Albistea entzun

HILBERRIA

Joxan Artze hil da

Poeta, txalapartaria, Ez Dok Amairuren sortzaile eta parte, euskal literaturaren zutabe garrantzitsuenetako bat izan zen Joxan Artze (Usurbil, 1939). 60ko hamarkadan euskal kultura berritu eta bizitu zuen artista klabea. Gorpua Donostiako Errekalde auzoko Vascongada beilatokian egongo da eguerditik aurrera. Hileta bihar egingo dute, Usurbilgo parrokian (Gipuzkoa), 19:00etan.

Joxan Artze hil da
Joxan Artze hil da

Oihana Elduaien Uranga -

2018ko urtarrilak 12 09:10

Gaixo zegoen Joxan Artze, eta gaur hil da, etxean, 78 urterekin. 12:30etik aurrera, Errekaldeko Vascongada beilategian egongo da haren gorpua, eta hileta elizkizuna bihar egingo dute 19:00etan Usurbilen. Bere heriotzaren berri izan ondoren, hainbatek agertu dituzte doluminak eta Artzek kantagintzari eta kulturari egindako ekarpena nabarmendu dute. Adinean aurrera joan arren, azkeneko hamarkadatan hainbatetan lagundu zien sortzaile gazteei eta haren poesia belaunaldi berriei transmititzeko borondatea ere izan zuen.

Poesia idatzi du Joxan Artzek, eta hamar liburu argitaratu zituen. Euskal kantagintzan oso ezagunak diren hainbat hitz harenak dira, hala nola Mikel Laboaren Txoriak Txori eta Gure bazterrak. Laboarekin batera hainbat sormen lan egin zituen, eta ezaguna da anaia Jexuxekin batera txalaparta birsortzen egindako saioagatik ere. Bideoa: Bi anaiak, 2.000 urtean txalaparta jotzen.

Ez Dok Amairuren sortzaile eta kide izan ziren anaia eta biak Benito Lertxundirekin, Jorge Oteizarekin, Jose Angel Irigarairekin, Julen Lekuonarekin, Lourdes Iriondorekin, Mikel Laboarekin, Nestor Basterretxearekin eta Xabier Leterekin batera, eta lan handia egin zuen 60ko hamarkadan euskal kultura berritzen eta bizitzen.

Bereziki aipatzekoa da Isturitzetik Tolosan Barru liburua. Bere lehen liburua izan zen, 1969an argitaratua, eta, garai hartarako, erabat aitzindaria. Lehen lan multimediatzat ere jo izan da liburu hori disko bat zekarrelako, ilustrazioak zeudelako, koloreen jokoa. Eta han daude gerora hainbat euskal abestitan jasoak izan ziren abestiak. Besteak beste, Mikel Laboak ez ezik BAPek ere musikatu zuen Ama hil zaigu abestia.

Txalaparta eta poesia zutabe, molde berriak ekarri zituen idazkuntzara. 70eko hamarkadan Ikimilikiliklik ikuskizun multimedia ere sortu zuen, eta, gerora, han oinarritutako erakusteka ere jarri zuten San Telmo museoan. Artzeren beraren lanaren gainean ere izan da sormen lanik gerora ere: Metrokoadroka kolektiboak eta Bide Ertzean-ek haren azken bi liburuetako poesiekin bat egin zuten, eta DVDan jaso zuten gero. Leku asko agertzen dira Artzeren poesian. Haiekin erreportajea osatu zuen Iñigo Astizek.

Duela hiru urte elkarrizketa mamitsua egin zion Juan Luis Zabalak BERRIAn, azkeneko 26 urteotan idatzitako poemak plazaratzen hasia zelako. Olerkiek ideien kritika egiten dutela esaten zuen han.

Harena da Euskal Herriko hainbat txokotan ikus daitekeen esaldia: "Hizkuntza bat ez da galtzen ez dakienak ikasten ez duelako, dakienak hitzegiten ez duelako baizik".

Sareetan berehalakoa izan da jendearen erreakzioa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Amets Arzallus ofizio guztietan nabarmendu zen, atzo, Maulen. ©BOB EDME

Amets Arzallus, lehen finalista

Hodei Iruretagoiena

526 puntu eskuratuta, Xilabako finalera pasatu da Maulen jokatutako lehen finalerdian, ariketa guztietan beretik emanda. Maddi Ane Txoperenak egin du bigarren

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Paparra erakusteko moduan dago komikigintza»

Gorka Arrese

Marrazkilaria, gidoilaria eta editorea da Dani Fano (Donostia, 1968). 'Sasi artean Elgeta' albuma argitaratu du berriki, Ekaitz Agirre 'Garluk' margolariarekin eta Koldo Izagirre gidoilariarekin batera. Ikastolen Elkartearen 'Xabiroi' komiki aldizkaria gidatzen du 2005etik hona.
Txaber Altubek irabazi zuen Bizkaiko Bertsolari Txapelketako kanporaketa. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Soto, Sanjurjo eta Gorosterrazu, Nafarroako finalaurrekoetan

Berria

Donezteben jokatutako azken kanporaketarekin erabakita gelditu dira finalerdiak. Altube nagusitu da Bizkaian

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna