Segregazioa eskola publikoan ere

Migratzaileen seme-alabak eskola batzuetan pilatzen direla, arazo hori zeresana jartzen ari da hezkuntzaren arloan. Euskadiko Eskola Kontseiluak bi urtean behin egiten duen txostenak berretsi du desoreka handia dagoela sare batetik bestera: migratzaileen hiru seme-alabatik bi sare publikoan daude. Ñabardura handi bat erakusten dute datuek, hala ere: sareen artean soilik ez, sareen barruan ere badago desoreka. Publikoan, adibidez, eskolen erdietan baino gehiagotan ez dira %10era iristen migranteen seme-alabak. Ondorio bikoitza da, beraz: publikoak hartzen ditu ikasle horietako gehienak, baina, publikoaren barruan, eskola batzuek.

Euskadiko Eskola Kontseiluak bi urtean behin argitaratzen du hezkuntzaren egoerari buruzko txostena. 2015-2017ko epealdiaren inguruko azterketa egin du orain. Txosten mardula da, hainbat aldagai eta datu aztertzen dituena. Joera orokor gisara, emaitzei begiratu die presidenteak, Nelida Zaitegik: irakaskuntzan egindako inbertsioa eta emaitza akademikoak konparatuta, datu hobeak beharko liratekeela Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan.

Joan den astean aurkeztu zuen Eusko Jaurlaritzak 2017ko ebaluazio diagnostikoa, eta emaitzetan geldialdia ageri da: duela hamar urtekoak baino eskasagoak dira. Zaitegiren esanetan, «ekitatean» egin dira urratsak, eta «bikaintasunean» falta dira.

Ekitatearekin lotuta, migranteen seme-alaben eskolatzearekin sortu da kezka. Kontseiluaren datuen arabera, handitzen ari da kopurua: Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, ikasleen %7 dira guraso migranteen seme-alabak, 26.600. Sarearen arabera, argia da aldea: publikoan daude hirutik bi —publikoko ikasleen %10—, eta itunpekoan bat —hango ikasleen %5—. Polemika handiena sortu den herrialdean, Araban, are handiagoa da desoreka: sare publikoan daude bostetik lau (%83).

D ereduan gehiago

Sareen arteko desorekari ez ezik, sare bakoitzaren barruko egoerari ere begiratu dio Eskola Kontseiluak, eta desoreka gehiago sumatu ditu: «Pilaketa egoerak». Sare publikoan, eskolen erdietan baino gehiagotan ez dira %10era iristen migranteen seme-alabak. Itunpekoan handiagoa da egoera horretan dauden eskolen kopurua: bostetik lau baino gehiago. Lanbide Heziketa da salbuespena; Oinarrizko Lanbide Heziketa ematen duten zentroen arrastoa nabari da datu horietan.

Hizkuntza ereduekin lotutako datuak ere aztertzekoak dira: horrek ba ote duen eraginik segregazioarekin. Joera bat nabari da: D ereduko matrikulazioa igotzen ari da migratzaileen umeen artean, eta datu orokorrekin bat dator jada Haur Hezkuntzan. Horrek ez du, ordea, sareen arteko desoreka hautsi: Haur Hezkuntzan ikasle horien %79 daude sare publikoan, eta Lehen Hezkuntzan, %74.