Albistea entzun

Hezkuntza legea

Hezkuntza Legean euskarazko kulturgintzaren transmisioa bermatzeko eskatu dute 63 kultur eragilek eta sortzailek

Eusko Jaurlaritza prestatzen ari den lege berriari proposamenak egiteko eta eztabaidan parte hartzeko aukera eduki nahi dute. Gaur egungo egoera iraultzea dute helburu: transmisioan dagoen «etenari» buelta ematea.

Kultur eragileek eta sotzaileek egindako agerraladia, gaur goizean, Donostian
Kultur eragileek eta sotzaileek egindako agerraladia, gaur goizean, Donostian Andoni Canellada / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Irati Urdalleta Lete -

2022ko ekainak 16

Euskarazko kulturgintzaren transmisioa bermatuko duen hezkuntza legea erdiestea. Horixe dute xede euskaraz aritzen diren dozenaka kultur eragilek eta sortzailek. Eusko Jaurlaritza hezkuntza lege berria idazten ari den garaiotan, haien eskea eta eskaintza lau haizeetara zabaltzeko baliatu dute Donostian gaur goizean egin duten agerraldia. Batetik, eskaria egin diote administrazioari: legean berariaz jaso dezatela euskarazko kulturgintzaren transmisioa bermatuta egongo dela. Bestetik, eskua luzatu diete: prest agertu dira helburua erdiesteko lan egiteko.

Egungo sistema bestelakoa dela irizten diote, ez dagoela bermatuta euskarazko kulturgintzaren transmisioa. Irakurri duten testu bateratuan jaso dutenez, azken hamarkadetan kultur sorkuntza zabaltzeko, transmititzeko eta gizarteratzeko moduak eraldatu egin dira: «Sorkuntza testuinguru berriak sortu dira, kultur industrian eraldaketak gertatu dira, kazetaritzaren parametroak aldatu dira, hezkuntza arautuan pedagogiak berritu dira, kultur sorkuntzaren berariazko irakaskuntza murriztu da, kultur kritikaren ekarpenak sakabanatu dira...». Eta, hori horrela, itzalak daude transmisioan: «Paradigma honen baitan eta azken urteotako inkestek zein azterketek erakutsi dutenez, eten bat gertatu da, eta gaur egun hezkuntza arautuak ez du bermatzen euskarazko kulturgintzaren transmisioa».

Kezka ez da gaurkoa. Agerraldian azaldu dutenez, hainbat eragile 2019ko urrian jardunaldi batzuetan batu ziren euskal kultur transmisioa hezkuntza aratuaren testuinguruan lantzeko. Orduan ondorioztatu zuten transmisioa «egituratzeko eta sendotzeko» beharrezkoa dela kultur eragileak eta kultura transmisioan aritzen diren eragileak saretzea. Giro horretan iritsi zitzaien hezkuntza akordioaren eztabaida: «Premiazkoa iruditu zaigu hezkuntza itunaren testuinguruan kulturgintzatik geure ikuspegia gizarteratzea, geuk ere ahotsa hartzea etorkizuneko legeak euskal kultur sorkuntzaren transmisioa hezkuntzan berma dezala eskatzeko». Halaber, beharrezkoa iruditzen zaie gaia «lehen lerrora» ekartzea.

Hain zuzen ere, horixe dute eskari nagusia, transmisioa bermatzea: «Egin nahi den hezkuntza lege berriak euskarazko kulturgintzaren transmisioa bermatu behar du hezkuntza eraldatzailea lortu nahi badugu, eta, hori hala izan dadin, garrantzi handia du legeak modu esplizituan behar hori jasotzeak». Baina, eskatzearekin batera, eskaintzekorik ere badute: «Euskarazko kulturgintzaren ekosistemako eragile garenok kulturgintzaren transmisioa bermatu dadin hartu beharreko neurrien proposamen, eztabaida eta adostasun prozesuan parte hartu nahi dugu». Beste hitz batzuekin esanda: prest daude transmisio hori bermatzearen alde lan egiteko.

Izan ere, berebiziko garrantzia aitortzen diote hezkuntza arautuan egiten den lanari: «Euskararen eta bere kulturgintzaren normalizaziorako estrategikoa da hezkuntza arautuan ere transmisioa bermatzea. Guk ardura eta prestasun osoa dugu hala izan dadin».

63ren babesa

Babes zabala jaso du testuak. Honatx zerrenda osoa:

-Ahotsenea
-Aiaraldea Ekintzen Faktoria
-Bertsozale Elkartea
-Dantzan
-Elkar Fundazioa
-Euskal Aktoreen Batasuna
-Euskal Editoreen Elkartea
-Euskal Herriko Antzerkizale Elkartea
-Euskal Herriko Dantza Profesionalen Elkartea
-Euskal Idazleen Elkartea
-Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea
-Euskal Herriko Trikitixa Elkartea
-Euskaltzaleen Topagunea
-EuskalPEN
-Galtzagorri
-Gerediaga
-Ibaia
-Jakin
-Lanartea
-Tupust!
-Xabiroi
-Amaia Lasa
-Andoni Tolosa
-Antton Olariaga
-Arkaitz Miner-Beñat Gaztelumendi
-Eñaut Aiartzaguena
-Gari Otamendi
-Irene Aldasoro
-Joseba Tapia
-Oihana Iguaran
-Peter Ansorena
-Xabi San Sebastian
-Yolanda Arrieta
-Ainara Azpiazu
-Alaitz Olaizola
-Ana Galarraga
-Ander Lipus
-Anjel Lertxundi
-Bixente Martinez
-Danele Sarriugarte
-Dorleta Kortazar
-Eider Rodriguez
-Ekaitz Goikoetxea
-Eñaut Elorrieta
-Harkaitz Cano
-Imanol Epelde
-Ines Osinaga
-Irati Goikoetxea
-Iratxe Ormatza
-Jon Maya
-Joseba Irazoki
-Iurgi Ekiza
-Mielanjel Elustondo
-Mikel Inuntziaga
-Mikel Urdangarin
-Nerea Loiola
-Oier Guillan
-Petti
-Rafa rueda
-Txuma Murugarren
-Uxue Alberdi
-Ximun Fuchs

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Aritzetako zerbitzugune batean bota dituzte hondakinak. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

AP-8ko zaborrak urteetan bota dituzte Usurbilgo mendialde batean, baimenik gabe

Iñaki Petxarroman Jone Arruabarrena

Kontratuaren baldintzak ez betetzea, lan baldintzei eta naturari kalte egitea, eta azpikontratetan ezkutatzea egotzi die ELAk Bidelan osatzen duten Transitia eta Campezori
Zenbait aplikazio eta streaming plataforma, artxiboko irudi batean. ©BERRIA

Euskara, pantailetan lauso

Irati Urdalleta Lete

Euskara bazterrean dago pantailetan ere: esaterako, Pantailak Euskaraz taldeak emandako datuen arabera, streaming plataformetako 26.000 edukitatik %0,1 ere ez daude hizkuntza horretan. Eskatu du legez arautzeko euskarak pantailetan izan behar duen presentzia.
Bilbon eguerdian egindako manifestazioa jendetsua izan da. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Sindikatuen arabera, hezkuntzako greban %60ko parte hartzea izan da

Irati Urdalleta Lete Gotzon Hermosilla

Jaurlaritzak, berriz, esan du irakasleen %35,2k egin dutela greba. Langileek hezkuntza legearen aurreproiektuaren kontra egin dute, eta «hezkuntza publiko, propio eta euskalduna» aldarrikatu

Mexikoko koral arrezifeak kaltetuta daude turismoarengatik (artxiboko irudia). ©OCEANUS

Lurraren %30 babestu behar litzateke naturaren onurei eusteko

Isabel Jaurena

Babestu beharreko «aktibo natural kritikoak» identifikatu dituzte Unai Pascualek parte hartu duen ikerketa batean. Ongizatean eragiten duten ekosistemak dira

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...