Iranen aurkako erasoak eragindako prezioen igoera samurtzeko neurri batzuk onartuko ditu gaur Espainiako Gobernuak. Gerrak energiaren prezioa asko igo du, Ormuzko itsasartearen ia erabateko itxierak eta instalazioen aurkako erasoek petrolioaren eta gasaren eskasia eragiten ari direlako nazioarteko merkatuetan. Horri aurre egiteko, erregaien, argindarraren eta gasaren balio erantsiaren gaineko zerga apaltzea erabaki du Pedro Sanchezen exekutiboak: %21ekoa ordaintzen dute eta %10ekoa ordainduko dute indarrean jartzen denean.
Sanchez bera ordu batzuk barru agertuko da hedabideen aurrean neurriak aurkeztera, baina horietako batzuk aurreratu dituzte.
Zergak jaisteaz gain, espero da Espainiako Gobernuak argindar merkatuari buruzko egiturazko beste neurri batzuk proposatzea. Horien artean izan daitezke industria elektrointentsiboaren argindar kostuak apaltzeko modu batzuk. Halako neurriak hartzeko eskatu dio Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari.
Koalizio gobernuko kideen arteko negoziazioak ez dira errazak izan. Partaide txikiak, Sumarrek, etxebizitzari buruzko neurriak eskatu ditu. baina PSOEk argudiatu du halakoren bat indarrean jarri nahi izanez gero zaila izango dela Espainiako Kongresuak neurriak berrestea. Sumarrek, ordea, ez du etsi eta Efe agentziak iragarri duenez, haren bost ministroak ez dira sartu Ministroen Kontseiluaren bilerara ez sartzeko mehatxua egin dute. Erabaki horrekin, presio egin nahi izan dute beren gogoko neurri batzuk dekretuan sar daitezen.
Azkenean, neurri sorta bi dekretutan banatzea adostu dute. Batean energiari lotutako neurriak jasoko dituzte, eta bestean, berriz, alokairuen prezioekin zerikusia dutenak. Bigarren dekretu horrek zailtasun handiak izango ditu Espainiako Kongresuan aurrera egiteko, Juntsek jada iragarri baitu ez duela neurri horren alde egingo.
Aurki emango du neurri guztien berri Pedro Sanchezek. Hona hemen orain arte aurreratutakoak:
1
Erregaiak
Erregaien garestitzeari eusteko, BEZa jaisteaz gain —%21etik %10era—, hidrokarburoen zerga bereziaren tasa ere murriztuko du Espainiako Gobernuak. Gaur egun, litroko 0,379 eurokoa da gasolioan, eta 0,47269 eurokoa gasolina kasuan.
Aurreikusita zegoen bezala, gobernuak behin betiko uko egingo dio Ukrainako gerrak eragindako inflazio krisiaren testuinguruan ezarri zuen 20 zentimoko hobariari, uste baitu horren zati handi bat ez zela azkenean kontsumitzaileengana iritsi.
Erabilera profesionaleko erregaiak ere lagunduko ditu gobernuak: garraiolariek litroko 20 zentimoko deskontua izango dute hidrokarburoen zerga berezian. Itzulketa eskubiderik ez duten garraiolariek ibilgailu bakoitzeko aparteko eta aldi baterako laguntza bat jasoko dute. Nekazaritza erabilerarako gasolioak ere 20 zentimoko laguntza izango du.
Horrez gain, Espainiako Lehia eta Merkatuen Batzorde Nazionalari (CNMC) informazioa biltzeko ahalmena emango zaio prezioak kontrolatzeko eta zaintzeko helburuz.
Otsailaren 28an AEBek eta Israelek Iranen aurkako bonbardaketak hasi zituztenetik, batez beste 45 zentimo edo %31 garestitu da gasolioa Euskal Herrian, litroa 1,47tik 1,93ra igaro baita.
Gasolinaren prezioa pixka bat gutxiago igo da: %19 edo 28 zentimo, eta une hauetan gasolioa baino merkeago dago, 1,79 euroan batez beste.
Gasolioa gehiago garestitzearen arrazoietako bat da Ekialde Erdiko findegietatik inportatzen duela Europak kontsumitzen duen erregai horren zati bat. Gasolina, berriz, Europako bertako findegietatik irten ohi da.
2
Argindarra
Argindarraren kasuan ere —eta gauza bera gasarekin— BEZa %21etik %10era murriztuko du Espainiako Gobernuak. Horrez gain, elektrizitatearen sorkuntzari ezarritako zerga ezabatuko du —enpresek ordaintzen dutena, %7koa—, eta elektrizitatearen zerga berezia murriztuko du —kontsumitzaileek ordaintzen dutena, %5,11koa—.
3
Bonu soziala
Herritar zaurgarrienek etxeko argindar faktura ordaintzeko jasotzen duten bonu soziala hobetuko du gobernuak: ERCren arabera, deskontua %42,5ekoa izango litzateke kontsumitzaile zaurgarrientzat, eta %57,5ekoa oso zaurgarrientzat —gaur egun %35 eta %50 da, hurrenez hurren—. Halaber, herritar guztien ur eta energia hornidura bermatzeko neurriak aurreikusten dira.
4
Auto elektrikoak
Halaber, ibilgailu elektrikoen erosketagatik errenta zergan %15eko kenkaria aplikatuko da. Neurri hori ez litzateke Hego Euskal Herrian aplikatuko, zerga horren gaineko eskumena bertako ogasunei dagokielako.
Nolanahi ere, Nafarroan dagoeneko badago PFEZaren kenkari bat ibilgailu elektrikoen erosketarako: %30 elektrikoentzat, %5 hibridoentzat, eta %15 karga-puntuak instalatzeko. EAEri dagokionez, kenkaria %15ekoa da ibilgailu elektriko eta hibrido entxufagarrietarako —54.450 eurotik beherako ibilgailuen kasuan soilik—, eta %15ekoa karga puntuak instalatzeko.
5
Berriztagarriak
Energia berriztagarrien instalazioak errazteko eta azkartzeko neurriak ere jasoko dira dekretuan, administrazio prozedurak sinplifikatzeko: biltegiratze sistemen hedapena errazteko eta auzo, udalerri zein industria poligonoetan autokontsumo partekatua bideratzeko.
