Urkulluk «kontzertu politikoa» babestu du, «bermeak» izateko

Eusko Jaurlaritzako lehendakariak salatu du 1979ko estatutua ez dela bete eta eskumen transferentzia «geldirik» dagoela. Estatus politikoaz «akordio ahalik eta zabalena» lortzeko «itxaropena» du
MONIKA DEL VALLE / @FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jon O. Urain -

2019ko urriak 1

Araba, Bizkai eta Gipuzkoarako estatus politiko-juridiko berri baten zirriborroa prestatzen ari den aditu taldeari bi hilabete eskaseko epea geratzen zaio zeregin horretarako, eta eztabaidarako mahai gainean izango duten kontzeptuetako bat da kontzertu politikoa. Atzo eginiko hitzaldi batean, Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakariak ideia hori defendatu zuen, argudiatuta 1979ko estatutua ez dela bete eta ez dagoela horretarako «bermerik». Kontzertu politikoaren ideiaren atzean, Kontzertu Ekonomikoaren funtzionamendua zabaltzea dago, Urkulluren arabera: «Kontzertu Ekonomikoa erreferente bat da alde biko sistema bermedun baten aukera aztertzeko, eta hori lortu nahi da kontzertu politikoaren diskurtsoarekin».

Eztabaidaren muinetako bat hau da: formula horrek lekurik ote duen Espainiako ordenamendu juridikoan. Urkulluk atzo azaldu zuenez, asmoa da Espainiako Konstituzioaren lehen xedapen gehigarrian oinarritzea, konstituzioa moldatu behar izan gabe, eredua ontzat jotzeko. Horretarako, beharrezkoa litzateke konstituzioaren interpretazio «malgua» egitea.

Eusko Legebiltzarrean estatus politikoaren inguruan egiten ari diren eztabaida aipatu zuen Urkulluk, eta azaldu helburua dela «estatutua erabat betetzeko aldarrikapenean eta aldebikotasunaren planteamenduan sakontzea». Aditu taldearen «ahalegina» txalotu zuen: «Itxaropena eta ilusioa daukat ahalik eta akordio zabalena lortzeko».

«Bermeak» nahi ditu Urkulluk, eta azpimarratu du Gernikako Estatutua ez dela bete eta Espainiako Gobernua ahaleginak egiten ari dela erkidego guztiak «behetik berdintzeko», «neurri birzentralizatzaileak» ezarrita. Batetik, salatu du «geldirik» dagoela Jaurlaritzari legez dagozkion eskumenak eskualdatzeko egutegia, Espainiako Gobernuak eta Jaurlaritzak adostutakoa; bestetik, kritikatu du Madrilek «estrategia uniformatzailea» izatea, eta bere gain hartu izana hainbat eskumen, hala nola segurtasuna, osasungintza, funtzio publikoa eta hezkuntza: «Azken adibidea zera da, bekak murrizteko derrigortasuna, estatukoetara egokitzeko».

Autogobernua aitortzea hura «osorik betetzea, berritzea autogobernuan sakontzea» dela uste du Urkulluk, eta, beraz, dei egin du hura defendatzeko «Euskadiren jarduteko gaitasuna murrizten duten egitasmo birzentralizatzaileen aurka».

«Ziklo berri bat»

Estatusaz harago, Espainiako Gorteetarako hauteskundeek zabal dezaketen jokaleku politikoaz mintzatu da Jaurlaritzako lehendakaria: «Itxaropena dut azaroaren 10ean amaituko dela duela lau urte hasitako ziklo erabat negatiboa, eta ziklo berri bat hasiko dela, gobernabide, egonkortasun eta konpromiso errealitate bat zabalduko duena».

Espainiako Gobernuak Katalunian konstituzioaren 155. artikulua ezartzeko aukeraz, berriz, Urkulluk espero du Madrilek artikulu hori ez baliatzea, «ez orain eta ez inoiz», eta Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko jarduneko presidenteari ohartarazi dio «abisu-mehatxuek» ez dutela «inora eramaten». Sanchezek ohartarazi zuen prest dagoela Kataluniaren autonomian esku hartzeko «berriro estatutua urratzen bada».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

 ©PEDRO PUENTE HOYOS / EFE

«'Pandemiaren urteak', esan nuen. Urteak izango direlakoan: urteak»

Arantxa Iraola

Aurrera urratsa egin, eta hedabideetan naro-naro dabilen zientzialarietako bat da Del Val; txertoa lortzeko prozesuak oso azkar doazela onartu du, baina uste du une aski zailak eragin ditzakeela oraino ere izurriak.

 ©Juan Carlos Ruiz / Foku

COVID-19ak hiru hildako utzi ditu Nafarroan

Berria

13.012 PCR egin dituzte Hego Euskal Herrian, eta horietatik 842k positibo eman dute. 

Protesta bat Gasteizen. ©E.PORTILLO/ FOKU

Arabako zahar etxeak ere, grebara

Erredakzioa

Hiru lanuzte egingo ditute, ELAk, LABek, UGTk eta CCOOk deituta, «prekarizazioa» salatzeko

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna