Kultura zientifikoa

Zer kontatuko dute asteroidetik ekarritako harri hautsek?

Zer kontatuko dute asteroidetik ekarritako harri hautsek?

Bennu asteroidearen harriak eta hautsak jaso, eta Lurrera itzultzea lortu du NASAk. OSIRIS-REx misioak jasotako laginak mundu osoko 233 zientzialariren artean banatuko dituzte.

Zientzialariek badakite molekula organiko asko dituela asteroideak, eta uste dute noizbait urak eraldatu zituela horiek. Biziaren jatorriari buruz gehiago ikasteko balio dezakete laginek.

Irulegiren «irudi izoztu zabalago bat» erdietsi dute

Irulegiren «irudi izoztu zabalago bat» erdietsi dute

Ikusi dute ekialdeko zona ere K. a. I. mendean abandonatu zela. Eskailera batzuk aurkitu dituzte aurten induskatutako etxebizitza batean; orain arte, inoiz ez da halakorik atzeman Mendebaldeko Pirinioetako Burdin Aroko herrixka batean.

Miaketa geofisiko ugari egin da inguruan, eta azterketa horiek ondorioztatu dute hamalau bat hektareako eremuan izan daitezkeela eraikin gehiago.

Antropozenoaren hasieran ote gaude?

Antropozenoaren hasieran ote gaude?

Antropozenoa epoka geologiko moduan ezartzeko eztabaida zientifikoak beste pauso bat eman du: Kanadako Crawford lakuan, Lurra epoka geologiko horretan sartu dela erakusteko froga gehiago aurkeztu ditu horren aldeko antropologoen lantaldeak.

Antropozenoaren hasieran garrantzi handia duen osagai baten aurkikuntza azpimarratu dute: plutonioa.

Jesus Tapia: «Neandertalak gai ziren estrategiak planteatzeko»

Jesus Tapia: «Neandertalak gai ziren estrategiak planteatzeko»

Aranzadi zientzia elkarteak aurkikuntza esanguratsu bat egin du San Adriango kobako aurtengo indusketan, Gipuzkoa eta Araba arteko pasabidean, Aratz-Aizkorri mendilerroan: harrizko tresna batzuk eta gizakiek erabilitako animalia hezurrak.

Berezia da haien jatorria: neandertalenak dira, duela 40.000 urtekoak gutxienez.

Adimen artifizialari buruzko eztabaidaz

Adimen artifizialari buruzko eztabaidaz

Agustin Markeida ekonomilariak adimen artifizialak sortzen dituen eztabaidagaiei buruz idatzi du iritzi artikulua. Izan ere, oso azkar garatzen ari den teknologia honek hainbat zalantza eta kezka eragin ditu. Era berean, aukera handiak eskain ditzakeela nabarmendu du Markeidak.

Indiako espaziontzi bat iritsi da lehen aldiz Ilargiko hego polora

Indiako espaziontzi bat iritsi da lehen aldiz Ilargiko hego polora

Abuztuaren 23tik, Ilargiko hego poloan dago Indiako Chandrayaan-3 espaziontzia. Ilargiko hego polora ailegatu den lehen espaziontzia da, eta han ilargiratu den laugarren herrialdea, AEB Ameriketako Estatu Batuen, Txinaren eta SESB Sobietar Errepublika Sozialista batasunen atzetik.

Gure gene neandertalak

Gure gene neandertalak

Nerea Osinalde irakasleak BERRIAren zientziari buruzko iritzi zutabean idatzi duenez, gaur egungo gizakion genomako aldaera neandertalek uste baino gehiago eragiten diete hainbat ezaugarriri: immunitateari, erritmo zirkadianoei, hezur dentsitateari, menopausiaren adinari eta biriken ahalmenari.

Berehalako neurrien proposamena lurraren berotzea mugatzeko

Berehalako neurrien proposamena lurraren berotzea mugatzeko

Lurraren berotzea mugatzeko ehun neurri baino gehiago bildu ditu Drawdown proiektuak. Besteak beste, eguzki energia sustatzea, jakien ekoizpena kontsumo errealera egokitzea eta deforestazioa geratzea proposatu du. Egitasmoan, nabarmendu dute orain har daitezkeen neurriek dutela ahalik handiena.

Euskal Herriko anfibio espezieen erdiak mehatxatuta daude, eta %28, galzorian

Euskal Herriko anfibio espezieen erdiak mehatxatuta daude, eta %28, galzorian

Habitataren suntsiketa, espezie inbaditzaileak haien inguruetan askatzea eta gorabidean diren gaixotasunak zabaldu izana dira anfibioak arriskuan izatearen arrazoi nagusiak.

Nazioartean inoiz egindako azterketarik handiena egin du IUCN Natura Zaintzeko Nazioarteko Batasunak, eta haren datuek iragarri dute zer-nolako egoera larria bizi duten anfibioek. Aranzadi zientzia elkartea arduratu da Euskal Herri osoko datuak batzeaz.