Azaroaren 19ko Espainiako Gorteetako hauteskundeei begira egon dira goizean Maribel Vaquero eta Mertxe Aizpurua; bozeramaileak dira Espainiako Kongresuan, Vaquero EAJrena, eta Aizpurua EH Bildurena. Eskuin muturrari aurre egitea du helburu EH Bilduk, eta Vaquerok adierazi du ez dutela bat egingo ez PPrekin eta ez Voxekin, nahiz eta ez duten beren burua bloke baten parte gisa ikusten.
Estatuko politikagintza bi bloke nagusitan banatua dela iritsiko dira Espainiako Gorteetarako hauteskundeak. Halere, Euskadi Irratian egindako elkarrizketan, Vaquerok adierazi du EAJk hautatuko dituen diputatuek «Euskadi» izango dutela abiapuntu eta jomuga: «Gure helburua Euskadi da, eta, beraz, hautatzen ditugunak Madrilen egoteko euskal ordezkariak dira, ez blokeren batean egoteko ordezkariak». Hala, uste du alderdiei galdetu behar zaiela ea, «blokeetatik harago, hauteskundeen biharamunean jendeari zer eskaini nahi dieten». Era berean, baina, argi utzi nahi izan du ez duela eskuin muturrera gerturatzeko asmorik: «Ez gara egongo inboluzio demokratikorik dakarren bloke batean; ez PPrekin, ez Voxekin».
Bloke hura gelditzea jarri du lehentasun bezala EH Bilduk ere, eta Aizpuruak adierazi du euskal gizartea «oso kontzientziatua eta mobilizatua» ikusten duela hori egin ahal izateko: «Badakielako nola erantzun». Halere, hark ere ez du auzia horra mugatu nahi izan, eta gaineratu du urrats gehiago egin behar direla: «Ziurtatu behar dugu eskubide sozialak eta nazionalak errespetatu egingo direla». Hitz horiekin, Euskal Herriak «subiranotasun» handiagoa behar duela adierazi du, «hobeto bizitzearen aldeko» urratsa delakoan.
Hauteskundeei begirako ikuspegi zabalago batekin, bi ordezkari abertzaleak ezker konfederalaren egoeraz aritu dira. Batzeko egiten ari diren urratsak «ikusle moduan» bizi dituela esan du Vaquerok. «Sanchezek boto emaileen talde indartsu bat behar du bere ezkerretara; batuketa hori beharko luke bere hautagaitza aurrera ateratzeko». Aizpuruak, berriz, uste du hori «hutsegitea» dela fronte zabal bat osatzeko bidean, izenek protagonismo handiagoa edukiko bailukete baturak berak baino.
Koalizio subiranistak iragarri zuen EH Bilduk eta ERCk Espainiako Senaturako koalizioa berritu dutela, eta Aizpuruak gaur esan du «koalizio emankorra» izan dela. Era berean, iragarri du «ikertzen» ari direla Geroa Baik elkarlanean aritzeko egin duen proposamena, eta ez dutela «eztabaida bat bera ere» baztertuko. «Espainian hain entzutetsua izaten ari den Fronte Zabala Euskal Herrian aspalditik dago martxan: EH Bildu da, eta, noski, are gehiago zabaldu nahi dugu», borobildu du Aizpuruak Radio Euskadin.
Eta beste muturrera begira, Vaquerok iritzi dio PP politika egiten ari den modua ikusirik Vox dela onura ateratzen ari den bakarra, eta «kontuz ibiltzeko» esan die PPkoei: «Krispazio egoera batean, muturretan daudenek lortzen dituzte botoak».
EAJko ordezkariak legealdiaren balantzea ere egin du irratian. «Zaila da Madrilen politika zentzuzkoa egitea edo, behintzat, hori ondo azaltzea, dena blokeetan saltzen baita: bloke zuri edo beltz, eta krispazioa handia da». Adierazi du horren erdian, batzuetan, arraroa izaten dela Pedro Sanchez Espainiako presidenteari familien, euskal industriaren edo greben inguruan galdetzea, baina berretsi du horiek direla euskal herritarrei eragiten dieten gaiak, eta horretan segituko dutela. Hala, adierazi du inbestiduran adostutakoaren %75 bete dela; tartean, hamalau transferentzia eskualdatu direla, eta lortutako horretan jarri du azpimarra: «Balioa eman behar zaie elkarrizketaren bidez izandako lorpenei».
'Biloben legea'
Espainiako politikagintzan dagoen giroaren adibide gisa, Biloben legea delakoa aipatu du Vaquerok. Lege hori Memoria Demokratikoaren Legearen xedapen gehigarri bat da. Horren bidez, Espainiako herritartasuna lortu ahal izan dute 36ko gerraren ondoren, «arrazoi politikoengatik, ideologikoengatik, sinesmenengatik, sexu orientazioagatik edo sexu identitateagatik» erbesteratu behar izan zutenen seme-alabek edo bilobek. Espainiako Auzitegi Gorenak atzo adierazi zuenez, lege horren bidez herritartasuna lortu zutenek ezingo dute bozkatu azaroaren 29an.
Vaquerok adierazi du gustatuko litzaiekeela gaia argitzea, eta «aurretik onartuta dagoen lege batek» giroa are gehiago ez gaiztotzea. EH Bilduko bozeramailearen esanetan, berriz, zenbait auzitegiren asmoa politikan «indarka sartzea» da, eta agerian utzi dute «botere judizialaren independentzia falta». Biloben legea bertan behera uztea «zentzugabea» iruditzen zaio: «Boto eskubidea demokraziaren zutabeetako bat da, eta, lege horren ondorioz, baliteke Euskal Herrian 20.000 pertsonari boto eskubidea kentzea; beste garai batzuetan ere ikusi dugu, zenbaiti ez baitigute bozkatzen utzi».
Hautagaien zerrendak
Espainiako Kongresurako zerrendetako hautagaiak joan den asteazkenean iragarri zituen EAJk. Gaur abiatuko dute bigarren itzulia: jeltzaleek proposamen horien gainean bozkatuko dituzte, adibidez, Espainiako Kongresurako bozeramaileak. Vaquero zerrendan da berriro, eta «gogoz» dago.
Aizpuruak, berriz, iragarri berri du kargua utziko duela. «Pozik» dago Madrilen egindako lanarekin, eta «lasai», belaunaldi erreleboa badagoelako EH Bildun. «Bizitzako etapa bat izan da, eta ziur naiz amaitzea erabaki egokia dela». Uste du Kongresuan eman dituen zazpi urteetan lortu dutela gainerako diputatuek «errespetuz» tratatzea eta, are, «miresmenez». EH Bilduren Mahai Politikoak ostiralean iragarriko ditu zerrendak, eta asteburuan zehar bozkatuko dituzte Espainiako Gorteetarako hautagaiak.
