Kultura zientifikoa

Orain 31.500 urte bizi izan zen haitzuloetako lehoi gazte baten eskeleto osoa aurkeztu dute

Orain 31.500 urte bizi izan zen haitzuloetako lehoi gazte baten eskeleto osoa aurkeztu dute

Hezurdura Mendaroko Ormola Bide Ondoko leizean topatu zuten, 2023an. Iberiar penintsulan aurkitutako ale heldugabe baten eskeleto oso bakarra da.

«Kortxea batek beltzaren erdia irauten du, beltz batek zuriaren erdia; matematika hutsa da»

«Kortxea batek beltzaren erdia irauten du, beltz batek zuriaren erdia; matematika hutsa da»

Musikaren atzean matematika ezkutatzen da, eta zenbakien artean, berriz, melodien arrastoa. Luca Fanellik bi diziplinen arteko harremana ikertu du.

Mirari txiki baten modukoak dira ipurtargiak, baina gero eta gutxiago dago. Noiz ikusi zenuen azkena?

Mirari txiki baten modukoak dira ipurtargiak, baina gero eta gutxiago dago. Noiz ikusi zenuen azkena?

Nabarmen egin du behera ipurtargien populazioak: argi kutsadurak eta klima aldaketak zuzenean eragiten diete, eta haien habitatak galtzen ari dira monolaborantzaren eta pestiziden ondorioz.

Zientzietako ikasleen erdiak emakumeak dira, baina karguetan gora egin ahala desagertzen dira

Zientzietako ikasleen erdiak emakumeak dira, baina karguetan gora egin ahala desagertzen dira

Donostiako Passion For Knowledge nazioarteko zientzia jaialdian, emakume zientzialariek gainditu beharreko zailtasunei erreparatu diote. Patenteak eskatzen dituzten ikertzaileen %91 gizonak dira.

Soinua: hiri plangintzetan txertatu beharreko gaia

Soinua: hiri plangintzetan txertatu beharreko gaia

Soinua gatazka iturri izan daiteke, eta komunitate baten jardueren isla. Hirigune batean soinurik eza ez da existitzen, baina dauden soinuak kudeatu litezke, besteak beste, plangintzetan aintzat hartuta. Horixe aldarrikatu dute Zigor Iturbe eta Cristina Palmese arkitektoek. 

Nanopartikulak injektatuz, ehun neuronalean duten eragina monitorizatzea lortu dute

Nanopartikulak injektatuz, ehun neuronalean duten eragina monitorizatzea lortu dute

Tecnaliak Neumonas proiektua garatu du. Ikerketak bide berriak ireki ditu zenbait patologia tratatzeko, hala nola iktusak eta parkinsona. Patologiaren arabera, neuronek portaera desberdina dute.

«Adimen artifiziala geroz eta ahaltsuagoa da; harrituta gaude zer abiadura daraman ikusita»

«Adimen artifiziala geroz eta ahaltsuagoa da; harrituta gaude zer abiadura daraman ikusita»

Eneko Agirre Hitz ikerketa zentroko arduraduna da. Adimen artifizialaren teknologiaren garapena harrigarria dela uste du, eta kontrolerako agentzia independenteak sortzearen alde egin du.

Ikasleen irakurtzeko gaitasuna amiltzen ari dela azaleratu du PISA txostenak

Ikasleen irakurtzeko gaitasuna amiltzen ari dela azaleratu du PISA txostenak

Hego Euskal Herriko ikasleen emaitza kaskarrez ohartarazi dute PISA txostenean. Mundu zabaleko datuekin osatzen den txosten horrek Hego Euskal Herriko ikasleen eboluzioa ere aztertzen du, eta agerian utzi du ikasleek behera egin dutela alor guztietan: zientzietan, matematikan eta irakurketan.

«Informazio asko ezin dugu lortu ez baditugu hegaztiak banan-banan markatzen. Horregatik jartzen dizkiegu eraztunak»

«Informazio asko ezin dugu lortu ez baditugu hegaztiak banan-banan markatzen. Horregatik jartzen dizkiegu eraztunak»

Juan Arizaga Aranzadiko Ornitologia Saileko burua hegaztiei eraztunak jartzen ibiltzen da. Azken 25 urteetan 226 hegazti espezieri jarri dizkiete eraztunak. Horri esker, migrazio ibilbideen eta umatze eremuen inguruko informazioa eskuratu dute.