Etxebizitzaren eremuan lan sindikala egiteko erabakian berretsi da LAB. Sindikatuak 2025eko urtarrilean eman zuen erabaki horren berri, eta gaur, urte eta erdi geroago, ordutik egindako borrokei buruzko txostena aurkeztu du, LABekin antolatuta dauden zenbait maizterrekin batera. Nabarmendu dutenez, euren jardunari esker argi ikusi dute Euskal Herria etxebizitza larrialdi betean dagoela, geroz eta gehiago direla arazoa lehen pertsonan bizi duten herritarrak, etxebizitzak duen funtzio soziala alboratu dela, eta merkatuaren esku utzi, eta, gainera, hori guztia «generoagatik, jatorriagatik edo adinagatik arrakalak areagotzen dituen ereduaren beste adibide bat» dela.
Horren aurrean, LABek bi egiteko nagusi dituela adierazi du Garbiñe Aranburu idazkari nagusiak: batetik, etxebizitzarekin arazoak dituzten langileak antolatzea, eta, bestetik, «etxebizitza politika eraginkorren alde» borroka egitea. Horregatik, eskatu du «urgenteak diren neurri zehatzak» hartzeko eta etxebizitza «merkatuaren espekulazio logikatik» askatzeko.
«Egungo gobernuek errentismoa zilegiztatu eta elikatzen dute, ez baitute oinarrizko eskubideak bermatzeko neurri sakonik hartzen»
GARBIÑE ARANBURU LABeko idazkari nagusia
«Egungo gobernuak» askotariko neurriak iragartzen ari direla azaldu du idazkari nagusiak, baina «etekin ekonomikoaren asmoa» bere horretan mantentzen dutela guztiek: «Errentismoa zilegiztatu eta elikatzen dute, ez baitute oinarrizko eskubideak bermatzeko neurri sakonik hartzen».
Besteak beste, kritikatu du «ideia interesatu bat» indartzen ari direla erakunde horiek, «eskaintzaren eta eskariaren artean omen dagoen desorekarena». Hori baliatuta, eraikuntza ziklo berri bat sustatzen ari direla gaitzetsi du LABek, baita etxejabeen onurarako diru laguntza politikak ere, eta parke publikoa handitzeko, berriz, behar besteko apusturik ez dutela egiten salatu du. «Norabide aldaketa da behar duguna», amaitu du Aranburuk.
Gatazka sindikal mordoa
Jarraian, Endika Perez Ekintza Sozialeko arduradunak txostenaren laburpena egin du, eta LABek esku artean dituen gatazka kolektiboez mintzatu da. Lehenik, Bilbon turistifikazioaren aurka hiru ataritako maizterrek egindako borroka aipatu du; horri esker, eraikin horietan pisu turistikoak egitea ekidin zen.
Orain, Gasteizen eta Iruñerrian babes ofizialeko izendapena galtzear diren etxeetako maizterrekin dabiltza lanean. Denera 900 etxebizitza inguru dira, eta, kasu bakoitzak ezaugarri bereizgarriak dituen arren, oinarri bera dute Perezen aburuz: «Diru publikoarekin eraiki eta babestutako etxeak dira, eta pribatizatzeko arriskuan daude. Alokairuen prezioak igo dizkiete, eta etxegabetu egin nahi dituzte».
Maizterrak Alquiler Seguro higiezin enpresaren aurka antolatzen jarraitzen du LABek, «enpresaren abusuzko praktikak eta klausulak salatzeko eta maizterrei lapurtutako dirua berreskuratzeko». Horretarako, alokairu greba bat egitea da sindikatuaren asmoa, eta Perezek kontatu du jada dozenaka maizterrek egin dutela bat kanpainarekin.
«Arazo zehatz asko gatazka sindikal bihurtzen dira»
ENDIKA PEREZ LABeko Ekintza Sozialeko arduraduna
Aipatutakoak dira etxebizitzarekin lotuta LABek egun dituen borroka handienak, baina Perezek azaldu du hamaika kontsulta jasotzen dituztela, eta, horiek artatzeko, sindikatuak aholkularitza kolektiboak egiten dituela Bilbon, Gasteizen, Iruñean, Donostian eta Debaldean: «Arazo zehatz asko gatazka sindikal bihurtzen dira, etxejabeekin negoziazio bide bat irekitzen dugunean eta akordioak lortzeko ekintza sindikala aktibatzen dugunean».
Amaitzeko, zenbait datu eman ditu. Gatazka sindikalak aktibatu dituztenen erdiak migratzaileak dira, eta hirutik batek logelen alokairuarekin edo erroldarekin zerikusia duten arazoak izan ditu. Artatuen erdiak emakumeak dira, eta gatazken %60 bost etxebizitza baino gutxiago dituzten jabeekin izan dituzte.
Gehitu du bi direla kasu ohikoenak. %30ek maizterrari fidantza ez itzultzearekin eta etxejabeak dagozkion gastuak ez ordaintzearekin dute lotura. Ohikoa da maizterrei kontratuak luzatu ez, eta etxetik kaleratu nahi izatea ere, «izan etxejabeak gehiago irabazi nahi duelako edo etxea aldi baterako alokairuan jarri nahi duelako». Azken kasu horietako bederatzitan, maizterrek etxean geratzea erabaki dute, eta jabearekin akordioak erdietsi dituzte.
