1937ko apirilaren 26an Alemaniako Kondor Legioak eta Italiako faxisten Aviazione Legionariako hegazkinek frankistekin elkarlanean egindako bonbardaketa izan dute gogoan gaur, 89 urte geroago, Gernika-Lumon (Bizkaia). Ekitaldi nagusia Zalloko hilerrian egin dute, eta biktimei lore eskaintza egin diete bizilagunek eta ordezkari politikoek.
Hitz batzuk esan ostean, otoitz egin dute hildakoak oroitzeko. Eskaintza hasteko, berriz, San Juan elizaren hondakinetatik berreskuratutako kanpaia jo dute. Loreak eramaten lehenengoa Gernikako alkatea izan da, Jose Maria Gorroño, eta jarraian gauza bera egin dute Imanol Pradales Eusko Jaurlaritzako lehendakariak, Bakartxo Tejeria Eusko legebiltzarreko presidenteak, Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusiak, Ana Otadui Bizkaiko Batzar Nagusietako presidenteak eta Fernando Martinez Espainiako Memoria Demokratikorako Estatu Idazkaria.
Gehiago ere izan dira: Ramiz Hasanov Azerbaijaneko enbaxadorea; Sos Avetisyan Armeniako enbaxadorea; Global Sumud Flotillako ordezkariak; Arantxa Tapia Sabino Arana fundazioko presidentea; Eider Gardiazabal Ramon Rubial fundazioko presidentea; eta Gernika Gogoratuz, Gernika Zaharra eta Gernika kultur elkarteko kideak. Txalo zaparrada jaso dute, besteak beste, George L. Steer gerra kazetariaren semeak eta bonbardaketan biziraun zutenek.
Amaitzeko, meza egin dute, eta lau biolin jolek Agur Jauna eta Gernikako Arbola abestiak jo dituzte.
Ekitaldi sorta
Ez da eguneko ekitaldi bakarra izan. Goizean Gernika memoriarako leku dela sinbolizatzen duen eskultura inauguratu dute. 11:30ean omenaldia egin diote George L. Steer kazetariari Gernikan duen bustoaren parean, eta bere semeak hitz batzuk irakurri ditu gerrako kazetarien lana goraipatzeko.
Gernika sarietan, berriz, Armeniaren eta Azerbaijanen arteko bake akordioa eta Global Sumud Flotilla omendu dituzte, eta han izan dira Armeniako, Azerbaijango eta Bosnia eta Herzegovinako enbaxadoreak, Alemaniako Gobernuaren ordezkari bat eta Espainiako Memoria Demokratikorako Estatu Idazkaria.
Herri bazkari bat ere egin dute Jai Alai pilotalekuan, eta han izan dira bonbardaketan biziraun zutenak. Amaieran uso txuriak askatu dituzte, bakearen ikur modura, eta 15:45ean, mezaren aurretik, duela 89 urte Gernikan entzun ziren sirenak erreproduzitu dituzte.
