Biologia-Geologia

Munduaren txertoa

Munduaren txertoa

Donostiako ospitaleko ZIUko mediku Felix Zubiak doktorea den emakumezko ikerlari bati egiten dio gorazarre iritzi artikulu honetan: Maria Elena Bottazziri. Izan ere, Bottazzik eta haren taldeak patenterik gabeko txerto bat garatu dute: Corbevax. 

Tsunamia eragin zuen Tongako sumendia desagertu egin da ur azaletik

Tsunamia eragin zuen Tongako sumendia desagertu egin da ur azaletik

Sateliteen irudietan ikusten denez, Hunga Tonga Hunga Ha'apa sumendia lehertu den lekuan, bi lur zati soilik geratzen dira azalean, aurrez baino askoz txikiagoak. Gutxienik bi lagun hil dira, baina baliteke gehiago izatea; azpiegiturak kaltetuta daudenez, oso zaila da Tongako uhartediko bizilagunekin komunikatzea.

Izortze Santin: «Haurrei txertoa jartzeko, erabaki funtsatua hartu behar dute gurasoek»

Izortze Santin: «Haurrei txertoa jartzeko, erabaki funtsatua hartu behar dute gurasoek»

Haurren txertaketaz jardun du berriki EHUko Biologia irakasleak, «desinformazioaren» kontra eta auziak gurasoen artean sortzen dituen dudak eta galderak argitze aldera. Haren esanetan, txertoaren albo ondorioak arinak dira. Azpimarratu du koronabirusari aurre egiteko beste lanabes bat dela haurrak txertatzea.

Izotzik zaharrena aurkitzeko lanean ari dira Antartikan

Izotzik zaharrena aurkitzeko lanean ari dira Antartikan

Duela 1,5 milioi urtera arteko izotz lagina atera nahi dute: hiru kilometro luze eta hamar zentimetro zabal izango den izotz lagin bat. Gero, bai izotza bai izotz geruzetan harrapatuta geratutako aire burbuilak aztertuko dituzte adituek. Laginari esker, klimaren bilakaera zein izan den jakingo dute.

Itsasoko eolikoen merkatua indarra hartzen ari da

Itsasoko eolikoen merkatua indarra hartzen ari da

Argindar garbia lortzeko itxaropena itsasoko haize errotetan dago neurri handi batean, eta, bereziki, haize errota flotagarrietan. Offshore edo itsasoan eraikitako parke eolikoak finkoak edo flotagarriak izan daitezke. Espero dute 2050. urterako beharbada 1.000 GWeko potentzia egongo dela instalatuta munduan.

Hiesaren pandemia

Hiesaren pandemia

Lehen kasuak agertu zirenetik 1981ean, 79,3 milioi lagun infektatu dira munduan, eta 36,3 milioi hil dira hiesarekin lotutako gaixotasunen ondorioz. 

GIB positibo diren bi pertsonari eman die hitza BERRIA telebistak: Joseba Errekalderi eta Josu Unanueri. 90eko hamarkadan jakin zuten seropositibo zirela, eta ordutik hona bizi izandakoak kontatu dituzte.

Karbono isuriak 2032an eten beharko lirateke

Karbono isuriak 2032an eten beharko lirateke

Lurraren berotzea 1,5 gradura mugatzeko eta klima aldaketaren ondorioak gehiago ez larritzeko eten behar lirateke isuriak. Oraingo erritmoan jarraituz gero, pandemiaren aurretik adina emisio izango dira aurten: herrialdeek iaz baino %4,9 karbono gehiago isuriko dute.

Tarimgo momiak tokiko herritarrak dira

Tarimgo momiak tokiko herritarrak dira

Genetikoki bakartuta egon zen populazio batenak dira Txina mendebaldeko Tarim ibaiaren arroko momiak. Basamortuko baldintzetan oso ondo kontserbatu dira. Haien jatorria misterioa izan da hainbat urtean.

GIB birusa, hiesaren eragilea

GIB birusa, hiesaren eragilea

Ezaugarri bereziak ditu GIB birusak, hiesaren eragileak. Abiada bizian ugaltzen eta eraldatzen den patogeno bat da, eta, urteetan, horrek zaildu egin du haren kontrako tratamendu bat sortzea. Hala ere, badira birusari aurre egiteko bideak, eta gero eta gertuago dago txertoa ere. Gaur-gaurkoz, sendatu ezinezko gaitza da hiesa.