Albistea entzun

Torturaren aurkako oihu zabala Iruñean

Ehunka lagunek torturaren aurka «ahotsa altxatzera» deitu dute, eta ez errepikatzeko bermeak jartzea galdegin. Sareak ontzat jo du kasu guztien ikerketa ofiziala abian jartzea
Manifestazio amaiera, atzo, Iruñeko Askatasun plazan.
Manifestazio amaiera, atzo, Iruñeko Askatasun plazan. ENDIKA PORTILLO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Joxerra Senar -

2022ko ekainak 26 - Iruñea

Atzo, Torturaren Nazioarteko Egunaren bezperan, 1960tik 2012ra Nafarroan torturatuak izan ziren 829 pertsonaren izenak entzun ziren Iruñeko kaleetan barrena. Nafarroako Torturatuak Sareak deitutako manifestazioaren amaierako mezuan, Jorge Txokarro sareko eledunak adierazi zuen beharrezkoa dela torturaren errealitate lazgarria ezagutzea: «Gertatutakoa argitzea da praktika hau desagerrarazteko modurik eraginkorrena. Inori, inoiz, ez dakiola berriro gerta guri gertatu zitzaiguna». Mezu horrekin bat egin dute Nafarroako 150 eragilek. Torturaren aurkako aldarria zabaltzen ari da, eta oihu zabal horren isla izan zen atzoko manifestazioa.

Minutu gutxi berandu hasi zen autobus geltoki ondoko Bakearen plazan, Aitortza, erreparazioa, ez errepikatzeko bermea lelopean. Ehunka lagun elkartu ziren, eta, hasi aurretik, Jorge Txokarro sareko ordezkariak jasotako babes zabala eskertu zuen. Gogora ekarri zuen 150 eragile inguruk atxikimendua adierazi ziotela sarearen mezuari: zehazki bat egin zuten zortzi alderdik —tartean, EH Bilduk, Geroa Baik, Ahal Dugu-k, Ezker Batuak eta Batzarrek—, zortzi sindikatuk —besteak beste, ELA, LAB, CCOO, ESK, Steilas, Hiru— eta gizarte arloko ehundik gora elkartek. Manifestazioan izan zen Ana Ollo Erakundeekiko Harremanetako kontseilaria eta Unai Hualde Nafarroako Parlamentuko lehendakaria. Geroa Baiko eta EH Bilduko parlamentari batzuk ere bertan izan ziren.

Iruñea erdiguneko kaleak zeharkatuz, Askatasunaren plazarantz zuzendu zen manifestazioa. Une oro, bozgorailuetatik 1960tik 2012ra bitartean torturatuak izan direnen izenak entzuten ziren. Grabazio hori egiteak, torturatuen izenak irakurtzen, berriz, 25 minutu eman zituen Lohizune Amatria kazetariak. Izan ere, asko dira. Torturatuen Sareak epe horretan izandako tortura kasuen errolda bat egin du. Gaurdaino 829 lagunen testigantzak bildu dituzte, eta orotara mila kasu inguru zenbatu. Gehiago izango direla uste dute, baina.

Epe horretako ikerketa ofizialik ez da egin oraindik. Iragan legealdian, Uxue Barkosen gobernua ahalegindu zen, baina Nafarroako Auzitegi Nagusiak galarazi egin zuen. Soilik 1960tik 1978ra artekoak ikertzea baimendu zuen. Alta, orain dela aste gutxi gobernuak 1979tik aurrera izandako kasuak ikertzeko deialdi bat adjudikatu du EHUko Euskal Kriminologia Institutuaren alde.

«Zigor goserik gabe»

Manifestazioan, Jorge Txokarrok ontzat jo zuen ikerketa ofiziala abian jarri izana. Torturaren erreparazioa bizikidetzarako funtsezko ekarpena dela uste du. «Mendeku eta zigor goserik gabe, nafarren arteko bizikidetza beste balio batzuetatik eraiki nahi dugu, iragana ahaztu gabe etorkizun hobe bat egiteko».

Kultur eragileen izenean, Amaia Merino zinemagileak «torturaren lotsagabekeriaren aurka ahotsa altxatzeko» dei egin zion gizarteari. «Iraganean torturaren krudelkeria saihesteko gai izan ez baginen ere, mende erdi barru, ondorengo belaunaldiek ez dezatela galdetu beharrik izan nolatan ez genuen ahotsa altxatu».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Tellez, 2008ko ekaineko mobilizazio batean, Managuan. ©Mario Lopez / EFE

Dora Maria Tellezi emango diote Rene Cassin saria

Jon O. Urain

«Giza eskubideen sustapenean, defentsan eta zabalkundean duen konpromisoagatik» sarituko dute.

IAren mobilizazioa, martxoaren 24ko greba zela-ta, Gasteizen. ©Iñigo Uriz / Foku

Mugimendu Sozialistako bi kidek «jazarpen poliziala» salatu dute

Berria

Esan dutenez, «kolaboratzeko» eskaintza egin diete telefonoz zein zuzenean

Uxue Barkos eta Maria Txibite, artxiboko irudi batean ©Jesus Diges / EFE

Foru Hobekuntza osatzera deitu du Txibitek, eta Barkosek ituna berritu nahi du

Jon O. Urain

Nafarroaren Egunaren bezperan, gobernuko bi alderdiak ez datoz bat herrialde horretako esparru juridikoak eduki beharreko garapenaz. Txibitek oharra egin du: PSNk ez du Esparza lehendakari jarriko.

Hainbat gaztek biribilgune bat moztu dute Bergaran (Gipuzkoa), eta garraio publiko

Ernaik gazteen bizitza «duintzeko» eskatu du, zortzi ekintza deszentralizatu eginda

Berria

Besteak beste, EHUren Leioako campuseko errektoretza «blokeatu» eta Bergarako San Prudentzio auzoko biribilgunea moztu du gazte antolakundeak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...