Duela hilabete Soziometroak argi adierazi zuen: gaur egun etxebizitza da gizartearen buruhauste nagusia (%57), lan merkatuaren (%47) eta osasungintzaren (%26) aurretik. Hego Euskal Herriko hiriburu guztiak tentsio eremu izendatuta daude iazko urritik, eta hilabete berean Gazteen Euskal Behatokiak aurkeztutako txostenaren arabera, EAEko gazteek soldataren %64 erabili behar dute hipoteka ordaintzeko eta 34 urtez azpikoen soilik heren batek egin du alde familiaren etxetik. Beraz, nahiko agerikoa da gazteek hirietan bizitzeko zailtasun nabarmenak dituztela. Bada, gaur Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailak aurkeztutako Emantzipazioa Begiratzen txostenak agerian utzi du landa eremuko gazteen %6,7 dela hiri batean emantzipatu nahi duena, eta erdiak baino zertxobait gehiagok —%51,9k— bere herrian bertan geratu nahi duela. Txostenak landa eremuan emantzipatzeko oztopo nagusi gisa identifikatu ditu etxebizitza bera eskuratzeko zailtasunak, lan aukeren eskasia, aisia- eta kultura-alternatibarik eza eta oinarrizko zerbitzuen eskasia.
Datuak argiak dira: Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako landa eremuko gazteen %51,9k bere udalerrian emantzipatu nahi dute, %20,7k inguruko eta antzeko ezaugarriak dituzten herriren batean eta soilik %6,7k hiri batean. Txostenaren aurkezpenean adierazi dute ikerlanak zalantzan ipini duela landa guneko gazteek beren ingurunearekin loturarik ez dutenaren ideia. Are, Nerea Melgosa sailburuak nabarmendu du datu horiek emantzipazio politiketan lurralde ikuspegia txertatzeko «dei» gisa irakurri behar direla.
Jarraian, landa eremuetan emantzipatzeko zailtasunak zerrendatu dituzte: etxebizitza bat eskuratzeko aukera falta (%91,8); eremu horretan enplegu eskasia (58,2); aisialdirako eta kultura kontsumitzeko alternatibarik eza (%21,6) eta oinarrizko zerbitzuen eskasia (%19,7). Eta azaldu dutenez, landa eremuan emantzipatzerako orduan beste hainbat faktorek ere nabarmen eragiten dute: ibilgailu pribatuarekiko mendekotasunak, garraio publikoaren maiztasun urriak, eta oinarrizko zerbitzuetarako distantziak eragindako kostu ekonomiko eta logistikoak.
Melgosak adierazi du landa eremuan lan bat izateak ez duela bermatzen etxebizitza bat eskuratu ahal izatea; eta familien laguntzak «funtsezko» elementu bat izaten jarraitzen duela: inkestatuen erdia baino gehiagori «asko» laguntzen die familiak, eta %27,4ri «dezente». Bide horretan, txostenak ohartarazten du emantzipatu ahal izatea familien laguntza-gaitasunean oinarritzen bada, «desberdintasunak» eragin ditzakeela.
