Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Koronabirusa. Txetxu Ausin. CSICeko kidea

«Herritarren %9ri sarbidea ukatuz, ez da ezer konponduko»

Ausin filosofoaren ustez, neurri «arantzatsua» eta «eraginkortasunik gabekoa» da txertatu ez direnei zenbait zerbitzutarako sarbidea ukatzea eta COVID ziurtagiria eskatzea.
JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2021eko azaroak 23

Espainiako Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusi CSICeko kidea da Txetxu Ausin filosofoa (Bilbo, 1966). EHU Euskal Herriko Unibertsitatean doktorea da, eta eskarmentu handia du etikarekin lotutako auzietan.

EAEko Auzitegi Nagusiak atzera bota du Jaurlaritzaren eskaera, ostalaritzan eta bestelako zerbitzuetan COVID ziurtagiria exijitu ahal izateko. Zer deritzozu?

Ez dut uste neurri eraginkorra edo beharrezkoa zenik, inondik inora. Oraintxe, txertatuta daudenen ehunekoa oso handia da Euskadin: %90 baino gehiago, 12 urtetik gorakoen artean. Hortaz, COVID ziurtagiria exijitzeak ez dut uste egoera zeharo hobetuko lukeenik. Gainera, txertoek ez dute kutsatzea %100 eragozten; hortaz, segurtasun sentsazio faltsu bat eman dezake ziurtagiriak. Iritzi publikoari begira hartutako erabakia iruditzen zait: kutsatzeek gora egiten duten unean, administrazioek hartzen duten neurri bat, zerbait egiten ari direla erakusteko.

Europan ere bide beretik jo dute...

Bai, baina egoera oso bestelakoa da, txertatze mailari dagokionez. Orain, hemen, ez dut uste lehentasunezko neurri bat izan beharko litzatekeenik. Eraginkortasunik ezaz gain, ez dut uste egokia edo etikoa denik.

Zergatik ez?

Konponbide erraz bat eskaintzen duelako, arazo konplexu bati aurre egiteko. Errudun bat bilatu, eta hura jartzen du jomugan. Ez da kontu berria: halako arazoak ikusita, tentazioa izan ohi dugu pagaburu bat bilatzeko, eta hari egozteko gertatzen den guztiaren errua. Baina egoera ez da hain sinplea: transmisioa goranzkoan da, baina hori ez da konponduko herritarren %9ri edo %10i tabernetan sartzea debekatuz.

Txertoari uko eginda, arrisku handiagoa dute birusa transmititu eta gaitz larria pairatzeko...

Ez da komeni denak zaku berean sartzea: ez dakigu, txertoa ez duten horietatik, zenbat diren txertoen aurkakoak. Izan litezke osasun sistemaren radarretik at gelditu diren pertsonak, bazterketa egoeran bizi direnak, paperik edo baliabiderik ez dutenak edota osasun arrazoiengatik txertaketa prozesutik at gelditu direnak. COVID ziurtagiria exijitzeak are gehiago estigmatizatzen edo baztertzen ahal ditu kolektibo zaurgarri horiek.

Txertoari uko egin diotenek osasun zerbitzuengatik ordaindu behar izatea. Hori ere planteatu izan dute zenbait adituk, eta Singapurren, adibidez, praktikara eramanen dute.

Bai, CSICen lankide dudan Luis Enjuanes birologoak ere antzeko neurri bat planteatu du berriki, eta niri beldur handia ematen didate halakoek, ez baitakit noraino irits gaitezkeen argudio horretatik tiraka: erretzaileei erretiratuko al diegu osasun publiko unibertsalerako sarbidea biriketako gaitz bat badute? Eta obesitatea dutenei edota arazo kardiobaskularrak dituztenei? Eremu labainkorra da.

Hortaz, zer da zuk proposatzen duzuna, COVID ziurtagiriaren ordez?

Itzuli beharko genuke zientzialariek eta adituek proposatutako neurri epidemiologikoetara. Kutsatzeak gora doaz, ziurrenik, zenbait neurri malgutu direlako. Bada, berreskura ditzagun horiek: aireztapena, maskaren erabilera toki itxietan, jende kopuru murritzagoak ezartzea... Europako erdialdean eta iparraldean, adibidez, neurri horiek guztiak alboratu egin zituzten transmisioa apaltzen hasi zenean, eta izurria indar handiz sartu da berriz ere. Hemen, aldiz, maskararen erabilerari eutsi genion, eta olatu berria kontrolatuago dugula dirudi. Horrez gain, baliabide gehiago beharko dira, COVID-19aren aurkako estrategiari eutsi ahal izateko.

Adibidez?

Lehenik eta behin, lehen arreta indartu beharra dago. Transmisio kateak detektatu behar dira, kutsatu direnen eta beren kontaktuen arteko loturak aztertu, eta aztarnarien lana indartu, birusaren hedatzea eteteko. Langile gehiago ere beharko dira ziurrenik, osasun sistema tentsio egoeran egon ez dadin. Hori guztia egin ahal izateko, ordea, plangintza sendo bat behar da. Eta inbertsio publiko handiagoa. Halakorik ez da egin.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Labik urriaren 5ean egin zuen azken bilera ©Jaizki Fontaneda/ Foku

Urkulluk esan du Labiren bilerarako deia egingo duela, osasun larrialdia ezartzeko

Edurne Begiristain

Osasun larrialdia ezartzearekin batera indarrean sartuko diren neurri murriztaile berriak adostuko dituzte bileran. COVID ziurtagiria noiz eta nola ezarriko den ere zehaztuko dute. Bilera ostiralean izango dela adierazi dute hainbat hedabidek, baina holakorik ez du ziurtatu lehendakariak.

Beatriz Artolazabal, gaur, Adiskidetasunari buruzko Europako Praktiken V. Jardunaldian. ©Eusko Jaularitza

Artolazabal: «55 eta 64 urte bitarteko emakumeak dira zahartzaroaz gehien kezkatzen direnak»

Oihane Puertas Ramirez

'Adinkeria, zahartzeari eta erretiroari buruzko pertzepzioak' txostenaren arabera, adineko pertsonei buruzko estereotipo negatiboak handitu egin dira azken hamar urteotan.

Hiesa: GIB positiboen ahotsa

GIBdunen estigma eta bazterketa desagerraraztera deitu dute

Paulo Ostolaza - BerriaTB

Aurten bete dira 40 urte lehen kasuak agertu zirenetik. GIB positibo diren bi pertsonarekin izan da BERRIA: Joseba Errekalderi eta Josu Unanueri.

Burlatako Askatasuna ikastetxeko ikasgela bat, artxiboko irudian ©Idoia Zabaleta / FOKU

Nafarroako ikastetxeetan orain arteko ordutegia izango dute ikasturtea amaitu arte

Irati Urdalleta Lete

Ikasleek goizez soilik izaten dituzte eskolak, baina ikastetxeek astean lau egunetan eskolaz kanpoko jarduerak eskaintzen dituzte goizeko eskolen ondoren. Nafarroako Gobernuak ikastetxeei esan die ez antolatzeko Gabonei lotutako ekitaldirik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.