Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Arnastutako zenbat aire pilatzen da manifestazio jendetsu batean?

Ugo Mayor EHUko Ikerbasque ikertzaileak esperimentu bat egin du kalean, jendea pilatzen den lekuetan koronabirusa airez kutsatzeko arriskua zein den aztertzeko. Sei lekutan neurtu du CO2 maila azken egunetan: EH Bilduren manifestazioan, jangela txiki batean eta handi batean, metroan, autobusean eta kontzertu batean.

EH Bilduren larunbateko manifestazioa, Bilbon. /
EH Bilduren larunbateko manifestazioa, Bilbon. / Marisol Ramirez/FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jon Ordoñez Garmendia -

2021eko azaroak 23 07:28

Etxean, terrazetan, ikasgelan, gimnasioetan, metroan, kalean... COVID-19arekin, inoiz ez bezala erreparatu zaio jende pilaketari, gaitza airez kutsatzeko arriskuagatik. Maskara eta segurtasun distantzia izan dira azken urte eta erdian ez kutsatzeko neurri garrantzitsuenak, arnastutako airearen bidez kutsatu ez dadin. Baina arnastutako zenbait aire dago jendea biltzen den lekuetan? Zergatik jarri edukiera mugak eta segurtasun distantzia leku batzuetan eta ez garraio publikoan, adibidez? Ugo Mayor EHUko Ikerbasque ikertzaileak esperimendu oso adierazgarria egin du asteburuan.

Irakurri elkarrizketa: «Aire zabalean, jende pilaketa handi batek ez du berez arriskurik sortzen».

Esperimentuaren bi muturretan, bazkari bat eta EH Bilduk larunbatean antolatu zuen manifestazioa. Biak larunbatean. Joan den astean EAJko zenbait agintarik ohartarazi zuten mobilizazio jendetsu horretaz, eta bertan behera utzi beharko zutela ere iradoki zuen baten batek. Baina arriskutsua al da benetan kalean jendea pilatzea neurri batzuk mantentzen badira?

Esperimentuaren emaitzak ezagutarazi aurretik, inkesta egin zuen Mayorrek larunbatean bertan Twitterren, eta 744 erabiltzailek erantzun zioten: erantzuna eman zutenen bi herenek adierazi zuten manifestazioan pilatutako arnastutako airea 450-650 ppm-koa izango zela (ppm CO2a neurtzeko erabiltzen den neurria da; milioiko parte esan nahi du). Mayorrek azaldu duenez, atmosferan baldintza normaletan CO2 maila 430-440 ppm bitartekoa da.

Jakina da aire zabalean kutsatzeko arriskua areto itxietan baino askoz txikiagoa dela. «Hogei aldiz txikiagoa», zehaztu du Mayorrek, asteburuan Twitterren. Hitzetatik ekintzetara pasa, eta jendea bildu den hainbat tokitan neurtu du arnastutako airea. Manifestazioan bost minutuan behin egin ditu neurketak, kale erdian, eta zehaztu du berak ez zuela haizerik somatu.

Manifestazio jendetsuan (544 ppm)

Larunbatean EH Bilduren manifestazioan Autonomia kalean ateratako argazkian, 25 metroko zabaleran, CO2 maila 544 ppm-koa izan dela erakusten du Mayorrek. Hemezortzi aldiz neurtu zuen airea manifestazioan, eta bakar batean ere CO2ak ez zuen gainditu 650 ppm-ko maila. Gaineratu du manifestazioan zeudenen %95-99k zutela maskara, eta ondo jarrita zeukatela, beren burua babesteko moduan.

Jatetxe txiki batean (800-900 ppm)

Larunbatean egin zuen neurketa hau. Bazkari bat izan zuen areto itxi batean. «Hogei pertsona baino gutxiago, eta aireztapen onargarria, baina ez gurutzatua», azaldu du. Neurtutako CO2a 800-900 ppm artekoa izan da . «Niretzat, muturrean», esan du Mayorrek.

Jatetxe handi batean (847 eta 1.090 ppm)

Jatetxe handi bateko jangelan, ehundik gora pertsona bazkaritan, maskararik gabe. «Aldebakarreko aireztapenarekin, kasuak berriro gora ari diren honetan. Baina aire zabaleko pilaketetan arreta jarrita. Ze atera liteke gaizki?». Azaroaren 16an 847 ppm neurtu zituen, eta biharamunean, 1.090 ppm.

Metroan (1.533 ppm)

Joan den astean egin zuen neurketa Mayorrek. 1.533ppm-ko CO2 maila jaso zuen azaroaren 16ean, asteartean.

Autobusean (1.647 ppm)

Joan den asteazkenean, autobus batera igo berri neurtu zuen arnastutako airea Mayorrek. 23 pertsona ziren, 55 eserleku zituen autobus batean. Autobusa hutsik zegoen igo zirenean, baina pertsona talde bat autobusetik jaitsi berri zen, gidariak azaldu zioenez. Emaitza: 1.647 ppm. «Ezin du izan. Zerbait gaizki dago. FPP2 maskara jarri dut [kirurgikoa zeraman]», dio Twitterren.

Kontzertu batean (2.744)

Duela pare bat aste egin zuen neurketa, kontzertu batean, azaroaren 6an. 2.744 ppm neurtu zituen. «Eta berriro ere argi dago ezer ez dugula ikasi. Kasuek gorantz egiten dutenean, arduradunek herritarroi egotziko digute errua berriz. Eta leku itxietan aireztapena egokia dela ziurtatuko bagenu?». Urrian, beste kontzertu batean, 1100-1250 ppm artean neurtu zituen.

Ondorioa

«Manifestazioan, pertsona bat maskara gabe gertu egotea izan zitekeen kutsatzen arrisku faktore bat. Baina beste guztiak, ez», ondorioztatu du Mayorrek. Eta gaineratu du: «Zaindu gaitezen, behar diren mugekin, ez gehiagorekin. (...) Jar ditzagun arriskuak testuinguru batean, eta horren arabera joka dezagun».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Labik urriaren 5ean egin zuen azken bilera ©Jaizki Fontaneda/ Foku

Urkulluk esan du Labiren bilerarako deia egingo duela, osasun larrialdia ezartzeko

Edurne Begiristain

Osasun larrialdia ezartzearekin batera indarrean sartuko diren neurri murriztaile berriak adostuko dituzte bileran. COVID ziurtagiria noiz eta nola ezarriko den ere zehaztuko dute. Bilera ostiralean izango dela adierazi dute hainbat hedabidek, baina holakorik ez du ziurtatu lehendakariak.

Beatriz Artolazabal, gaur, Adiskidetasunari buruzko Europako Praktiken V. Jardunaldian. ©Eusko Jaularitza

Artolazabal: «55 eta 64 urte bitarteko emakumeak dira zahartzaroaz gehien kezkatzen direnak»

Oihane Puertas Ramirez

'Adinkeria, zahartzeari eta erretiroari buruzko pertzepzioak' txostenaren arabera, adineko pertsonei buruzko estereotipo negatiboak handitu egin dira azken hamar urteotan.

Hiesa: GIB positiboen ahotsa

GIBdunen estigma eta bazterketa desagerraraztera deitu dute

Paulo Ostolaza - BerriaTB

Aurten bete dira 40 urte lehen kasuak agertu zirenetik. GIB positibo diren bi pertsonarekin izan da BERRIA: Joseba Errekalderi eta Josu Unanueri.

Burlatako Askatasuna ikastetxeko ikasgela bat, artxiboko irudian ©Idoia Zabaleta / FOKU

Nafarroako ikastetxeetan orain arteko ordutegia izango dute ikasturtea amaitu arte

Irati Urdalleta Lete

Ikasleek goizez soilik izaten dituzte eskolak, baina ikastetxeek astean lau egunetan eskolaz kanpoko jarduerak eskaintzen dituzte goizeko eskolen ondoren. Nafarroako Gobernuak ikastetxeei esan die ez antolatzeko Gabonei lotutako ekitaldirik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.