Le Pen bozetara aurkeztu ahal izango da, baina eskumuturreko elektronikoarekin

Bozetara aurkezteko bidea irekita utzi dio Parisko Dei Auzitegiak Marine Le Pen eskuin muturrekoari. Iazko martxoan, Parisko Zigor Auzitegiak Europako Parlamentuko funtsak desbideratzea leporatu zion Le Peni. RN Batasun Nazionaleko liderrak helegitea jarri zion, eta gaur Parisko Dei Auzitegiak epaia berretsi du, baina zigorra arindu dio: inhabilitazioa hamabost hilabetekoa izango da —hasieran bost urtekoa zen—, urtebete igaro beharko du etxean atxilo, eta 100.000 euroko isuna ezarri diote. Inhabilitazioa iazko martxoan hasi zenez, datorren urteko Frantziako presidentetzarako bozetan parte hartu ahalko du —apirilaren 18an egingo dituzte—. Kontua da urtebetez eskumuturreko elektronikoa eraman beharko duela, eta RNko buruak esana du baldintza horietan ez dela bozetara aukeztuko. Gaur arratsaldeko zortzietan agerraldi bat egingo du TF1 telebista katean.

2004tik 2016ra bitartean Europarlamentuko funtsak desbideratzeagatik kondenatu dute Le Pen, baita RNko —lehen FN Fronte Nazionala— beste hamar alderdikide ere. Aurreko epaian 24 alderdikide zigortu zituzten, eta horietako 11k jarri zuten helegitea. Akusazioaren arabera, alderdiko langileei ordaindu zieten funts horiekin. Iazko martxoan, Zigor Auzitegiak zehaztu zuen guztira 4,6 milioi desbideratu zituela; Europako Parlamentuak, berriz, salatu zuen 6,8 milioi desbideratu zituela. Fiskaltzak Le Pen erruduntzat jotzeko eskatu zion Frantziako azken instantziako epaitegiari. «Lehen auzialdiko erantzukizun penala erabat berresteko eskatuko dugu, eta, jakina, hautaezintasun zigorra ere eskatuko dugu», adierazi zuen Thierry Ramonatxo fiskalak otsailaren 3an.

Azken instantziako epaitegiak ebatzi du Le Peni aurkeztutako karguak «larriak» direla 11 urtez baino gehiagoz luzatu zirelako, bidegabeki erabilitako diru kopurua «handia» delako, EB Europako Batasuneko instituzioen «izen ona zikindu» dutelako, eta kargu hautetsiek egin zituztelako. Halere, Zigor Auzitegiak ezarritako kondena murriztu du. Berez, 45 hilabeteko inhabilitazioa eta hiru urteko kartzela zigorra ezarri diote, baina, praktikan, hamabost hilabeteko inhabilitazioa eta urtebeteko etxeko atxiloaldia baino ez ditu bete beharko. Dei Auzitegiak epaia eman ostean kaleratutako oharrean argitu du Le Peni zigorra ezartzeko orduan aintzat hartu dutela hautesleek «libreki hautatzeko eskubidea» dutela.

Zundaketen arabera, RN alderdiko burua da hautagai nagusia datorren urteko apirilaren 18an egitekoak diren presidentetzako bozetan Emmanuel Macronen lekukoa hartzeko. Sirian bisita ofiziala egiten ari da Macron, eta kazetariei esan die presidente batek ez duela adierazpenik egin behar erabaki judizialen inguruan.

Zigor Auzitegiak zabalik utzi du Le Pen bozetara aurkezteko bidea, baina ikusteko dago eskuin muturreko presidentegaia aurkeztuko ote den. «Hautagai izan ahal banaiz, baina ezin badut kanpaina libreki egin, hori ez da posible izango», adierazi zuen aurreko astean emandako elkarrizketa batean. Halere, oraindik ez dute zehaztu Le Penek noiz hasiko duen etxeko atxiloaldia. Epaitegiak argitu duenez, beste epaile batek erabakiko du RNko buruak noiz jantzi beharko duen eskumuturreko elektronikoa, eta noiz arte.

Azkenean hauteskundeetara ez aurkeztea erabakiko balu, lehen aldiz Le Pen familiakoa ez den presidentegai bat edukiko luke RNk. Jean-Marie Le Penek sortu zuen FN alderdia, Marine Le Penen aitak, 1972an. Le Pen aita sei aldiz aurkeztu zen presidentetzarako bozetara, eta alaba beste hirutan izan da FN edo RNko hautagai Frantziako presidentetzarako. Aita behin iritsi zen bigarren itzulira, 2002an, baina Jacques Chiracek garaitu zuen. Marine Le Pen, berriz, azken bi hauteskundeetan, 2017an eta 2022an, bigarren itzulira igaro zen, baina bietan Macron nagusitu zitzaion.

Ordezkoa ere faborito

Hortaz, Jordan Bardella izan liteke eskuin muturreko alderdiaren hautagaia datorren urteko bozetan. Bardella da alderdiko presidentea, eta, inkesten arabera, Le Penek berak baino emaitza hobeak lortu ditzake presidentetzarako bozetan. Halere, ez batak ez besteak ez lituzkete lortuko bozen erdiak baino gehiago apirilaren 18an; hortaz, bigarren itzulia egin beharko lukete maiatzaren 2an. Orduan heldu daitezke arazoak RNrentzat. Izan ere, lehen itzulian bozkatuenak izanda ere, hainbat inkestaren arabera, bigarrenean posible da zentroko hautagairen bat nagusitzea.

Iazko martxoan, epaiaren berri eman zutenean, «erabaki politiko bat» izan zela salatu zuen Le Penek: «Lehen auzialdiko epaile batek boz presidentzialetarako hautagai nagusiaren alde bozkatzeko aukerarik gabe utzi ditu milioika frantziar». Atzo, azken instantziako epaitegiak erabakiaren berri eman bezperan, Bardellak sare sozialetan adierazi zuen ezerk ez duela justifikatzen Le Peni bozetan parte hartzea debekatzea, eta bere babes osoa duela.