«Ozen dei egin nahi dugu Lizarratik mundu zabalera, gure nortasuna aldarrikatzeko eta nazio gisa indartzeko». Xabier Euzkitzek Euskal Herria Batera plataformaren izenean adierazi du euskal lurralde guztietan Aberri Egunari ofizialtasuna eta instituzionalizazioa eman behar zaiola.
Are, urtero Pazko igandean ospatu ohi den Aberri Eguna «Euskal Herriaren egun» bilakatu dadila eskatu du. «Euskal herritar guztiona», zehaztu du, eta honako hau gaineratu: «Euskal Herria eta bere komunitatea indartu behar ditugu sinbolikoki, politikoki eta instituzionalki».
Euzkitzek Lizarrako Los Llanos kulturgunearen aurrealdean esan dizkie hitzok bertaratutako kazetariei. Apurka jende andana elkartuz joan da kanpoaldean, horietariko asko Euskal Herriko eragile politiko eta sozialetako ordezkariak. Bertan izan dira Unai Hualde EAJren Napar Buru Batzarreko presidentea, Arantza Tapia Sabino Arana fundazioko lehendakaria, EH Bilduko Miren Zabaleta eta Maddalen Iriarte, ELAko Unai Oñederra eta Imanol Pascual, LABeko Igor Arroyo eta Imanol Karrera, eta Gure Esku-ko Josu Etxaburu, besteak beste.
Hain justu ere, eragile horietako batzuei harrera egin die sarreran Euskal Herria Baterak, eta, bi dantzarirekin batera, katean dantzatu dute guztiek elkar harturik.
Handik kulturgune barrura sartu dira denak, eta ekitaldiari hasiera eman diote. Gainerako ekitaldietan adierazpenak amaierarako uzten badira ere, EH Baterak hasieran irakurri du dokumentua: euskaraz zabal, eta frantsesez zein gazteleraz motzago.
Euzkitzek hasieran esandakoaren ildotik, EH Baterak «inoiz baino beharrezkoago» jotzen du euskal lurraldeen batasuna adieraziko duen ospakizun ofizial bat egitea urtero. «Horri Aberri Eguna esaten zaio; alegia, Euskal Herriaren izatea ospatzeko eguna izan behar du». Gaineratu dutenez, Aberri Egunari «gaur ez duen aitortza eta zabalpena» ematea urrats txiki bat izango litzateke, baina, bere neurrian, «uste baino eraginkortasun handiagoa izango lukeen urratsa» litzateke.
«Euskal nazioa garela adierazteko egun ofiziala izateak eta hura instituzionalizatzeak euskal herritarron batasuna, parekidetasuna eta subiranotasuna adieraziko lituzkete». Egunaren beraren sinbologia indartzeko eta aitortza handitzeko eskatu dute.
Horretarako hainbat urrats egitea eskatu dute, eta, azkenik, eskua luzatu. Izan ere, EH Bateraren arabera, eztabaida hori ezin dute bakarrik egin. «Jendarte zibilak bultzatutako herri egitasmoa gara, eta, herri gisa jauziak egiteko garai honetan, erakundeei, eragileei eta jendarteari dagokie protagonista izatea».
Ekitaldiak ordubete inguru iraun du, eta bertan protagonismo berezia izan du Lizarrako herriak. Dantzak, jotak eta kantak entzun dira. Unerik hunkigarriena Fortunato Agirreri, 1936an fusilatua izan zen alkate abertzaleari, eta haren sendiari egindako omenaldia izan da. Mikele Agirre alabak esker hitzak izan ditu: «Nire aita abertzalea zen, Euskal Herria maite zuen. Euskaldun berria zen, eta primeran egiten zuen euskaraz. Baina ororen gainetik, demokrata zen».
Los Llanosen bildutakoek txalo artean hartu dute sendia, eta horiek oroitarri berezia jaso dute Koldo Leoz Lizarrako alkate ohiaren eskutik.
