Beste astebeteko grebari ekingo diote Osakidetzako eta Osasunbideko medikuek datorren astelehenean, estatutu propioa lortzeko hilean behin egiten ari diren mobilizazioaren barruan. Lanuzte hori zenbait ospitaletan asteon abiatu dutenari batuko zaio: zenbait medikuk uko egin diote haien borondatez arratsaldetan itxaron zerrendak murrizteko egiten zituzten lanak egiteari. Egoera are gehiago korapilotuko dela eta, kezka agertu du berriro Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburu Alberto Martinezek. Medikuei ohartarazi die gatazka gehiegi luzatzen denean «legitimoa» izateari uzten diola, eta «tentsioa jaisteko» deia egin du.
Eusko Legebiltzarreko kontroleko osoko bilkuran EAJren galdera bati erantzunez esan ditu hitzok Martinezek. «Ezin da aldarrikapenik egin gatazka mugagabe batean oinarrituta», adierazi du sailburuak. Izan ere, ohartarazi du hala egiten denean «higadura kolektibo eta emozionaleko faktore» bihurtzen dela. Hori dela eta, «zubiak berreraikitzeko» eta negoziazioei berrekiteko eskatu die.
Mezu nagusia, halere, Espainiako Gobernuari igorri dio sailburuak. Monica Garcia Osasun ministroari leporatu dio medikuek bizi duten errealitatearekiko «sentsibilitate falta» izatea esparru estatutua negoziatzerako orduan, «gauzatu ezin ziren espektatibak» sortu zituelako. Martinezen hitzetan, jakina zen estatutua berritzea «konplexua» izango zela, are gehiago osasun langileen gabezia dagoen honetan, baina arbuiatu du ministroak agertoki hori kontutan hartu eta ondorioak doitu gabe ekin ziela elkarrizketei.
Negoziazioak ez aurrera ez atzera daude horren ondorioz, Martinezek azaldu duenez. Akordio bat lortzeko bidean ez da aurrerapausorik eman azken hilabeteetan, eta jarrerak urrun daude oraindik. Horren erakusgarri da Osasun Ministerioa eta greba batzordea egitekoak ziren bilera bertan behera geratu izana. «Gehiegi luzatzen ari da gatazka», txarretsi du sailburuak. «Eta luzapen horrek Estatututik harago doazen ondorioak eragin ditu».
Askotariko ondorioak
Sistemarekiko atxikipena galdu izana da horietako bat. Martinezen arabera, osasun lagile askok «galdu» egin baitute sistema publikoarekiko zuten «atxikipen emozionala». Horrek osasun langileen arteko harremanetan ere egin duela azaldu du, eta, ondorioz, baita herritarrekiko arta zerbitzuan ere. Sailburuak jakinarazi baitu grebaren eraginez %50 handitu direla itxaron zerrendak Osakidetzan. Hori da bigarren ondorioetako bat, hain zuzen ere: Jaurlaritzak azken urte eta erdian egindako lana ezerezean utzi duela.
Hori dela eta, Martinezek ministroari eskatu dio negoziazioei berrekiteko, eta ituna egin arte amore ez emateko: «Eser dadila negoziazio mahaian eta ez dadila altxa akordio bat lortu arte». Izan ere, gogorarazi du harena dela ardura guztia, eta ez autonomia erkidegoena. Hori bera berretsi zuen greba batzordeak ere, azaldu duenez: «Eskumenei buruzko aitzakiek ez dute balio jada».
Sailburuak adierazi du gatazka are gehiago luzatzeak ez diola inori mesede egiten, ez profesionalei, ez osasun sistemari eta, are gutxiago, pazienteei. Bada, «elkarrizketa, erantzukizun instituzionala eta konponbideak bilatzea» eskatu die bi aldeei, «gatazkatik elkar ulertzera» igarotzeko, eta profesionalak eta pazienteak zaintzeko. «Hori da gure nahia; Ministerioari ere hori bera eskatzen diogu».
Manifestazioa Iruñean
SMN Nafarroako Sindikatu Medikoak medikuak eta pazienteak aurrez aurre jarri nahi izatea egotzi dio Fernando Dominguez Nafarroako Osasun kontseilariari. Baita osasun publikoaren egungo egoeraren ardura medikuen bizkar uztea ere. Juan Ramon Sanchiz sindikatuko presidenteak salatu du Osasunbideko medikuen egoera «jasanezina» dela, mediku faltagatik: «Sistemak funtzionatzen du medikuen eskubideak urratzen direlako». SMNko ordezkariek agerraldia egin dute Iruñean.
Sindikatuek Osasunbideko medikuei eskatu die maiatzean eta ekainean ez ditzatele egin arratsaldetako borondatezko lanaldiak. «Moduren batean presio egin behar dugu», azaldu du Sanchizek. SMNk manifestazioa antolatu du hurrengo asteazkenean, Iruñean, 18:30ean.
SMNk emandako datuen arabera, zenbait espezialitatetan medikuen %23 falta dira; BAME barruko medikuko egoiliarrek lanaldia %48 luzatzen dute; medikuek %30; eta gaixoaldian dauden medikuen %48 soilik ordezkatzen dituzte. «Medikuak falta dira eta medikuek eurek, gehiegizko lana edukituta ere, betetzen dituzte hutsuneak», gehitu du.
Medikuen egonkortasunak pazienteen bizi kalitatean eta biziraupenean duen eragin ona nabarmendu du: «Ikerketa zientifikoek erakusten dute hilkortasuna %25 gutxitzen dela, eta ospitaleratzeak eta larrialdietara egindako bisitak %25 eta %30 artean».