñigo Astiz

Durangoko 55. Azoka gaur jarriko da martxan, denda digital batekin eta Internet bidez zabalduko duten 100 saiotik gorako kultur eskaintzarekin. Azken urteetako eredu jendetsua osasun larrialdiari aurre egiteko ezarritako neurrietara moldatu behar izan dute, eta horrek ohiz kanpoko irudia utziko du.

Teknikariok sindikatuaren ordezkariak, gaur, Plateruenako agerraldian. ©Marisol Ramirez / Foku

Teknikariok: «Gutako erdiek ezingo dute beste urte erdiz iraun»

Amagoia Gurrutxaga Uranga

Kultur emanaldietako teknikarien sindikatuak EAEko erakundeen laguntzak «urriak eta gaizki diseinatutakoak» direla salatu du.  Erantsi duenez, sektoreko langileen %60 lanik gabe daude oraintxe bertan; diru sarrerak %50 jaitsi zaizkie batez beste, laguntzak kontuan hartuta; eta %15ek ez dute ez laguntzarik ez lanik.

 ©BERRIA

Duela 500 urteko maitasun hitzak

Amagoia Gurrutxaga Uranga

Ezagutzen den euskarazko lehen testu lirikoa izan daitekeena aurkitu dute Oñatin, Gipuzkoako Probintziako Artxibo Historikoan. Eskuizkribu anonimoa da, eta 1508. eta 1521. urteen artean idatzia dela uste dute hura ikertzen ari diren adituek

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.