Netanyahuk ia ezinezkoa izango du gobernua osatzea

Bozkalekuetako inkesten arabera, Israelgo lehen ministroaren alderdia nagusituko da bozetan, baina haren aurkako koalizioak ordezkari gehiago eskuratuko ditu. Alderdi arabiarren babesa lortuz gero, Eisenkot lehen ministro izan daiteke.

Benjamin Netanyahu botoa eman ostean, gaur, Jerusalem Ekialdean. JEWEL SAMAD / EFE
Benjamin Netanyahu botoa eman ostean, gaur, Jerusalem Ekialdean. JEWEL SAMAD / EFE
Julen Otaegi Leonet - Aitor Garmendia Etxeberria
2026ko urriaren 27a
21:15
Entzun 00:00:00 00:00:00

Bozkalekuetako inkestek ez dute argitu Israelgo hurrengo gobernua nork osatu ahal izango duen. Lehen emaitzen arabera, Benjamin Netanyahu lehen ministroaren Likud alderdia nagusituko da, baina Gadi Eisenkot armadako jeneral ohiaren blokeak ordezkari gehiago izango ditu. Israelgo Parlamentuak 120 eserleku ditu, eta, hango hedabideek kaleratutako galdeketen emaitzen arabera, Likudek 24 eta 25 eserleku artean lortuko ditu; eta Eisenkoten alderdiak, Yasharrek, 21 eta 23 artean. Halere, oposizioko blokeak 53 ordezkari inguru izango dituela aurreikusi dute, eta Netanyahuren aldekoak, 50. Hortaz, ez batak ez besteak ez du gehiengo osoa lortuko —61 eserleku—. Alderdi arabiarrak izango dira gobernua osatzeko giltzarria: 17 eserleku inguru lortuko dituzte. Eta horiek Eisenkoten alde bozkatuko balute edo abstenituko balira, Netanyahu agintetik kendu ahal izango dute.

Netanyahuk egin du urte gehien Israelgo lehen ministro, baina, aurreikuspenen arabera, ia ezinezkoa izango du karguan jarraitzea. Eisenkotek argi esan du inkesten berri izan ostean: «Argi geratu da Netanyahurekiko konfiantza falta dagoela». Yashar alderdiko buruaren ustez, emaitza horiek baieztatuko balira, «Israelgo gehiengo sionista moderatuaren» garaipena litzateke. Eta «herritarren nahiari» jaramon eginez, «ahalik eta lasterren» gobernua osatzen saiatuko dela esan du.

Parte hartzea 1999tik erregistratutako handiena izan da. Hauteslekuak ixterakoan, %77,3koa zen Hauteskunde Batzorde Zentralak jakinarazi duenez; aurreko hauteskundeetan baino zazpi puntu gehiago da hori. Hauteslekuak 22:00etan itxi dituzte, Euskal Herrian 21:00ak zirenean, baina, ordu horretan jendea botoa emateko zain bazegoen, epemuga luzatuko zuela esana zuen Hauteskunde Batzordeak.

Netanyahuk epemuga hori zertxobait luzatzeko eskatu du, nahiz eta ez duen zehaztu eskaeraren zergatia. Hauteskunde Batzorde Zentralak esan du ez dagoela horretarako arrazoirik, eta epemugari bere horretan eutsi diote.

Agerian daude aliantzak: batetik, Netanyahuren bueltako alderdiak, zeinak Israelgo inoizko gobernurik eskuindarrena osatu duten amaitzear den legegintzaldian; eta, bestetik, Eisenkoten bueltan bildu diren oposizioko alderdiak, zeinek «estatu demokratiko bat» duten xede. Bestalde, ezein blokek ez du negoziatu nahi alderdi arabiarrekin, baina erabakigarriak izan daitezke gobernu aldaketa bermatzeko.

Lau urteotan, Likud alderdi eskuindarreko buruak gehiengo osoari eutsi dio parlamentuan, alderdi ultraortodoxoen eta ultranazionalisten babesari esker. Orain, bozkalekuetako inkesten arabera, gehiengo hori galduko dute, eta, gainera, Eisenkoten blokeak aurrea hartuko die. Hori bai, antza denez, jeneral ohiaren aldekoek ere ez dute lortuko gehiengo osoa eta gobernabide egonkorra bermatzeko adina eserleku. Horrexegatik jotzen da ezinbestekotzat Zerrenda Batua koalizio ezkertiarraren —hamar eserleku inguru— eta Zerrenda Arabiar Batua alderdi kontserbadorearen —zazpi eserleku inguru— babesa edo abstentzioa Eisenkoten aldeko inbestidura saio baterako.

Likud alderdiak ez du nahi horrelakorik, eta, bozkalekuetako inkesten emaitzen berri izan ostean, Miki Zohar Kultura eta Kirol ministroak esan zuen Eisenkoten aldeko blokeak alderdi arabiarren babesari esker gobernatuko balu haien «ibilbide politikoaren amaiera» ekarriko lukeela: «Herriak ez du ahaztuko eta ez du barkatuko». Gideon Saar Atzerri ministroak gaineratu zuen oposizioa «azkarregi» hasi zela emaitzak ospatzen. Eta Netanyahuren aliatu Itamar Ben-Gvir ultraren aholkulari Ushar Gabaik esan zuen «dezepzionatuta» dagoela emaitzekin, eta israeldarrak «ergelak» direla.

Gadi Eisenkot Yashar alderdiko burua botoa ematen, gaur, Ofakim hirian. ATEF SAFADI / EFE
Gadi Eisenkot Yashar alderdiko burua botoa ematen gaur, Ofakim hirian. ATEF SAFADI / EFE

Eisenkotek «aldaketa giroa» dagoela adierazi du goizean. «Aldaketa hori ez da bere kasa helduko. Guztiok eman behar duzue botoa», esan du Yashar alderdiko buruak. Arratsaldean, berriz, aldaketa «arriskuan» dagoela adierazi du X sare sozialean, eta botoa ematearen garrantzia azpimarratu du. 2023ko urriaren 7an Hamas Palestinako talde islamistak eraso egin zuen zenbait kibbutzetan eta udalerritan hasi du eguna. Hamasek 1.200 lagun hil zituen eraso horretan, eta Israelgo armadak orduantxe hasi zuen Gazaren kontrako erasoaldia; orduz geroztik, Israelek 75.000 palestinar inguru hil ditu zerrendan, osasun iturrien arabera.

Gazaren kontrako erasoaldia hasiz geroztik Israelen egin dituzten lehenbiziko hauteskunde orokorrak dira gaurkoak, eta Hamasen erasoa izan da kanpainako eztabaidagaietako bat. Eisenkoten asmoa zera da, besteak beste: 2023ko urriaren 7an gertatu zena ikertzeko batzorde bat ezartzea. Bozkalekuetako inkesten berri izan ostean, Yasharreko buruak esan du herritarrek konfiantza guztia galdu dutela «urriaren 7ko gobernuarengan».

Netanyahuk, bestalde, botoa emateko deia egin du egunean zehar sare sozialetan. «Larrialdia!», idatzi du goizean, «ezkerraren aktibistek hauteslekuak hartu dituzte, eta bost axola hori eskuinaren aktibistei. Esnatzeko garaia da. Atera kalera, eta eragin ingurukoei, haiek ere botoa eman dezaten. Eman botoa Likudi!». Netanyahuk Jerusalem Ekialdean eman du botoa, eta kazetariei esan die poliziek hiru lagun atxilotu dituztela, boto emaileak erosten saiatu direlakoan: «Batzuk iruzur egiten saiatzen ari dira hauteskunde hauetan». 

Dean Livne Hauteskunde Batzorde Zentraleko jarduneko zuzendariak jakinarazi duenez, «aparteko gertakariak» izan dira atxiloketa horiek, eta ez «kanpaina zabalago» baten parte; halaber, erantsi du eguerdi partera arte aurreko hauteskundeetan baino irregulartasun gutxiago atzeman dituztela.

Ordu batzuk beranduago beste txio bat ere jarri du Netanyahuk, parte hartzeari buruzko datuak ikusi ostean: «Gure estatu juduaren etorkizuna jokoan dago: eskuineko gobernu indartsu bat edo alderdi arabiarrek babestutako ezkerreko gobernu bat. Atera gaitezen bozkatzera!» 

28

Lehen ministrogaiak zenbat eguneko epea duen gobernua osatzeko. Behin betiko emaitzak argitaratu ostean, Isaac Herzog Israelgo presidenteak astebeteko epea izango du parlamentari bati gobernua osatu dezala eskatzeko —boto gehien eskuratu duen alderdiko burua izan ohi da—. Agindua jaso duen lehen ministrogaiak 28 egun izango ditu gobernua osatzeko, eta hamalau eguneko luzapena eska dezake. Parlamentariek ez badute gehiengo oso sinplearen bidez onartzen, Herzogek beste hautagai bat proposatu lezake, eta hark 28 egun izango lituzke soilik. Eta, horrek ere porrot eginez gero, 21 eguneko epea hasiko litzateke: horretan, hautagai batek gutxienez 61 parlamentariren sinadura aurkeztu lezake, haren aldeko inbestidura saio bat egiteko —hamalau egun izango lituzke—. Epe guztiak amaituz gero, eta lehen ministrorik ez balego, hauteskundeak egingo lituzkete berriz ere, 90 egun inguruko epean.

Bezalel Smotrich Sionismo Erlijiosoa alderdi ultranazionalistako lider eta Finantza ministroak botoa eman eta gero adierazi du segurtasunarekin ezin dela «apusturik» egin: «Prest gaude gure segurtasuna, kokalekuak ezartzeko planak eta identitate judua indartzen jarraitzeko, baita botere judiziala aldatzeko ere, eta, guztiaren gainetik, Hebron judu bihurtzeko».

Halaber, Itamar Ben-Gvir Otzma Yehudit alderdi ultranazionalistako buruak esan du «irabazi» egin behar dutela: «Gobernu eskuindar sendo batek dakar Israel sendo izatea». Ohartarazi duenez, Eisenkoten aldeko alderdiek irabaziz gero Zerrenda Arabiar Batua ere gobernu koalizioaren parte izango da, eta esan du hori eragotzi behar dutela. «Horrexegatik eman behar dugu botoa guztiok», esan du Kiryat Arba kokalekuan.

Kazetaritza etikoaren arabera sortua

Nola bermatzen dugun edukien kalitatea

Iruzkinak
Ez dago iruzkinik

Ordenatu
0/500
Interesgarria izango zaizu
Nabarmenduak
Zure babes ekonomikoari esker egiten dugu kazetaritza konprometitua. BABESTU BERRIA