Zaporeei segika, atzera denbora makinan

Hamabi zopa eta hamabi istorio biltzen ditu Donostia 2016k sortu duen 'The Time Machine Soup' ikuskizunak.

Dastamenaz gain, zentzumen guztiak piztuko ditu, partaideak iraganera bidaia dezan
Partaideak zutik jarriko dira mahaiaren bueltan, zopa dastatzeko.
Partaideak zutik jarriko dira mahaiaren bueltan, zopa dastatzeko. DONOSTIA 2016

Ihintza Elustondo -

2016ko otsailak 10

Hamabi zopa. Hamabi mahai. Eta hamabi geltoki historian zehar. Denborarekin metafora sortuz, erlojuaren zenbaki bakoitzeko istorio bat sortu dute. Denbora makinan sartu, eta gizakiaren sorlekuraino iristea baita The Time Machine Soup ikuskizunaren asmoa. Historian atzera egitea, zentzumen guztien bidez. Horretarako, hari nagusia zopa izango da. Historiako garai bakoitzeko, zopa bat prestatu dute, sasoiari dagozkion ezaugarriak zoparen parte eginez. Ez baitira berdinak amonak oilaskoz egindako zopa, eta Lehen Mundu Gerran hartu ohi zuten erremolatxaz eginiko salda gazi-gozoa. Zaporeak denboran atzera egiteko abiapuntu izango dira, beraz. Donostia 2016k Bizitzaren Itsasargia atalean sortu du zentzumen guztiak kontuan hartuko dituen arte ekintza. Bihar estreinatuko dute Donostiako Tabakaleran. Orotara, hamabi saio izango dira; sei euskaraz eta sei gaztelaniaz.

Zopa da denboraren makinako motor nagusia, baina ez bakarra. Zaporeez eta usainez harago, gainerako zentzumenak ere zirikatuko ditu ikuskizunak. Irudiak, soinuak, testuak eta antzezpena ere izango baititu. «Zentzumenak gozatzeko eta esperimentatzeko gertu izatea besterik ez da beharko gozatzeko», Pablo Berastegi Donostia 2016ko zuzendariak azaldu duenez.

Santos Bregañarena izan da ikuskizuna sortzeko ideia, Jorge Oteizaren hipotesi batetik abiatuta. Oteizak zioenez, soilik 80 amona daude egungo bizimoduaren eta haitzuloetako garaiaren artean. Premisa horri tiraka, 80 zopa leudeke gaurko eta antzinako zopen artean. Bregañaren hausnarketa hori da ikuskizunaren ernamuina. «Sukaldaritzak jendea iraganeko momentuekin konektatzeko duen ahalmen ikaragarria esploratu nahi izan dut: lurrina, zaporea...». Partaideak une horietan murgildu, eta bakoitzaren inguruan hausnartzea da helburua. Horretarako, zaporea eta ezagutza lotu dituzte, ikusle pasibo baten ordez, aktiboago bat bultzatuz. Bregañak azaldu duenez, ikuskizunak itxura «filosofikoa» duen arren, «dibertitzeko» da. Berastegik erantsi du «koktel» itxura izango duela.

Obra bat, diziplina asko

Ideia hezurmamitzerakoan, askotariko diziplinetako profesionalen laguntza izan du Bregañak. Hasteko, historia arakatu eta hamabi sasoi esanguratsu aukeratu ditu Frederic Duhart antropologoaren laguntzaz. Behin bidaiako geltokiak zehaztuta, Duhartek ikerketa bat egin du aldi bakoitzeko bizimodua, gastronomia ohiturak eta erabiltzen zituzten osagaiak zeintzuk ziren jakiteko. Ondoren, Iñigo Cojo sukaldari donostiarrak osatu ditu zopa bakoitzaren errezetak, eta Divinus Catering enpresak prestatuko ditu. Emanaldia amaitzean, publikoak etxera eraman ahalko ditu errezetak.

Zentzumenen bidaia horretan, Harkaitz Canok idatzitako testuak izango dira gidari. Hark sortutako kontakizunak eramango baitu publikoa garai batetik bestera. Bestalde, zaporeei eta istorioari koherentzia artistikoa eman dio Agurtzane Intxaurraga Hika Teatroaren zuzendariak. «Zoparen zaporeari, begiak eta belarriak jartzea izan da nire lana. Modu batera edo bestera, bihotzera iristea da helburua». Basque Culinary Centerreko ikasleek interpretazioaren arloko prestakuntza jaso dute, eta, modu horretan, zopa zerbitzatuko dutenak zerbitzari hutsak baino gehiago izango dira. Dramaturgia horretan parte hartu dute Tessa Andonegi eta Andrea Quintana aktoreek.

Argi eta soinuen jokoek presentzia nabarmena izango dute zuzenekoan. Xabier Lozano arduratu da argiztapenaz, eta soinuez, berriz, Xabier Erkizia. Bideo batzuk ere emitituko dituzte, eta horiek Debolex Films etxeak egin ditu. Ekoizpen lanetan, Donostia 2016rekin batera, Iban Garate aktore eta ekoizlea aritu da.

Bihar, etzi, etzidamu, eta hilaren 19an, 20an eta 21ean izango dira emanaldiak; egun bakoitzeko bi: bata 19:00etan eta bestea 22:00etan. 18 euro da prezio orokorra, eta dagoeneko salgai daude sarrerak Donostia 2016ren webgunean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©ARGAZKIA: MARISOL RAMIREZ /FOKU - ARGAZKI MONTAJEA: BERRIA

Nora doa euskal kultura?

Amaia Igartua Aristondo

Transmisioa, sustapena, kulturgileen arteko batasuna edota instituzio subiranoak izatea. Horiek dira euskal kulturak etorkizunean dituen erronka kolektiboetako batzuk, BERRIAk galdekatutako zazpi sortzaileen ustez. Batzuetan, sektorearen norabideak bat egiten du bide orokorrarekin; kasu guztietan, lanetan eragiten du.

<em>Hobbita</em> 1937an argitaratu zuen J.R.R. Tolkienek. Goian, lehen edizio haren azalerako sortu zuen irudia. ©EFE / MORGAN MUSEOA

Editorea hobbit zuloan behera

Joannes Jauregi

Urtea bete da Christopher Tolkien zendu zela, John Ronald Reuel Tolkien idazlearen seme eta hil ondoko argitaldaria. Aitaren itzalpean eman zuen bizi osoa, itzal hori lantzen, osatzen eta argitara ematen. Funtsezkoa da haren jarduna ulertzea aitaren balio literarioaz jabetzeko.

Salem 66 taldea da bilduman ageri direnetako bat. ©'STRUM & THRUM' BILDUMA

Tin-tin egiten, hardcore garaietan

Julen Azpitarte

'Strum & Thrum' bilduma argitaratu dute: AEBetako 1980ko hamarkadako hardcore eztandaren itzalpean loratu zen tokiko pop eszenako doinuak bildu dituzte LP bikoitzean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna