«Izorratzen nau biboteari horrenbeste garrantzi emateak. Izan ere, oso erraza da: jartzen duzu bibote bat, eta atzean dagoenak ez du inporta». Pedro Subijanak berak esaten du dokumentalaren hasieran. Baina ez da horren erraza, eta atzean dagoenak inporta du, eta asko.
Horixe baita Subijana, más allá de un bigote dokumentalaren funtsa: bibotearen atzean dagoena erakustea. Subijana sukaldaria, Subijana senarra, Subijana aita, Subijana aitona, Subijana bromazalea eta Subijana bide urratzailea. Visual Comunicacion ekoiztetxeko Jorge Fernandez Mayoral eta Jesus Javier Ruiz Akerreta nafarrek ondu dute pieza. «Duela urtebete beste film bat aurkeztu genuen sail honetan, eta afari hartan sortutako elkarrizketa baten ostean proposatu genion Subijanari berari buruzko beste bat egitea», esplikatu du Fernandezek. Lehendik zuten gordeta euskal sukaldaritza berriari buruzko materiala, eta Subijana izan da mugimendu haren 50 urteko joana josteko baliatu duten haria. Subijana, eta haren bibotea. «Erotu egin naute horrekin. Azken planoan, bibotea kentzea nahi zuten! Emazteak esan zidan, bibotea kentzen banuen, banandu egingo ginela», azaldu du Subijanak, umorez.
Akelarre jatetxearen historia. Familiako bideoak, eta argazki zaharrak. Sukaldarienak, eta pertsonenak. Egiteko modu batenak. Bilakaera batenak. Filosofia batenak: «Gauzak beste modu batera egiteko askatasuna aldarrikatu dut beti». Hausnarketa batenak: «Legaturik onena bukatu gabe dagoena da, datozen belaunaldiek osatu dezaten». Etorkizun batenak: Oihana alabak eskua sorbaldan jartzen dio maitekiro Igeldon ilunabarrari begira ari direla.
Telefono deiak
«Honek guztiak eman didan botere bakarra da edonori telefonoz deitu eta bestaldean jarri egiten dela», esaten du Subijanak dokumentalean. Eta horixe egin zuen Culinary Zinema sailean antolatzen duten afarirako. «Egin nezakeen nik nire taldearekin, baina nahiago izan dut nirekin lotura izan duten sukaldariei deitzea». Eneko Atxa (Armendariz), Edorta Lamo (Arrea), David Yarnoz (Molino de Urdaniz), Roberto Ruiz (Hika), eta Joanes eta Armintz Gorrotxategi (Gorrotxategi). «Denek esan zidaten baietz».
Sei eskutara ondu dute afaria: arrain gazitu eta ketuzko royale-a egin du Yarnozek; otarrainxka txikiak, belar esentzia eta haien buruen emultsioa Atxak; Ega ibaiko karramarro gisatua Lamok; kokotxa, pistoa eta holandes saltsa Ruizek; menta moussea, konpota eta lima gorrotxategitarrek. Maisuari egindako omena eta aitortza. «Behin eta berriro egingo nuke bere alde. Mila bider. Argi gehien egin didana da», esan du Lamok. «Bere etxeko ateak ireki zizkidan. Ordena hori, xehetasun ia obsesibo hori. Milesker ofizio hau zainetan sartzeagatik», eskertu du Yarnozek. «Zenbat bidaiatu dudan zurekin, eta zenbat ikasi dudan. Zer-nolako eskuzabaltasuna zurea. Ikaragarri maite zaitugu», aldarrikatu du Atxak.
Ezusteko batekin amaitu da afaria: txokolatezko biboteak banatu dituzte. Jateko dira, eta atzean dagoena erakusteko.
